Cięcie jeżyn

Dlaczego jeżynę tnie się inaczej niż krzewy

Metodyka integrowanej produkcji jeżyny bezkolcowej, zatwierdzona przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, mówi krótko: jeżyny uprawiane w Polsce owocują na pędach dwuletnich. W pierwszym roku pęd rośnie, w drugim daje owoce. Potem już nie owocuje, więc się go wycina.

Dlatego na krzewie jeżyny zawsze masz dwa rodzaje pędów. Jedne owocują w tym roku. Drugie, tegoroczne, dadzą owoce za rok. Całe cięcie polega na tym, żeby stare usunąć, a młode oszczędzić i dobrze poprowadzić.

Poradnik Instytutu Ogrodnictwa o jeżynie w uprawie ekologicznej dodaje, że są też odmiany owocujące dwa razy w sezonie: latem na pędach dwuletnich i jesienią na jednorocznych, podobnie jak maliny. W Polsce są mniej popularne, bo ich pędy są bardzo wrażliwe na mróz.

Cięcie po zbiorze: stare pędy przy ziemi

Pędy, które owocowały, po zbiorze owoców wycina się przy samej ziemi. Tak podaje metodyka integrowanej produkcji. Poradnik Instytutu Ogrodnictwa opisuje to samo: po zbiorach wycina się przy karpie pędy, które już owocowały, i zostawia tylko młode, jednoroczne.

Ważne, co zrobisz z wyciętymi pędami. Poradnik każe usuwać stare pędy z plantacji, bo mogą nieść zarodniki grzybów i szkodniki. Nie zostawiaj ich pod krzakiem.

Nasze źródła nie podają miesiąca cięcia. Wiążą je z końcem zbioru, a ten zależy od odmiany. Kiedy owocują polskie odmiany, sprawdzisz w artykule Uprawa jeżyny bezkolcowej.

Ile młodych pędów zostawić

Metodyka integrowanej produkcji radzi: z wyrastających od wiosny młodych pędów zostaw zwykle 5–7 najsilniejszych w krzewie, a pozostałe usuń.

Poradnik Instytutu Ogrodnictwa o uprawie ekologicznej podaje mniej: zwykle przywiązuje się 4–5 pędów do bambusowej tyczki zamocowanej do drutu, a pozostałe wycina nisko, przy powierzchni ziemi.

Młode pędy formuje się już w pierwszym roku. Poradnik radzi formować je kilkukrotnie w sezonie, żeby młode pędy się nie wyłamały.

Latem: wierzchołki i pędy boczne

Metodyka integrowanej produkcji podaje: latem, gdy pędy osiągną wysokość około 2 m, usuwa się ich wierzchołek. Korzystne jest też skracanie pędów bocznych. Metodyka nie podaje, o ile je skracać.

Poradnik Instytutu Ogrodnictwa daje liczbę: pędy boczne skraca się na długość około 30 cm. Dzięki temu w następnym roku wyrastają na nich pędy owoconośne. Wysokość około 2 m poradnik uzasadnia wygodą: łatwiej wtedy zbierać owoce.

Cięcie po posadzeniu

Poradnik Instytutu Ogrodnictwa radzi wiosną, zaraz po posadzeniu, przyciąć młode sadzonki na wysokość około 30 cm nad powierzchnią ziemi. Ma to wzmocnić system korzeniowy.

Metodyka integrowanej produkcji podaje, że sadzonki sadzi się najlepiej wiosną, ewentualnie jesienią. Jesienią posadzone rośliny trzeba chronić kopczykami z ziemi, słomą albo białą agrotkaniną. Poradnik wymienia kopczyki z ziemi usypane przy karpie albo słomę, którą na przedwiośniu usuwa się z plantacji.

Pamiętaj, że w pierwszym roku jeżyna dopiero buduje pędy. Owoce da na nich w roku następnym. Więcej o terminach sadzenia znajdziesz w artykule Kiedy sadzić jeżyny.

Jak prowadzić pędy przy rusztowaniu

Metodyka integrowanej produkcji opisuje rusztowanie ze słupków betonowych lub drewnianych o wysokości około 240 cm, z czego około 40 cm wkopuje się w ziemię. Słupki stoją co 10–15 m, a wzdłuż rzędu rozpina się ocynkowany drut.

Najczęściej pędy prowadzi się w szpalerze pojedynczym: rozkłada się je i przypina do drutu na dwóch lub trzech wysokościach. Metodyka wymienia też dwa inne sposoby:

Poradnik Instytutu Ogrodnictwa dodaje wariant wachlarzowy: pędy przywiązuje się pojedynczo do drutów na trzech wysokościach. Rusztowanie warto zrobić solidnie, bo według poradnika jeżyna może rosnąć w jednym miejscu 15 lat.

Cięcie sanitarne i choroby pędów

Metodyka integrowanej produkcji każe przy antraknozie i zamieraniu pędów prowadzić cięcie sanitarne po zbiorze owoców. Chory pęd wycina się poniżej objawów chorobowych, z zapasem zdrowej tkanki.

Bardzo ważne jest niszczenie usuniętych, porażonych pędów. Zostawione na plantacji pozwalają grzybom dalej się rozwijać. Metodyka ostrzega, że zaniedbanie wycinania porażonych pędów może doprowadzić do wypadania całych krzewów. Zwraca też uwagę, że rany po cięciu są częstym miejscem infekcji przy zamieraniu pędów.

Narzędzia do cięcia dezynfekuj, używając tylko preparatów zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z etykietą. Metodyka przypomina też ogólnie, że usuwanie z plantacji porażonych pędów, liści, kwiatów i owoców ogranicza źródło chorób w kolejnym roku.

Mróz a cięcie

Metodyka integrowanej produkcji przypomina, że mniej odporne na mróz odmiany zagraniczne wymagają zabezpieczenia na zimę albo uprawy w tunelu foliowym. Poradnik Instytutu Ogrodnictwa radzi chronić je białą agrotkaniną.

Poradnik wyjaśnia, czym grozi przemarznięcie. Częściowe przemarznięcie pąków zmniejsza liczbę owoców. Gdy przemarzną całe pędy, krzew zaowocuje dopiero w następnym roku. Bezkolcowa odmiana 'Oregon' po przemrożeniu może wypuścić z karpy pędy z kolcami, a 'Polar' może przemarzać w czasie surowej zimy.

To kolejny powód, żeby po zbiorze oszczędzać młode, zdrowe pędy. To one mają przezimować i dać plon.

Gdy źródła się nie zgadzają

Ile młodych pędów zostawić. Metodyka integrowanej produkcji podaje 5–7 najsilniejszych pędów w krzewie. Poradnik Instytutu Ogrodnictwa o uprawie ekologicznej pisze o przywiązywaniu zwykle 4–5 pędów do tyczki.

Pędy boczne. Metodyka mówi tylko, że skracanie pędów bocznych jest korzystne. Poradnik podaje konkretną długość: około 30 cm.