Ogrodnik ABC
Marchew Kiedy sadzić i siać

Kiedy siać marchew

Marchew kiełkuje już przy 5 °C, więc możesz siać ją wcześnie. Termin wybierz według tego, kiedy chcesz zbierać.

W skrócie

Marchew najczęściej siej wczesną wiosną, od połowy marca do początku kwietnia. Na wczesny zbiór pęczkowy siej od końca lutego. Marchew do jedzenia latem i jesienią siej od kwietnia do czerwca, a na pęczki zbierane od sierpnia nawet do połowy lipca. Nasiona kiełkują już w 5 °C.

Rząd wschodzącej marchwi na grządce
Zdjęcie: Dwight Sipler from Stow, MA, USA, CC BY 2.0, źródło

Marchew: co i kiedy robić

W nieogrzewanej szklarni i w gruncie. Pogoda co roku jest inna, więc sprawdzaj też temperaturę gleby.

Na wczesny zbiór pęczkowy Najczęstszy siew wiosenny Do jedzenia latem i jesienią Na pęczki zbierane od sierpnia Zbiór marchwi pęczkowej
SiewZbiór

Wczesna wiosna to główny termin

Rząd wschodzącej marchwi na grządce
Wschody marchwi w rzędzie. Zdjęcie: Dwight Sipler from Stow, MA, USA, CC BY 2.0, źródło

Metodyka integrowanej produkcji marchwi, przygotowana przez Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach i zatwierdzona przez PIORiN, wymienia trzy terminy siewu:

TerminKiedy
WczesnowiosennyOd końca lutego do początku kwietnia
PóźnoletniOd końca sierpnia do połowy września
PrzedzimowyOd listopada do końca grudnia

W praktyce najczęściej sieje się wczesną wiosną, zwykle od połowy marca do początku kwietnia. Marchew dobrze to znosi, bo kiełkuje już w temperaturze 5 °C.

Siew późnoletni i przedzimowy metodyka ocenia jako bardzo zawodne. W praktyce stosuje się je bardzo rzadko, bo wschody są niepewne, a nasiona drogie. Wiosną 2027 trzymaj się więc terminów wiosennych.

Termin według tego, kiedy chcesz zbierać

Marchew nie ma jednego terminu siewu. Metodyka dobiera go do przeznaczenia. Najwcześniej sieje się marchew na wczesny zbiór pęczkowy, od końca lutego do początku kwietnia, i zbiera ją w czerwcu i lipcu.

Marchew na pęczki zbierane od sierpnia możesz siać od kwietnia aż do połowy lipca. Marchew do jedzenia latem i jesienią siej od kwietnia do czerwca, a zbieraj od sierpnia do października. Marchew do długiego przechowywania sieje się w maju i zbiera w październiku. W tabeli metodyki ten termin zapisano skrótem „V poł.”, więc dokładnej połowy maja nie da się z niego odczytać.

Dzięki kolejnym siewom marchew pęczkową z pola zbierzesz według metodyki od początku czerwca aż do końca października.

Głębokość, rozstawa i gęstość siewu

Wschody marchwi na grządce
Wschody marchwi na grządce. Zdjęcie: Dwight Sipler, CC BY 2.0, źródło

Metodyka zaleca siać na głębokość 1,5–2,5 cm. Na glebach lżejszych siej głębiej, na cięższych płycej.

Rozstawa. Przy siewie na płasko rzędy są zwykle co 30 lub 45 cm. Na zagonach podwyższonych, szerokich na około 150 cm, rzędy mogą być co 10–15 cm. Metodyka odradza rzędy węższe niż 20 cm tam, gdzie chwasty usuwa się mechanicznie.

Gęstość. Zbyt gęsty siew daje zniekształcone korzenie. Liczba nasion na metr kwadratowy zależy od przeznaczenia: 200–250 na wczesne pęczki, 120–180 do jedzenia i przechowywania, 80–100 dla dużych korzeni do przetwórstwa i 150–200 dla średnich.

Nasze źródła nie opisują przerywania marchwi w ogrodzie. Jeśli wschody są za gęste, kieruj się tymi liczbami.

Gleba i płodozmian

Marchew najlepiej rośnie na glebach średnio zwięzłych i lekkich, piaszczysto-gliniastych, bogatych w próchnicę. Nie nadają się gleby bardzo ciężkie, zaskorupiające się, kamieniste, podmokłe i bardzo kwaśne. Na glebie mineralnej pH powinno wynosić 6–7, na torfowej 5,5–6.

Płodozmian. Według metodyki marchew może wracać na to samo pole nie częściej niż co 4 lata. Nie siej jej po marchwi, pietruszce, selerze, burakach, pasternaku ani ziemniakach.

Obornik. Nie siej marchwi w pierwszym roku po oborniku. Instytut Ogrodnictwa pisze, że obornik zwiększa ryzyko porażenia przez połyśnicę marchwiankę i sprzyja rozwidlaniu korzeni. Więcej o przygotowaniu nawozu organicznego przeczytasz w artykule Jak zrobić kompost.

