Odmiany truskawek
Kilka dobrze dobranych odmian wydłuża truskawkowy sezon: zbiory trwają od początku czerwca do drugiej połowy lipca, a z odmianami powtarzającymi aż do jesiennych przymrozków.
W skrócie
Wczesne odmiany truskawek to 'Hokent' i 'Kent', a spoza rejestru 'Honeoye'. W średnim terminie dojrzewają 'Elkat', 'Elsanta', 'Grandarosa', 'Dukat' i 'Senga Sengana', późno 'Panvik' i 'Selvik', bardzo późno 'Malwina'. Powtarzają owocowanie 'Selva', 'Ostara', 'Hossa' i 'Caskada'. Do ogrodu wybierz odmiany wytrzymałe na mróz i mało podatne na choroby.
Ile odmian truskawek jest w polskim rejestrze
Urzędowym spisem odmian jest Lista odmian roślin sadowniczych wpisanych do krajowego rejestru, którą prowadzi Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU). W wydaniu według stanu na 31 maja 2026 r. naliczyliśmy na niej 40 odmian truskawki (to nasze wyliczenie, lista nie podaje sumy).
Przy każdej odmianie COBORU podaje termin dojrzewania w siedmiu stopniach: bardzo wczesny, bardzo wczesny do wczesnego, wczesny, wczesny do średniego, średni, późny i bardzo późny. Osobno oznacza odmiany powtarzające owocowanie. To wygodna, urzędowa podstawa do podziału odmian i z niej korzystamy w tym poradniku.
Szesnaście odmian z listy zachowuje Instytut Ogrodnictwa PIB w Skierniewicach (nasze wyliczenie). Są wśród nich odmiany, które Instytut przedstawia na swojej stronie jako własne, takie jak 'Elkat', 'Dukat', 'Grandarosa', 'Granat', 'Pegat', 'Markat', 'Hokent', 'Panvik', 'Selvik', 'Pink Rosa' i 'Fibion', a także 'Visopia', 'Senga Sengana', 'Elsanta', 'Kent' i 'Selva'.
W 2026 r. do rejestru wpisano trzy nowe odmiany: 'Honorata', 'Horoskop' i 'Hortensja'. Wszystkie dojrzewają wcześnie i nie powtarzają owocowania. Według opisów COBORU 'Honorata' ma owoce duże do bardzo dużych, a 'Horoskop' i 'Hortensja' duże.
Rejestr to nie wszystko. W ogrodach rosną też odmiany, których na liście nie ma, na przykład 'Honeoye', 'Vikat', 'Filon' czy 'Albion'. Opisuje je Instytut Ogrodnictwa w metodyce integrowanej ochrony truskawki, więc także je tu uwzględniamy.
Odmiany wczesne
Wczesne odmiany otwierają sezon. Instytut Ogrodnictwa podaje, że w tradycyjnej uprawie w polu dojrzałe truskawki zbiera się od początku czerwca do drugiej połowy lipca. Pierwsze w tej kolejce są odmiany z oznaczeniem „wczesny” lub „bardzo wczesny”.
'Hokent' to wczesna odmiana deserowa Instytutu Ogrodnictwa. Instytut podkreśla wysoką jędrność i atrakcyjność owoców oraz małą podatność owoców na szarą pleśń. Nadaje się do uprawy tradycyjnej i pod osłonami na zbiór przyspieszony.
'Kent' ma w tabeli Instytutu plenność bardzo wysoką, owoce średnie do dużych, intensywnie czerwone i smaczne. Słabą stroną jest bardzo duża podatność na wertycyliozę.
'Honeoye' nie ma w krajowym rejestrze, ale to odmiana dobrze znana. W ocenie kolekcji odmian w Skierniewicach dostała za termin dojrzewania 3 w skali, w której 1 oznacza bardzo wczesny, a 9 bardzo późny, czyli tyle samo co 'Kent'. Instytut opisuje ją jako plenną, o owocach średniej wielkości, czerwonych do ciemnoczerwonych i smacznych. Dwie rzeczy warto wiedzieć przed zakupem: wcześnie zakwita, więc Instytut nie zaleca jej tam, gdzie zdarzają się wiosenne przymrozki, i jest bardzo podatna na wertycyliozę.
