Kiedy siać seler

Dlaczego seler sieje się tak wcześnie

Seler korzeniowy uprawia się tylko z rozsady, a jej przygotowanie trwa długo. Ekspertka muratordom.pl Anna Skórkowska pisze o około dwóch miesiącach, Wieści Rolnicze o 7–10 tygodniach, a Magdalena Michalak z muratordom.pl o 8, a nawet 12 tygodniach.

Spóźnienie kosztuje. Wieści Rolnicze piszą, że seler wysadzony zbyt późno może nie zdążyć wykształcić odpowiednio dużych korzeni. To samo mówi Skórkowska, odpowiadając na pytanie, dlaczego selery mają małe korzenie.

Dlatego seler siejesz jako jedno z pierwszych warzyw w roku, razem z porem i wczesną kapustą. Jak przygotować pozostałe, piszemy w artykułach Kiedy siać pory i Rozsada kapusty.

Luty czy marzec: termin według Instytutu Ogrodnictwa

Metodyka integrowanej ochrony selera, wydana przez Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, podaje dwa terminy siewu na rozsadę:

- na wczesny zbiór pęczkowy: w pierwszych dniach lutego, - na zbiór do przechowania: na początku marca.

Poradniki dla działkowców mieszczą się w tym samym oknie. Michalak uważa za najlepszy termin pierwszą połowę lutego, a Wieści Rolnicze piszą, że seler można wysiewać już w połowie lutego.

Na 2027 rok oznacza to: jeśli chcesz mieć seler do piwnicy na zimę, siej najpóźniej na początku marca. Michalak radzi postawić pojemnik w jasnym miejscu, np. na parapecie okna od strony południowej. Jak dobrać lampę, piszemy w artykule Lampa do rozsady.

Jak siać: na powierzchnię, w cieple

Instytut Ogrodnictwa zaleca wysiewać nasiona selera do skrzynek wysiewnych, rozsypując je równomiernie na powierzchni podłoża. Michalak dodaje, żeby nasion nie przysypywać ziemią, bo potrzebują jak najwięcej światła. Pojemnik możesz przykryć folią, by przyspieszyć kiełkowanie, i codziennie uchylać ją na kilka do kilkunastu minut.

Nasiona są drobne. Metodyka podaje, że z 1 grama nasion uzyskuje się około 1500–1800 sztuk rozsady.

Temperatura. Michalak radzi do wschodów trzymać 20–24 °C, a Wieści Rolnicze piszą o minimum około 20 °C. Siewki pojawiają się po 10–20 dniach, więc nie trać cierpliwości po tygodniu.

Po wschodach: ciepło i jasno

Po wschodach Michalak zaleca 18–20 °C w dzień i 16–18 °C w nocy.

Chłód w młodości jest dla selera groźny. Wieści Rolnicze ostrzegają, że zbyt wiele chłodnych dni na początku wzrostu może spowodować tworzenie się pędów kwiatostanowych zamiast korzenia. Nasze źródła nie podają dokładnej temperatury ani liczby dni, przy których to się dzieje. Bezpieczniej więc nie trzymać rozsady w zimnym pomieszczeniu.

Pikowanie. Michalak pikuje siewki po 4–5 tygodniach, gdy mają jeden lub dwa liście właściwe, każdą do osobnej doniczki o średnicy około 9 cm. Wieści Rolnicze podają ten sam moment: jeden lub dwa liście właściwe.

Czyste podłoże i zdrowe nasiona

Instytut Ogrodnictwa zaleca produkować rozsadę w podłożach wolnych od organizmów szkodliwych, najlepiej gotowych, przygotowanych przez specjalistyczne firmy. Nasiona powinny być wolne od zarodników septoriozy.

Septorioza może zacząć się już na parapecie. Metodyka podaje, że pierwsze objawy mogą pojawić się już w stadium siewek, jako brunatnoszare plamy na liścieniach i liściach.

O tym, co jest napisane na workach z ziemią, piszemy w artykule Ziemia do rozsady.

Kiedy sadzić seler do gruntu

Wszystkie nasze źródła wskazują maj:

Dlaczego nie wcześniej? Według pracy J. Nidzgorskiej-Lencewicz i współautorów (Agriculture, 2024) ostatni przymrozek przy gruncie występuje w Polsce średnio 14 maja. Na podgórzu przymrozki kończą się później niż na wybrzeżu, co pokazali D. Graczyk i Z. W. Kundzewicz z PAN.

Rozsada powinna mieć wtedy od trzech do pięciu liści, jak piszą Wieści Rolnicze.

Jak i gdzie sadzić

Głębokość. Wieści Rolnicze radzą umieszczać rozsadę na tej samej głębokości, na jakiej rosła w doniczce, i nie sadzić selera zbyt głęboko.

Rozstawa. Źródła podają różne liczby: Wieści Rolnicze 30–50 × 20–30 cm, Skórkowska 40 × 40 cm, a gdy seler rośnie bez przedplonu 30 × 20 cm, a Michalak co najmniej 30 cm między roślinami.

Gleba. Instytut Ogrodnictwa podaje optymalne pH 6,5–7,0 i zaleca obornik w dawce około 30–40 t/ha, zwykle w pierwszym roku po oborniku. Najlepsze przedplony to rośliny bobowate: fasola, groch, koniczyna i lucerna. Skórkowska dodaje, że seler potrzebuje gleby żyznej, przepuszczalnej i bogatej w potas, a małe korzenie bywają skutkiem zbyt kwaśnej gleby lub nadmiaru azotu.

Płodozmian. Skórkowska radzi nie sadzić selera w tym samym miejscu częściej niż co cztery lata. Instytut Ogrodnictwa podaje, że po septoriozie przerwa powinna trwać 2–3 lata, a ze względu na nicienie seler i pietruszkę uprawia się w tym samym miejscu co 5 lat. Kujawsko-Pomorski ODR, cytowany przez Wieści Rolnicze, odradza sadzenie selera obok bobu.

Pierwsze tygodnie po posadzeniu

Metodyka Instytutu Ogrodnictwa podaje, że seler trzeba utrzymać bez chwastów przez 6–8 tygodni po posadzeniu, a pierwsze pielenie robi się zwykle 2–3 tygodnie po posadzeniu rozsady.

Skórkowska przypomina, że gleba powinna być wilgotna, zwłaszcza gdy rośnie korzeń. Seler do przechowania wykopuje się pod koniec września lub w październiku, najpóźniej do listopada.

Gdy źródła się różnią

Termin siewu. Instytut Ogrodnictwa podaje pierwsze dni lutego na zbiór pęczkowy i początek marca na zbiór do przechowania. Michalak uważa za najlepszą pierwszą połowę lutego, Wieści Rolnicze połowę lutego. Wszystkie terminy mieszczą się między początkiem lutego a początkiem marca.

Czas produkcji rozsady. Od około 2 miesięcy (Skórkowska) i 7–10 tygodni (Krzos) do 8–12 tygodni (Michalak, Pryga).

Temperatura kiełkowania. Michalak podaje 20–24 °C, Wieści Rolnicze minimum około 20 °C.

Rozstawa. Skórkowska podaje 30 × 20 cm albo 40 × 40 cm, Wieści Rolnicze 30–50 × 20–30 cm, Michalak co najmniej 30 cm między roślinami. Na małej grządce zostaw co najmniej 30 cm między roślinami.