Kiedy sadzić wiśnie

Jesień czy wiosna: co mówi Instytut Ogrodnictwa

Metodyka integrowanej ochrony wiśni Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach mówi krótko: wiśnie można sadzić jesienią lub wczesną wiosną. Tak samo piszą wersja dla producentów (aktualizacja 2023) i wersja dla doradców.

Metodyka nie podaje konkretnych miesięcy. Nie znaleźliśmy też polskiego źródła z osobnymi terminami dla różnych regionów kraju. Czereśnia ma swoje zasady, o nich piszemy w artykule Kiedy sadzić czereśnie.

Bez względu na termin sadzenia przytnij drzewko wiosną. Tak radzi metodyka dla doradców. Wiśnię posadzoną jesienią zostaw więc bez cięcia do wiosny.

Przy transporcie chroń korzenie przed wyschnięciem. Metodyka przypomina, że przy wykopywaniu drzewek w szkółce zostają w ziemi około dwie trzecie korzeni.

Miejsce: łagodny stok, nie dołek

Według metodyki idealne stanowisko dla wiśni to łagodny stok. Wersja dla doradców pisze o niewielkim wzniesieniu. Nie sadź drzew tam, gdzie występują zastoiska mrozowe, ani na glebach mokrych i z przepłonami piaskowymi.

Dlaczego to takie ważne? Metodyka dla doradców podaje, że wiśnie, jak inne drzewa pestkowe, rozwijają się wiosną wcześniej niż jabłonie, więc wiosenne przymrozki częściej uszkadzają ich kwiaty.

Źródła nie są tu całkiem zgodne. Artykuł z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (IUNG-PIB) zalicza wiśnię do drzew bardziej odpornych na przymrozki, razem z gruszą i jabłonią. Ten sam artykuł pokazuje jednak, że po przymrozkach z maja 2011 roku zbiory wiśni spadły względem średniej z lat 2002–2010 o 87,7% w województwie opolskim, o 73,4% w zachodniopomorskim i o 61,1% w śląskim.

IUNG-PIB podaje też, że średnia data przymrozku w Polsce to 20 kwietnia, a ostatnie przymrozki zdarzają się około 25 maja. Najkrócej, poniżej 30 dni, zagrożenie trwa w pasie nadmorskim, na północnym wschodzie i na Podlasiu. Na zachodzie kraju wegetacja rusza wcześnie i ten okres wydłuża się do 45 dni.

W sadach towarowych kwiaty chroni się deszczowaniem. Metodyka podaje, że tak można je osłonić nawet przy spadku temperatury do −5 °C. Uważaj, żeby woda nie moczyła pni, bo sprzyja to chorobom kory i drewna.

Gleba i przygotowanie stanowiska

Wiśnie wymagają według metodyki gleb żyznych, przewiewnych, o odczynie słabo kwaśnym zbliżonym do obojętnego, pH 6,2–7,0. Dobrze rosną na glebach klasy III i IV. Na najsłabszej glebie, klasy V, trzeba je nawadniać.

Woda gruntowa. Gleby ciężkie i mokre, z wodą gruntową płycej niż 150–180 cm, się nie nadają.

Wapnowanie. Dawkę wapna dobiera się do pH i kategorii gleby. Przykład z metodyki: przy pH 3,8–4,3 dawka to 3,5 t CaO/ha na glebie lekkiej, 5,0 t na średniej i 6,0 t na ciężkiej. Najpierw zbadaj odczyn.

Przedplon. Metodyka odradza sadzenie wiśni:

- po wieloletnich roślinach motylkowych, np. koniczynie i lucernie, bo w glebie bywa dużo pędraków i drutowców, - po truskawkach, pomidorach, ziemniakach, ogórkach i roślinach kapustnych, bo sprzyjają one grzybowi *Verticillium dahliae*, który wywołuje werticiliozę.

Metodyka dla doradców dodaje, że wiśnie są bardzo podatne na choroby replantacyjne. Najlepiej sadzić je tam, gdzie wcześniej nie było sadu. Na rok przed sadzeniem wysiej nawóz zielony. Gorczyca też się nadaje. Więcej o tym piszemy w artykule Nawozy zielone. Metodyka wspomina też obornik w dawce 40 t/ha, czyli około 4 kg na metr kwadratowy. Zobacz Obornik.

Jakie drzewko kupić i na jakiej podkładce

Materiał. Drzewa mają pochodzić z kwalifikowanych szkółek. Metodyka dla doradców precyzuje: drzewka jednoroczne, wyłącznie w wyborze I.

Podkładka. Metodyka dla doradców pisze, że dla wiśni nie ma podkładek skarlających. Do wyboru masz dwie:

Głębokości sadzenia nasze polskie źródła nie podają.

Rozstawa i zapylanie

Rozstawa. Metodyka podaje dla sadów towarowych 3,5–4,0 m między rzędami. W rzędzie odstęp zależy od siły wzrostu odmiany:

Metodyka ostrzega, że zbyt gęste sadzenie podnosi koszty i utrudnia ochronę przed chorobami i szkodnikami.

Zapylanie. W tabeli odmian metodyki samopylne są m.in. 'Łutówka', 'Lucyna', 'Morina', 'Northstar', 'Oblacińska', 'Sabina', 'Turgieniewka', 'Turmalin', 'Wanda', 'Kelleris 16' i 'Nefris'. Taka wiśnia owocuje nawet wtedy, gdy rośnie sama.

Odmiany obcopylne potrzebują zapylacza. Metodyka podaje przykłady:

Cięcie i pierwszy sezon po posadzeniu

Cięcie. Silne, dobrze rozgałęzione drzewka na żyznej glebie przycina się według metodyki lekko. Usuń zbędne pędy i te, które rosną za nisko, poniżej 70 cm. Metodyka dla doradców dodaje, że pozostałe pędy skraca się o jedną trzecią lub połowę. Jak wygląda cięcie formujące drzewa owocowego, pokazujemy na przykładzie jabłoni w artykule Cięcie jabłoni.

Podlewanie. Metodyka zaleca nawadnianie kroplowe. Kroplowniki rozmieszcza się co 40–50 cm na glebach lekkich i co 60 cm na ciężkich. Deszczuj rano, żeby liście szybko obeschły.

Ściółka. Jako ściółkę naturalną metodyka wymienia słomę, trociny, zrębki, korę i kompost. Ściółki bogate w celulozę wymagają wcześniejszego nawożenia azotem.

Odległość od starych sadów. Tu metodyka dla doradców podaje dwie różne liczby: w jednym miejscu około 200–400 m od istniejących sadów, w innym co najmniej 500–700 m od owocujących sadów porażonych przez wirusy. Wersja dla producentów podaje 200–400 m od istniejących sadów wiśniowych. W ogrodzie zwykle tego nie wybierzesz, więc tym ważniejsze jest zdrowe drzewko.

Podobne zasady dotyczą śliwy. Zobacz Kiedy sadzić śliwy.