'Flair' ma w rejestrze termin bardzo wczesny, a 'Visopia', wpisana w 2025 r. i zachowywana przez Instytut Ogrodnictwa, bardzo wczesny do wczesnego. 'Flair' Instytut wymienia jednak wśród odmian najbardziej wrażliwych na mróz. Wcześnie dojrzewają też według COBORU 'Rumba' i 'Fibion'.
Odmiany o średnim terminie dojrzewania
W średnim terminie dojrzewa wiele znanych odmian, w tym kilka wyhodowanych w Instytucie Ogrodnictwa.
'Elkat' to odmiana, którą Instytut Ogrodnictwa przedstawia wśród własnych i opisuje jako bardzo plenną. Owoce są duże, regularne, szerokostożkowate, jasnoczerwone, z silnym połyskiem, dość jędrne, smaczne i lekko aromatyczne. Rośliny są wytrzymałe na mróz, odporne na białą i czerwoną plamistość liści oraz mało podatne na mączniaka i wertycyliozę. W ocenie kolekcji w Skierniewicach 'Elkat' okazał się plenniejszy od 'Senga Sengana'.
'Senga Sengana' jest w polskim rejestrze od 1991 r. Instytut ocenia jej plenność jako bardzo wysoką, a owoce jako drobne do średnich, ciemnoczerwone i bardzo smaczne, o uniwersalnym zastosowaniu. Jest odporna na wertycyliozę. Ma też wady: dużą podatność na białą plamistość liści, a w ocenie kolekcji odmian w Skierniewicach jej owoce uznano za mało jędrne.
'Dukat' to bardzo plenna odmiana o dość dużych, kulistostożkowatych lub szerokostożkowatych, średnio jędrnych owocach. Rośliny są odporne na białą i czerwoną plamistość liści oraz wertycyliozę.
'Elsanta' ma owoce duże, jasnoczerwone i smaczne, ale plenność tylko średnią. Instytut wymienia ją wśród odmian najbardziej wrażliwych na mróz, z dużą podatnością na mączniaka i bardzo dużą na wertycyliozę.
'Grandarosa' i 'Granat' to nowsze deserowe odmiany Instytutu. Obie mają w tabeli metodyki smak „bardzo smaczne” i plenność wysoką, a na stronie Instytutu opisano ich wysoką wytrzymałość na przemarzanie. 'Grandarosa' ma owoce bardzo duże, a 'Granat' duże. Do tej grupy należą też 'Pegat' i 'Markat', obie o dużych, smacznych owocach i małej lub bardzo małej podatności na choroby liści, oraz 'Sonata' o owocach średniej wielkości.
Odmiany późne i bardzo późne
Późne odmiany przedłużają zbiory, gdy wczesne już kończą owocować.
'Panvik' to późna odmiana deserowa Instytutu Ogrodnictwa. Plenność ma bardzo wysoką, owoce bardzo duże, intensywnie czerwone, o wysokiej jędrności. Instytut podkreśla małą podatność na choroby liści i wysoką wytrzymałość roślin na przemarzanie.
'Selvik' także dojrzewa późno. Instytut opisuje ją jako odmianę deserową o bardzo obfitym plonowaniu i wysokiej jędrności owoców. Wymienia ją również wśród odmian, których owoce nadają się do przetwórstwa i mrożenia.
'Malwina' ma w rejestrze termin bardzo późny, jako jedyna na liście. W tabeli Instytutu jej plenność jest wysoka, a owoce średnie do dużych, ciemnoczerwone i smaczne.
'Vikat' to późna, bardzo plenna odmiana spoza obecnego rejestru. Owoce są bardzo duże, stożkowate, często żebrowane, intensywnie czerwone, średnio jędrne i bardzo soczyste. Instytut dodaje, że są kwaskowate, ale dość smaczne. Późno dojrzewa też według COBORU 'Patrycja'.
Osobny przypadek to 'Pink Rosa' o bardzo dużych, różowoczerwonych owocach. Instytut Ogrodnictwa pisze o późnej porze dojrzewania, a COBORU podaje termin średni.
Odmiany powtarzające owocowanie
Odmiany powtarzające owocowanie dają owoce nie tylko w czerwcu. Instytut Ogrodnictwa pisze, że zbiera się je do pierwszych jesiennych przymrozków.
W krajowym rejestrze COBORU oznaczenie „powtarzająca owocowanie” mają cztery odmiany: 'Selva', 'Ostara', 'Hossa' i 'Caskada'. 'Selva' i 'Ostara' mają średni termin dojrzewania, a 'Hossa' i 'Caskada' wczesny.
