Uprawa truskawek

Stanowisko i gleba

Metodyka integrowanej produkcji truskawek, opracowana przez Instytut Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach, radzi sadzić truskawki na terenie płaskim lub lekko nachylonym. Unikaj zastoisk mrozowych oraz niskich, słabo przewietrzanych miejsc.

Najlepsze są gleby żyzne, z podglebiem gliniastym lub piaszczysto-gliniastym, o pH 5,5–6,5. Woda gruntowa nie powinna podchodzić wyżej niż 60–70 cm. Lekkie piaski wymagają nawadniania, a gleby ciężkie, zimne i podmokłe się nie nadają. Instytut Ogrodnictwa radzi na mokrych glebach sadzić truskawki na podwyższonych zagonach.

Po czym nie sadzić. Nie sadź truskawek po malinach, pomidorach, ziemniakach i ogórkach, bo grozi to werticiliozą i zgnilizną korony. Nie sadź ich też po wieloletnich bobowatych, takich jak lucerna i koniczyna, bo w glebie mogą zostać larwy opuchlaków. Instytut Ogrodnictwa dodaje, że gorczyca uprawiana na zielony nawóz ogranicza szkodliwe nicienie.

Przygotowanie gleby i nawożenie przed sadzeniem

W integrowanej produkcji analiza gleby jest obowiązkowa. Metodyka zaleca pobrać próbki najlepiej rok przed sadzeniem, z warstwy 0–20 cm i 21–40 cm. Wapnuj też rok przed sadzeniem, wczesną wiosną albo od końca września do połowy listopada.

Przed sadzeniem metodyka radzi poprawić glebę 40–50 t obornika, kompostu lub torfu na hektar, czyli 4–5 kg na m², albo nawozem zielonym, na przykład gorczycą. Dr Jolanta Kowalska z Instytutu Ochrony Roślin-PIB podkreśla, żeby używać tylko przekompostowanego obornika: świeży sprzyja szarej pleśni i pogarsza zimowanie roślin. Jak zrobić własny kompost, opisujemy w poradniku jak zrobić kompost.

Chwasty wieloletnie zwalcz rok lub dwa przed założeniem plantacji.

Kiedy i jak sadzić truskawki

Metodyka podaje trzy terminy: od końca lipca do połowy sierpnia, wrzesień i październik oraz wczesną wiosnę. Sadzonki posadzone bardzo późno jesienią mogą przemarznąć zimą. Szczegóły znajdziesz w poradniku kiedy sadzić truskawki.

Sadź tylko zdrowy, kwalifikowany materiał. Mogą to być sadzonki świeże, frigo albo z doniczek. Instytut Ogrodnictwa przypomina, że roztocz truskawkowiec przenosi się właśnie z sadzonkami.

Głębokość. Serce rośliny ma być tuż nad powierzchnią gleby, a roślina nie głębiej, niż rosła w szkółce. Po posadzeniu dociśnij ziemię wokół korzeni.

Rozstawa. W uprawie rzędowej metodyka podaje 15–25 cm między roślinami w rzędzie (na żyznej glebie do 30 cm) i 80–100 cm między rzędami. Na zagonach szerokości 80–100 cm sadzi się dwa rzędy, a na zagonach 120–130 cm cztery, w rzędach co 30–35 cm, rośliny co 15–30 cm. Gęstych nasadzeń nie trzymaj dłużej niż dwa pełne sezony owocowania.

Nawożenie truskawek wiosną i po zbiorze

Truskawki potrzebują mało azotu. W roku owocowania metodyka podaje około 20–50 kg azotu na hektar w zależności od zawartości próchnicy, czyli 2–5 g na m². Zwykle około 10 kg/ha (1 g/m²) daje się na początku wegetacji, a resztę zaraz po zbiorze.

Instytut Ogrodnictwa radzi dopasować azot do potrzeb roślin, bo nadmiar sprzyja antraknozie, białej i czerwonej plamistości liści oraz mączniakowi. Pod słomą dawkę azotu się zwiększa, bo słoma bogata w celulozę wiąże azot w glebie. Metodyka podaje w jednym miejscu około 50%, w innym jedną trzecią.

W pierwszym roku po posadzeniu metodyka podaje 20–60 kg azotu na hektar przy sadzeniu wiosennym i jesiennym, w dwóch dawkach: połowę 2–3 tygodnie po ukorzenieniu się roślin, resztę do końca lipca.

Obornika nie rozrzucaj na zamarzniętą, zaśnieżoną lub zalaną glebę, a na glebach lekkich nie stosuj go jesienią.

Podlewanie

Truskawki mają płytkie korzenie. Według metodyki najwięcej wody potrzebują od początku kwitnienia do końca zbioru i ponownie w sierpniu, po zbiorze.

Metodyka poleca nawadnianie kroplowe, z kroplownikami co 20–30 cm. W suszę podlewaj co najmniej co 3 dni, a najlepiej codziennie. Jeśli podlewasz z góry, rób to tylko rano, żeby liście i owoce szybko obeschły. Dr Kowalska z IOR-PIB ostrzega, że deszczowanie może nasilać szarą pleśń.