Termin siewu a połyśnica marchwianka

Marchew uszkodzona przez połyśnicę marchwiankę
Korzenie marchwi uszkodzone przez larwy połyśnicy. Zdjęcie: Rasbak, CC BY-SA 3.0, źródło

Połyśnica marchwianka to groźny szkodnik marchwi. Według poradnika sygnalizatora Instytutu Ogrodnictwa rozwija 2 pokolenia w roku:

PokolenieKiedy lata muchówkaCo robi larwa
WiosenneZwykle w drugiej dekadzie maja, gdy gleba ma 12 °CAtakuje młode rośliny od wschodów
LetnieNa przełomie lipca i sierpnia, jaja pod koniec lipca i w pierwszej połowie sierpniaDrąży korzenie

Muchówki latają w temperaturze 7–25 °C, a najbardziej aktywne są przy 12–18 °C, rano i późnym popołudniem.

Poradnik nie podaje, jak termin siewu zmienia szkody. Wskazuje za to, gdzie ryzyko jest największe: w zagłębieniach terenu, w miejscach mało przewiewnych, przy zbyt gęstym siewie i blisko drzew, żywopłotów i innych nasadzeń, które dają cień. Metodyka ochrony marchwi także odradza siew w pobliżu dużych skupisk drzew, zwłaszcza topól.

Woda i pękanie korzeni

Świeżo wykopana marchew
Świeżo wykopana marchew. Zdjęcie: woodleywonderworks, CC BY 2.0, źródło

Marchew jest wrażliwa na brak wody w czasie wschodów. Najwięcej wody potrzebuje, gdy rosną korzenie, mniej więcej przez dwa miesiące przed zbiorem.

Uważaj z wodą pod koniec sezonu. Według metodyki zbyt wysoka wilgotność w tym okresie, zwłaszcza przy późnym zbiorze, sprzyja nadmiernemu przyrostowi korzeni i ich pękaniu. Pękanie wywołują też gwałtowne zmiany wilgotności gleby. Najlepiej podlewaj równo i regularnie.

Kolor korzeni też zależy od pogody. Metodyka ochrony marchwi podaje, że korzenie gorzej się wybarwiają, gdy w czasie ich wzrostu temperatura długo jest niższa niż 15 °C.

Terminy siewu marchwi według przeznaczenia (Metodyka IP marchwi, tabela 3)

PrzeznaczenieSiewZbiórNasion na m²
Wczesny zbiór pęczkowy (do 31 lipca)Od końca lutego do początku kwietniaCzerwiec–lipiec200–250
Zbiór pęczkowy od 1 sierpniaOd kwietnia do połowy lipcaSierpień–październik150–200
Do jedzenia latem i jesieniąKwiecień–czerwiecSierpień–październik120–180
Dla przetwórstwaOd kwietnia do połowy majaWrzesień–październik80–100 (duże korzenie), 150–200 (średnie)
Do długiego przechowywaniaMaj (w tabeli „V poł.”)Październik120–180

Jak to zrobić

  1. Wybierz otwarte, przewiewne miejsce z dala od drzew i żywopłotów. Gleba ma być pulchna, piaszczysto-gliniasta, bogata w próchnicę.
  2. Nie siej marchwi w pierwszym roku po oborniku ani po marchwi, pietruszce, selerze, burakach, pasternaku czy ziemniakach. Na to samo miejsce wracaj najwcześniej po 4 latach.
  3. Termin wybierz według przeznaczenia: na wczesne pęczki od końca lutego, zwykły siew od połowy marca do początku kwietnia.
  4. Siej na głębokość 1,5–2,5 cm: na glebie lekkiej głębiej, na ciężkiej płycej.
  5. Nie siej za gęsto. Zbyt gęsty siew daje zniekształcone korzenie.
  6. Pilnuj wilgotności w czasie wschodów i równo podlewaj w ostatnich dwóch miesiącach przed zbiorem.

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej siać marchew?

Najczęściej wczesną wiosną, od połowy marca do początku kwietnia. Na wczesny zbiór pęczkowy można siać już od końca lutego. Marchew kiełkuje w temperaturze 5 °C.

Czy można siać marchew w czerwcu?

Tak. Marchew do jedzenia latem i jesienią metodyka pozwala siać od kwietnia do czerwca, ze zbiorem od sierpnia do października. Marchew na pęczki zbierane od sierpnia można siać nawet do połowy lipca.

Czy warto siać marchew przed zimą?

Metodyka podaje termin przedzimowy od listopada do końca grudnia, ale ocenia go jako bardzo zawodny. W praktyce stosuje się go bardzo rzadko, bo wschody są niepewne.

Jak głęboko siać marchew?

Na 1,5–2,5 cm. Na glebie lekkiej głębiej, na ciężkiej płycej.

Dlaczego marchew pęka?

Według metodyki przez zbyt wysoką wilgotność pod koniec wzrostu, zwłaszcza przy późnym zbiorze, oraz przez gwałtowne zmiany wilgotności gleby. Podlewaj równo i regularnie.

Źródła

Tę stronę napisaliśmy na podstawie poniższych źródeł.

  1. Metodyka integrowanej produkcji marchwi (wydanie piąte zmienione), Instytut Ogrodnictwa – PIB, zatwierdzona przez Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, 2023
  2. Metodyka integrowanej ochrony marchwi (materiały dla producentów), Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice, 2019
  3. Poradnik sygnalizatora ochrony marchwi zwyczajnej, Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice, 2015