Odnawianie trawnika

Kiedy trawnik trzeba odnowić, a kiedy założyć od nowa

Odnawianie to zestaw zabiegów, którymi zagęszczasz stary trawnik bez przekopywania: usuwasz filc, napowietrzasz zbitą glebę, dosiewasz trawę i karmisz. Przyda się, gdy trawnik jest rzadki, zamszony, ma łyse placki albo grubą warstwę martwej trawy.

Filc to zbita warstwa martwych źdźbeł i mchu przy ziemi. Barbara Ochman pisze w kb.pl, że jeśli pominiesz jesienne zabiegi, trawnik może się przerzedzić i stać się bardziej podatny na choroby.

Młodego trawnika nie ruszaj. Stanisław Kozłowski pisze wprost, że wertykulacji nie prowadzi się na trawniku młodszym niż dwuletni. Murator idzie dalej i radzi wertykulować co roku dopiero od trzeciego roku wzrostu darni. Aerację kb.pl dopuszcza od drugiego roku po wysiewie.

Odnowić czy założyć od nowa? Bardzo słaby trawnik czasem trzeba wysiać od nowa albo pokryć darnią, pisze brytyjskie RHS. Ochman wspomina, że darń daje szybszy efekt, ale zwykle jest droższa. Jeśli w trawniku zostało sporo dobrej trawy, wystarczy odnowienie.

Kiedy odnawiać trawnik w Polsce

Wrzesień to główny termin. Ochman nazywa wrzesień ostatnim oknem na uratowanie trawnika przed zimą. Jesienią trawa rośnie wolniej, ale wciąż buduje korzenie. Katarzyna Barczyk w kb.pl woli jesień od wiosny, bo wiosenna wertykulacja nie usunie mchu, który urośnie latem. Jej zdaniem najlepiej zrobić to w połowie września.

Wiosną zacznij, gdy trawa ruszy. Kozłowski podaje, że trawa zaczyna rosnąć, gdy gleba ogrzeje się do 8 °C i wyżej, a pierwsze koszenie wypada zwykle w kwietniu. Tu źródła trochę się różnią. Barczyk radzi wertykulować dopiero po pierwszym wiosennym koszeniu, gdy trawa jest lekko wilgotna. Murator pisze o wczesnej wiośnie, w marcu i kwietniu, ale po drugim lub trzecim koszeniu.

Latem odpuść. W środku lata trawa jest zbyt sucha i łatwo ją uszkodzić, ostrzega Barczyk.

Nasze polskie źródła nie podają osobnych terminów dla regionów. W chłodniejszej części kraju trawa ruszy później, więc wiosną kieruj się tym, kiedy kosisz pierwszy raz, a nie kalendarzem.

Wertykulacja i aeracja: czym się różnią

Te dwa zabiegi często się myli, ale rozwiązują różne problemy. Wertykulator wyczesuje filc i mech z powierzchni, a aerator nakłuwa zbitą glebę.

Wertykulacja to płytkie nacinanie darni połączone z usuwaniem filcu. Murator podaje głębokość około 2 cm. Barczyk pisze, że noże tną od kilkunastu do niespełna 50 mm, a w maszynach spalinowych sięgają nawet 2 cm pod powierzchnię ziemi. Po każdym przejeździe wygrab filc.

Tak pracują też ogrodnicy w parkach. Badaczki z SGGW opisały trawniki w warszawskich parkach: dywanowy trawnik w Łazienkach jest wertykulowany raz w roku, żeby usunąć z niego grubą warstwę obumarłych roślin.

Aeracja to nakłuwanie gleby, które poprawia obieg powietrza i wody i zachęca korzenie do głębszego wzrostu. Murator podaje nakłuwanie na około 10 cm co 10–15 cm. Trawnikowi ozdobnemu wystarczy 100–120 otworów głębokich na 3 cm na metr kwadratowy, a intensywnie użytkowanemu nawet ponad 200 otworów do 8 cm głębokości. Zabieg robi się na trawnikach 3–5-letnich, co rok do trzech lat.

Którego potrzebujesz? Jeśli trawnik sprężynuje i jest w nim dużo mchu, zacznij od wertykulacji. Jeśli po deszczu stoi woda, a trawa marnieje na ścieżkach, zrób aerację.

Dosiewanie: ile nasion i jak

Przygotowanie. Ochman radzi usunąć martwą trawę i chwasty, a potem delikatnie spulchnić podłoże na kilka centymetrów. Mieszankę dobierz do nasłonecznienia miejsca. Nasiona przysyp i dociśnij, potem regularnie podlewaj.

Ile nasion. Polskie źródła, które czytaliśmy, nie podają dawki na metr kwadratowy. Brytyjskie RHS podaje ogólnie 15–25 g na m² na łyse placki i dodaje, że pierwszeństwo ma dawka z opakowania.

Jaką trawą. W tej samej pracy z SGGW autorki radzą podsiać przerzedzony trawnik dywanowy w Wilanowie życicą trwałą, a trawnik na Polu Mokotowskim życicą trwałą i wiechliną łąkową, a potem regularnie go nawozić. Przy zakupie mieszanki sprawdź więc jej skład na opakowaniu.