Do ustalenia, kiedy podlać, przydaje się tensjometr umieszczony na głębokości 15–20 cm.

Ściółkowanie słomą

Słoma pod truskawkami utrzymuje owoce w czystości i ogranicza szarą pleśń. Metodyka produkcji radzi rozłożyć słomę zbożową lub rzepakową, gdy przekwitnie około 80% kwiatów. Dr Kowalska zaleca słomę żytnią lub pszenną albo korę, najlepiej na początku kwitnienia.

Grubość warstwy podają różnie:

Pamiętaj o dwóch rzeczach. Słoma przyciąga gryzonie. Wiąże też azot, dlatego pod nią nawozi się więcej, o jedną trzecią do połowy. Instytut Ogrodnictwa pisze, że słomę zwykle usuwa się po zbiorze.

Zamiast słomy możesz użyć czarnej folii lub agrowłókniny. Wtedy jednak trudniej usuwać rozłogi i chwasty w otworach.

Po zbiorze: koszenie liści i rozłogi

Metodyka produkcji uważa koszenie liści za zalecane, ale nieobowiązkowe. Jeśli kosisz, zrób to do 2 tygodni po zbiorze. Spóźnione koszenie osłabia korony i zmniejsza liczbę kwiatów w kolejnym roku.

Wysokość cięcia: 3–5 cm u młodych roślin i co najmniej 5–7 cm u starszych, żeby nie uszkodzić serc. Na nowej plantacji nie koś przed pierwszym pełnym rokiem owocowania. Dr Kowalska radzi kosić liście na plantacjach dwuletnich i starszych i wynieść je z pola.

Rozłogi. Instytut Ogrodnictwa ostrzega, że rozłogi wyrastające latem mogą zmniejszać plon w następnym sezonie. Usuwaj te, których nie potrzebujesz do rozmnażania. Metodyka produkcji dodaje, że koszenie liści ogranicza wyrastanie rozłogów.

Przymrozki i zima

Wiosenne przymrozki niszczą kwiaty. Instytut Ogrodnictwa radzi nie sadzić wcześnie kwitnących odmian, takich jak 'Honeoye', w miejscach narażonych na przymrozki. W uprawie towarowej kwiaty chroni deszczowanie, które działa nawet do około −5 °C.

Na zimę okrywa się odmiany mniej wytrzymałe na mróz. Dr Kowalska z IOR-PIB podaje, że 'Elsanta' i 'Selva' są wrażliwe na mróz i wymagają okrywania, a 'Elkat', 'Polka', 'Filon', 'Seal' i 'Salut' lepiej znoszą zimę. Nasze źródła nie podają, czym i kiedy dokładnie okrywać truskawki, dlatego tych szczegółów tu nie podajemy.

Zbiór i szara pleśń

Instytut Ogrodnictwa podaje, że truskawki w tradycyjnej uprawie gruntowej zbiera się od początku czerwca do drugiej połowy lipca, a odmiany powtarzające owocowanie aż do pierwszych jesiennych przymrozków.

Największy wróg w czasie zbioru to szara pleśń. Instytut Ogrodnictwa radzi: dbaj o przewiewność, ściółkuj, nawoź z umiarem, podlewaj kroplowo lub tylko rano, wiosną usuwaj porażone liście, a w czasie zbioru porażone owoce. Zebrane owoce szybko schłodź.

Dr Kowalska wymienia odmiany o owocach mniej podatnych na szarą pleśń, między innymi 'Honeoye', 'Salut', 'Elkat', 'Kent', 'Polka' i 'Selva'. Więcej o chorobach przeczytasz na stronie choroby truskawek. Jeśli potrzebny jest środek ochrony roślin, używaj tylko preparatów zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z etykietą.

Gdy źródła się nie zgadzają

Grubość słomy. Metodyka produkcji: 5–10 cm. Metodyka ochrony Instytutu Ogrodnictwa: co najmniej 10 cm. IOR-PIB: 8–15 cm, a dopuszczalne nawet 3–5 cm. Wszystkie zgadzają się, że słomę kładzie się w okresie kwitnienia.

Kiedy rozłożyć słomę. Obie metodyki Instytutu Ogrodnictwa piszą o momencie, gdy przekwitnie około 80% kwiatów. IOR-PIB mówi o początku kwitnienia.

Ile więcej azotu pod słomą. Metodyka produkcji w jednym miejscu podaje około 50% więcej, w innym jedną trzecią więcej.

Koszenie liści. Metodyka produkcji uważa je za zalecane, ale nie obowiązkowe, i nie na nowej plantacji przed pierwszym pełnym owocowaniem. IOR-PIB w uprawie ekologicznej zaleca kosić plantacje dwuletnie i starsze najpóźniej 2 tygodnie po zbiorze.