Cięcie wiśni

Dlaczego wiśnie tnie się latem, a nie zimą

Metodyka integrowanej produkcji wiśni, zatwierdzona przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, podaje, że optymalnym terminem cięcia wiśni jest okres wegetacji, czyli lato po zbiorze. Cięcie w okresie spoczynku jest według niej ryzykowne i w Polsce niepolecane, bo drewno jest wtedy szczególnie podatne na zakażenie.

Instytut Ogrodnictwa w metodyce integrowanej ochrony wiśni wyjaśnia, co zyskujesz latem. Po cięciu korona jest dobrze nasłoneczniona aż do jesieni, więc drzewo zawiązuje więcej pąków kwiatowych na następny rok. Pąki są lepiej wykształcone, a to sprzyja wielkości owoców. Przy słonecznej, suchej pogodzie ryzyko infekcji przez rany jest mniejsze.

Instytut przypomina też, że drewno drzew pestkowych jest bardziej podatne na choroby grzybowe i bakteryjne niż drewno drzew ziarnkowych, takich jak jabłoń i grusza. Zarodniki wnikają w korę i drewno przez rany po cięciu. Dlatego wiśni nie tnie się tak jak jabłoni.

Do kiedy można ciąć: połowa sierpnia

Instytut Ogrodnictwa podaje, że drzewa w pełni owocujące tnie się w drugiej połowie lipca i w sierpniu. Metodyka integrowanej produkcji stawia granicę wyraźniej: nie później niż do połowy sierpnia. Późne cięcie osłabia drzewa i obniża ich odporność na mróz.

Metodyka dodaje, że cięcie letnie uzupełniające nie jest u wiśni wymagane.

Pogoda. Tnij w suche, słoneczne dni. Metodyka integrowanej produkcji podaje warunki: wilgotność względna powietrza poniżej 70% i brak ryzyka deszczu przez co najmniej dobę.

Regiony Polski. Nasze źródła nie podają osobnych terminów dla różnych części kraju. Termin wyznacza koniec zbioru owoców, a górną granicą jest połowa sierpnia.

Jak wiśnia owocuje i co to znaczy przy cięciu

Metodyka integrowanej produkcji wyjaśnia, że wiśnie zawiązują pąki kwiatowe i obficie owocują na pędach młodych, rocznych. Cięcie, które pobudza wzrost młodych pędów, zwiększa więc owocowanie, choć osłabia wzrost drzewa.

Dlatego metodyka pisze: regularne, coroczne cięcie jest w przypadku wiśni niezbędne.

Odmiana 'Łutówka' wymaga osobnego podejścia. Metodyka integrowanej produkcji pisze, że ma skłonność do ogałacania się pędów, a Instytut Ogrodnictwa radzi ją ciąć, skracając pędy.

Cięcie po posadzeniu i formowanie młodego drzewka

Młode drzewka przycina się wiosną, niezależnie od terminu sadzenia. Tak podaje metodyka integrowanej produkcji. Cięcie ma przywrócić równowagę między korzeniami a koroną, bo przy wykopywaniu ze szkółki około 2/3 korzeni zostaje w ziemi.

Silne drzewka na żyznej glebie tnie się lekko: usuwa się tylko zbędne pędy i te, które rosną za nisko. Pozostałe można skrócić o 1/3 lub o połowę. Instytut Ogrodnictwa każe usunąć pędy zbędne i rosnące za nisko, do 70 cm od ziemi.

Formowanie trwa do 3–4 roku po posadzeniu. Instytut Ogrodnictwa za najlepszy termin uznaje okres późnowiosenny, drugą połowę kwietnia. Metodyka integrowanej produkcji przypomina, że korona musi być mocna, a kąty odgałęzień konarów głównych szerokie. O samym sadzeniu przeczytasz w artykule Kiedy sadzić wiśnie.

Cięcie owocującej wiśni

W ogrodzie, gdzie drzewa rosną luźno, metodyki opisują cięcie tradycyjne. Polega ono głównie na prześwietlaniu, czyli usuwaniu nadmiaru pędów, oraz utrzymywaniu korony w odpowiedniej wielkości. Instytut Ogrodnictwa radzi usuwać też pędy mniej wartościowe: nagie, bez pąków i liści, zwisające i pokładające się na sobie.

W sadach intensywnych, z gęsto sadzonymi drzewami, stosuje się cięcie odnawiające. Instytut Ogrodnictwa każe po zbiorze w 4 roku i w latach następnych ciąć stare gałęzie na czop. Co roku na drzewie wycina się 1–2 najstarsze dolne gałęzie, które często leżą na ziemi, i około 3–4 najgrubsze gałęzie w górnej części korony. Z czopu wyrastają nowe pędy, które stopniowo zastępują usunięte gałęzie.

Metodyka integrowanej produkcji podaje dla systemu intensywnego dwie reguły. Usuwaj pędy grubsze niż połowa przewodnika i pędy starsze niż 3–4-letnie, zostawiając czop.

Rozstawa: ile miejsca i ile cięcia

Ile pracy będzie przy cięciu, zależy też od tego, jak gęsto rosną drzewa. Metodyka integrowanej produkcji podaje rozstawę rzędów 3,5–4,0 m. W rzędzie słabo rosnące odmiany, takie jak 'North Star' i 'Łutówka', sadzi się co 1,5 m, a silnie rosnące, jak 'Nefris' i 'Debreceni Botermo', co 2,0–2,3 m.

Metodyka zaznacza, że u wiśni nie ma skarlających podkładek. Najkorzystniejszy jest według niej układ rzędów północ–południe.

Cięcie a choroby: brunatna zgnilizna, rak, srebrzystość

Instytut Ogrodnictwa w metodyce integrowanej ochrony wiśni każe wycinać i niszczyć pędy porażone przez brunatną zgniliznę oraz zbierać porażone, zaschnięte owoce, czyli mumie. Mumie zostają na drzewie do następnego roku i są źródłem choroby. Ogólna zasada brzmi: wycięte, porażone pędy usuwa się z sadu i niszczy.

Przy raku bakteryjnym usuwa się silnie porażone gałęzie, konary, a nawet całe drzewa. Rany zabezpiecza się zaraz po cięciu. Metodyka integrowanej produkcji wyjaśnia, że rany po cięciu są dla bakterii drogą wnikania, a przeniesienie cięcia na okres po zbiorze pomaga chorobie zapobiegać.

Przy srebrzystości liści drzewa porażone oznacza się i tnie osobno, żeby nie przenosić grzyba na zdrowe. Instytut Ogrodnictwa radzi silnie uszkodzone drzewa, zwłaszcza z widocznymi owocnikami grzyba, usunąć i spalić. Metodyka integrowanej produkcji radzi podczas cięcia często dezynfekować narzędzia, używając tylko preparatów zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z etykietą. Objawy chorób opisujemy w artykule Choroby wiśni.

Gdy źródła się nie zgadzają

Do kiedy ciąć latem. Instytut Ogrodnictwa podaje drugą połowę lipca i sierpień. Metodyka integrowanej produkcji wyznacza granicę: najpóźniej do połowy sierpnia. Bezpieczniej zmieścić się przed połową sierpnia.

Długość czopu. Instytut Ogrodnictwa w metodyce ochrony pisze o czopie 15–20 cm, a metodyka integrowanej produkcji o czopie 5–15 cm przy usuwaniu zbyt grubych pędów. Obie mówią o sadach intensywnych.