Mocno zniszczona darń. RHS radzi wyciąć uszkodzony kwadrat darni, podcinając go na głębokość około 5 cm, spulchnić glebę, wyrównać i obsiać albo wstawić nowy kawałek darni.

Szybsze wschody. RHS proponuje podkiełkować nasiona: wymieszaj je z wilgotnym podłożem, przykryj folią i trzymaj w cieple, ale nie cieplej niż 15 °C. Po trzech dniach sprawdź, potem zaglądaj codziennie. Gdy pojawią się białe korzonki, wysiej mieszankę.

Piaskowanie i nawożenie

Piaskowanie wypełnia otwory po aeracji i rozluźnia glebę. Kozłowski poleca je szczególnie na glebach ciężkich i używa piasku kwarcowego albo mieszanki piasku z torfem, kredą lub kompostem. Murator po aeracji radzi wygrabić trawnik i przyprószyć go piaskiem. RHS jako ogólną radę podaje mieszankę: 3 części piaszczystej ziemi, 6 części ostrego piasku i 1 część kompostu.

Nawóź na końcu. Kozłowski pisze, że jeśli robiłeś wertykulację, aerację, wapnowanie lub piaskowanie, pierwsze nawożenie przychodzi dopiero po ostatnim z tych zabiegów. Na glebach lekkich nawozi w marcu lub kwietniu, na ciężkich pod koniec maja albo w czerwcu. Barczyk po wiosennej wertykulacji, od końca kwietnia do maja, wybiera nawozy bogate w fosfor i potas, a przy problemie z mchem nawóz z żelazem.

Jesienny nawóz. Ochman pisze, że nawozy jesienne mają więcej potasu i fosforu, a mniej azotu, który pędzi źdźbła. Przed nawożeniem skoś trawę ostatni raz i wygrab liście, rozsyp nawóz siewnikiem według dawki producenta i lekko podlej. Wieści Rolnicze dodają, że potas pomaga trawie znieść stres, także niskie temperatury zimą.

Odczyn gleby. Kozłowski podaje, że optymalne pH trawnika to 5,5–6,5. Mierz je co roku, a po wapnowaniu powtórz pomiar po 2–3 tygodniach. Pełną analizę gleby powtarzaj co 3–4 lata.

Mech, łyse placki i pleśń po zimie

Mech. Wertykulacja wyczesuje mech razem z filcem. Barczyk przypomina, że wiosenna wertykulacja nie usunie mchu, który urośnie latem, dlatego woli zabieg jesienny. Napowietrz glebę, dosiej trawę, sprawdź pH, a przy dużym zamszeniu wybierz nawóz z żelazem. Jeśli stosujesz środki na mech, używaj tylko zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z etykietą.

Łyse placki. Zanim dosiejesz trawę, zastanów się, co ją zniszczyło. Inaczej nowa trawa zginie w tym samym miejscu.

Pleśń śniegowa. Kozłowski opisuje ją jako chorobę grzybową wywoływaną przez grzyby rosnące w niskiej temperaturze, która daje brązowe przebarwienia i placki. Ochman radzi jesienią systematycznie grabić liście, bo zalegająca warstwa blokuje światło i powietrze i sprzyja pleśni śniegowej. Wieści Rolnicze polecają jesienią lekką wertykulację, czyli wyczesanie darni ostrymi grabiami, i przestrzegają przed zrzucaniem na trawnik śniegu z odśnieżanych ścieżek.

Garby i dołki. RHS radzi naciąć darń płaską łopatą w kształt litery H, odegnąć ją, przekopać spód, zebrać nadmiar ziemi albo ją dosypać, ubić, położyć darń z powrotem, przysypać piaskiem i podlać.

Pierwsze tygodnie po odnowieniu

Podlewanie. Ochman radzi regularnie podlewać dosiane miejsca. Podlewaj delikatnym strumieniem, żeby nie wypłukać nasion. Barczyk po jesiennym nawożeniu zaleca obfite podlanie, żeby nawóz wsiąkł.

Cierpliwość. Barczyk uprzedza, że po zabiegu trawnik przez jakiś czas wygląda gorzej, bo potrzebuje czasu na regenerację.

Pierwsze koszenie wiosną. Kozłowski kosi, gdy źdźbła osiągną podwójną wysokość pożądanego cięcia, i nigdy nie skraca ich o więcej niż połowę, najlepiej o jedną trzecią. Trawnik ozdobny kosi z 3–6 cm na 2–3 cm, rekreacyjny z 6–9 cm na 3–4,5 cm.

Jesień. Wieści Rolnicze radzą kosić aż do pierwszych przymrozków, na wysokość nie większą niż 2–3 cm, żeby długa trawa nie pokładała się pod śniegiem. Kozłowski kosi ostatni raz pod koniec października, a w bardzo ciepłą jesień na początku listopada. Opadłe liście regularnie grab.

Wszystkie prace sezonowe w ogrodzie znajdziesz w dziale prace w ogrodzie.