Kiedy siać pory

Kilka terminów, bo por jemy prawie cały rok

Metodyka integrowanej ochrony pora, wydana przez Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach (red. Maria Rogowska), dzieli uprawę na sześć rodzajów. Każdy ma swój termin siewu, sadzenia i zbioru. Pełne zestawienie znajdziesz w tabeli powyżej.

Dla działkowca najważniejsze są trzy okna:

- Siew w styczniu, gdy chcesz zbierać pory już na początku lipca. - Siew w marcu, gdy chcesz zbierać jesienią: we wrześniu i październiku albo w listopadzie do przechowania. - Siew w kwietniu lub na początku maja, gdy chcesz mieć por ozimy, który przezimuje w gruncie i trafi do kuchni w marcu, kwietniu, maju lub czerwcu następnego roku. Metodyka pisze, że odmiany późne są odporne na niskie temperatury i mogą zimować w gruncie.

Poradniki dla działkowców podają podobne terminy. Michał Mazik z muratordom.pl i Joanna Kamińska z Wieści Rolniczych proponują siew od 20 stycznia do 15 lutego na zbiór wczesny, w marcu na zbiór późny i w połowie kwietnia na zbiór zimowy.

Rozsada czy siew wprost do gruntu

Pora można siać od razu na grządkę. Instytut Ogrodnictwa podaje, że nasiona sieje się w końcu marca lub na początku kwietnia, w rzędy co 45 cm, na głębokość 2 cm.

Częściej por uprawia się jednak z rozsady. Metodyka zwraca uwagę, że biała zgnilizna jest groźna zwłaszcza dla porów uprawianych z siewu.

Siew na rozsadę w domu

Głębokość. Mazik i Kamińska radzą przykryć nasiona warstwą około 1 cm ziemi. Katarzyna Pryga z Wieści Rolniczych pisze o co najmniej 1 cm.

Temperatura. Według Mazika nasiona pora najlepiej kiełkują powyżej 16 °C, a w niższej temperaturze wschody się opóźniają. Kamińska podaje około 16–18 °C, Pryga około 18 °C.

Wschody. Por wschodzi po 10–20 dniach. Do tego czasu podłoże musi być stale wilgotne.

Po wschodach. Kamińska radzi przestawić siewki bliżej światła i nieco obniżyć temperaturę. Mazik pisze, że por lubi temperaturę 18–22 °C. Jak doświetlać rozsadę w lutym, piszemy w artykule Lampa do rozsady. W tym samym czasie siejesz seler i wczesną kapustę: zobacz Kiedy siać seler i Rozsada kapusty.

Czyste podłoże: ważniejsze, niż myślisz

Instytut Ogrodnictwa każe produkować rozsadę pora w podłożach wolnych od organizmów szkodliwych, kontrolować jej zdrowotność i usuwać rośliny chore lub uszkodzone przez szkodniki.

Jeśli odkażasz własną ziemię parą, metodyka podaje 90 °C przez 20–30 minut. Potem podłoże powinno odczekać około 4 tygodnie, bo azot amonowy może w nim osiągnąć poziom toksyczny dla kiełkujących nasion pora. Co jest napisane na workach z gotowym podłożem, wyjaśniamy w artykule Ziemia do rozsady.

Pikowanie i hartowanie

Mazik pisze, że przy wczesnym wysiewie pikowanie siewek pora jest konieczne. Siewki wyjmuje się drewnianym patyczkiem i sadzi pojedynczo do pojemników z podłożem do warzyw. Kamińska i Pryga radzą pikować, gdy siewki mają około 10 cm wysokości.

Przed sadzeniem rozsadę trzeba zahartować. Kamińska radzi wystawiać ją na kilka godzin dziennie na zewnątrz, a Pryga przez około tydzień trzymać w chłodnym pomieszczeniu.

Kiedy sadzić rozsadę pora

Według Instytutu Ogrodnictwa rozsadę wczesnoletnią sadzi się na początku kwietnia, letnio-jesienną na początku maja, przechowalniczą pod koniec maja, a ozimą od początku do końca czerwca.

Poradniki dla działkowców podają nieco inne okna. Mazik i Kamińska piszą o sadzeniu rozsady wczesnej od 20 marca do 15 kwietnia, późnej w maju i czerwcu, a zimowej od 20 czerwca do 10 lipca. Pryga podaje sadzenie wczesnych odmian od drugiej połowy marca do połowy kwietnia.

Por na jesień sadź raczej później niż wcześniej. Metodyka radzi maksymalnie opóźnić sadzenie pora jesiennego w oknie od 15 maja do 15 czerwca. Na początku czerwca kończą loty samice pierwszego pokolenia miniarki porówki, więc później posadzone rośliny są mniej narażone.

Jak sadzić: głębokość i rozstawa

Instytut Ogrodnictwa podaje, że rozsadę sadzi się na głębokość 6–8 cm. Rozstawa w rzędzie wynosi 8–15 cm zależnie od przeznaczenia:

Przy siewie wprost do gruntu metodyka podaje rzędy co 45 cm. Poradniki dla działkowców proponują ciaśniej: 30 cm między rzędami i 10 cm między roślinami (Mazik, Kamińska). Por w donicy potrzebuje według Mazika pojemnika o pojemności co najmniej 10 litrów.

Stanowisko i płodozmian

Odczyn. Instytut Ogrodnictwa podaje optymalne pH 6,5–7,0. Dawka wapna w przeliczeniu na tlenek wapnia nie powinna przekraczać 1,5–2,0 t/ha.

Płodozmian. Nie uprawiaj pora w tym samym miejscu częściej niż raz na 3–4 lata. Nie sadź go po roślinach cebulowych: cebuli, czosnku i porze, ani tam, gdzie wystąpił niszczyk zjadliwy. Dobre przedplony według metodyki to groch, fasola, burak, pomidor, kapusta wczesna, kalafior, ogórek i inne dyniowate, marchew oraz zboża z wyjątkiem owsa.

Gdy w glebie jest dużo sprawcy białej zgnilizny, metodyka zaleca przerwę w uprawie warzyw cebulowych nawet na 8–10 lat.

Gdy źródła się różnią

Siew na zbiór wczesny. Instytut Ogrodnictwa podaje początek stycznia, poradniki dla działkowców 20 stycznia do 15 lutego lub drugą połowę stycznia do połowy lutego. Kamińska dodaje, że od 20 stycznia sieje się w szklarniach i ogrzewanych tunelach, a gdzie indziej warto poczekać do końca lutego lub początku marca.

Sadzenie wczesnej rozsady. Metodyka podaje początek kwietnia, poradniki od 20 marca. Jeśli nie masz osłon, trzymaj się terminu z metodyki.

Rozstawa. Metodyka podaje 45 cm między rzędami przy siewie, poradniki 30 cm. W rzędzie metodyka podaje 8–15 cm, poradniki 10 cm.

Temperatura kiełkowania. Powyżej 16 °C (Mazik), 16–18 °C (Kamińska) albo około 18 °C (Pryga).