Lampa do rozsady

Kiedy rozsadzie brakuje światła

Naukowcy z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach i Instytutu Elektrotechniki piszą, że w polskim klimacie jesienią i zimą brakuje naturalnego światła słonecznego, a w okresie produkcji rozsady jego dostępność jest zwykle znacznie niższa, niż potrzebują rośliny. Dlatego uzupełnianie światła dziennego światłem sztucznym staje się niezbędne.

Metodyka integrowanej produkcji papryki dodaje, że pod osłonami od listopada do lutego rośliny mogą odczuwać niedobór światła. W tabeli terminów siew papryki w grudniu, styczniu i lutym jest oznaczony uwagą: konieczne doświetlanie rozsady.

Objaw braku światła łatwo poznać. Siewki są wyciągnięte i wiotkie. Według metodyki dobra rozsada papryki jest krępa i ciemnozielona.

Ile światła potrzebują pomidory, papryka i ogórki

Polskie metodyki integrowanej produkcji, zatwierdzone przez PIORiN, podają konkretne liczby.

Pomidor. Minimalne natężenie światła dla rozsady to 4 tys. luksów, a optymalne ponad 8 tys. luksów. Doświetlanie zaczyna się po rozłożeniu liścieni, gdy światła jest mniej niż 4 tys. luksów. Na początku trwa 8 godzin na dobę, a przez pierwsze 10–12 dni można świecić całą dobę. Przez 3–5 dni przed sadzeniem doświetla się już tylko 6 godzin.

Ogórek. Do dobrej rozsady potrzeba około 5 tys. luksów. Doświetlanie wygląda tak samo jak u pomidora: od liścieni, przy mniej niż 4 tys. luksów, najpierw 8 godzin, a na koniec 6.

Papryka. W fazie młodocianej, od rozłożenia liścieni do pierwszych pąków, potrzebuje 10–12 godzin światła na dobę. Gdy go brakuje, doświetla się ją światłem o natężeniu 5–10 tys. luksów.

Sałata. Metodyka podaje co najmniej 10 tys. luksów i wydłużanie dnia najwyżej do 14 godzin.

Ile godzin świecić: dlaczego źródła się różnią

W polskich metodykach dla pomidora i ogórka pada liczba 8 godzin, a w zagranicznych poradnikach dla działkowców 14–16 godzin. To nie jest sprzeczność.

Metodyki piszą o szklarniach i tunelach, gdzie lampa uzupełnia światło dzienne. Rośliny dostają światło z nieba i dodatkowo kilka godzin z lampy. Poradniki dla domowych ogrodników zakładają, że rozsada stoi w pokoju, gdzie lampa jest głównym źródłem światła, i dlatego zalecają 14–16 godzin na dobę na programatorze. To ogólna porada, a nie wynik polskich badań.

Dla papryki polska metodyka podaje łączną długość dnia: 10–12 godzin. Dla sałaty górna granica to 14 godzin.

Jaka lampa: LED czy sodowa

W szklarniach od lat stosuje się lampy sodowe. Metodyka papryki wymienia wysokoprężne lampy sodowe o mocy 400–600 W albo lampy LED o mocy emitowania 130–180 µmol/m²/s.

W Instytucie Ogrodnictwa porównano oba rodzaje lamp na rozsadzie pomidora. Przy podobnym natężeniu światła lampy LED zużyły ponad 45% mniej energii elektrycznej niż sodowe. Rośliny doświetlane miały wyraźnie większą masę i liczbę liści niż rośliny przy samym świetle dziennym. Rośliny pod LED były wyższe i cięższe niż pod lampą sodową.

W tamtym badaniu lampa LED świeciła głównie na czerwono (68,5%) i niebiesko (28,4%). Do domu nie potrzebujesz lampy szklarniowej. Wystarczy lampa LED do roślin, którą zawiesisz nisko nad rozsadą.

Na jakiej wysokości zawiesić lampę

Polskie metodyki nie podają wysokości lampy dla domowej rozsady. Zagraniczne poradniki ogrodnicze radzą:

Świetlówka: 10–15 cm nad roślinami.

LED: nieco wyżej, około 20–30 cm nad roślinami.

Lampę najlepiej zawiesić na regulowanych łańcuszkach lub linkach i podnosić w miarę wzrostu rozsady. Prostszy sposób to postawić skrzynki na cegłach i wyjmować je, gdy siewki rosną. Metodyka pomidora dodaje, że światło powinno padać bardzo równomiernie na wszystkie rośliny.

Lampa a termin siewu

Najtańsze doświetlanie to rozsądny termin siewu. Metodyka papryki podaje, że rozsada do gruntu z siewu na początku kwietnia nie wymaga doświetlania. Pomidory do gruntu siejesz pod koniec marca lub na początku kwietnia, a ogórki w III dekadzie kwietnia.

Lampa przyda się, gdy chcesz siać wcześniej, do tunelu albo gdy masz ciemne okno. Terminy znajdziesz w artykułach Kiedy siać pomidory na rozsadę, Kiedy siać paprykę na rozsadę i Kiedy siać ogórki na rozsadę.