Najwięcej wiemy o 'Selvie'. Instytut podaje dla niej plenność średnią, owoce średnie do dużych, jasnoczerwone i odporność na wertycyliozę. Smak ocenia jednak jako „mało smaczne”. Potwierdza to ocena kolekcji odmian w Skierniewicach: 'Selva' miała tam jędrne owoce (7 w skali do 9), ale trafiła do grupy odmian o najmniej smacznych owocach i silnie chorowała na czerwoną plamistość liści.
W tabeli Instytutu jest też 'Albion', opisany jako plenny, o owocach średnich do dużych, intensywnie czerwonych i smacznych. Sprawozdanie Instytutu z 2025 r. nazywa go dawcą genów wysokiej atrakcyjności i jędrności owoców i podaje wysoką zawartość ekstraktu w owocach. Nasze źródła nie mówią jednak wprost, czy 'Albion' powtarza owocowanie, i nie ma go w krajowym rejestrze.
Dla 'Ostary', 'Hossy' i 'Caskady' nie znaleźliśmy instytutowych opisów smaku ani odporności, dlatego ich tu nie oceniamy.
Odporność na choroby i mróz: porównanie
Instytut Ogrodnictwa nazywa odmianę czynnikiem wspomagającym ochronę. Im mniej podatna odmiana, tym mniej kłopotów na grządce. Tak wygląda podatność popularnych odmian w tabeli Instytutu:
| Odmiana | Biała plamistość | Czerwona plamistość | Mączniak | Wertycylioza |
|---|---|---|---|---|
| 'Honeoye' | bardzo mała | bardzo mała | mała | bardzo duża |
| 'Kent' | mała | mała | średnia | bardzo duża |
| 'Elsanta' | mała | mała | duża | bardzo duża |
| 'Elkat' | bardzo mała | bardzo mała | mała | mała |
| 'Dukat' | mała | mała | mała | odporna |
| 'Granat' | bardzo mała | bardzo mała | bardzo mała | odporna |
| 'Grandarosa' | mała | średnia | mała | średnia |
| 'Senga Sengana' | duża | bardzo mała | mała | odporna |
| 'Panvik' | mała | mała | mała | mała |
| 'Malwina' | mała | mała | średnia | mała |
| 'Selva' | mała | mała | mała | odporna |
Szara pleśń. Jako mało podatne na szarą pleśń Instytut wymienia polskie odmiany deserowe, między innymi 'Grandarosa', 'Hokent', 'Markat', 'Panvik' i 'Pink Rosa'.
Mróz. Spośród odmian badanych w Instytucie najbardziej wrażliwe na mróz były 'Clery', 'Elsanta', 'Darselect', 'Figaro', 'Flair', 'Nancy', 'Rosie', 'Roxana' i 'Florence'. Jako wytrzymałe Instytut wymienia 'Betty', 'Florin', 'Grandarosa', 'Granat', 'Panon', 'Filon', 'Asia' i 'Kimberly'.
Objawy tych chorób pokazujemy na stronie choroby truskawek.
Jak wybrać odmiany do ogrodu przydomowego
Instytut Ogrodnictwa pisze, że na rynku świeżych owoców poszukiwane są truskawki duże i bardzo duże, kształtne. Przetwórstwo i zamrażalnictwo woli owoce średniej wielkości, sercowate lub kuliste, o intensywnie czerwonej albo ciemnoczerwonej skórce i miąższu. W ogrodzie możesz mieć jedne i drugie.
Do jedzenia prosto z krzaka wybierz odmiany deserowe. Najwyższą notę za smak, „bardzo smaczne”, mają w tabeli Instytutu 'Grandarosa', 'Granat' i 'Senga Sengana'.
Na dżemy i do zamrażarki Instytut wymienia odmiany 'Senga Sengana', 'Polka', 'Dukat', 'Elkat', 'Filon', 'Kent' i 'Selvik'.
Na chłodne stanowisko wybierz odmiany wytrzymałe na mróz, na przykład 'Grandarosa', 'Granat' lub 'Elkat'. Tam, gdzie zdarzają się wiosenne przymrozki, Instytut nie zaleca odmian wcześnie zakwitających, takich jak 'Honeoye'.
Jeśli nie chcesz pryskać, szukaj odmian o małej podatności na choroby liści i wertycyliozę. Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego radzi w uprawie ekologicznej wybierać odmiany wypróbowane i niezawodne, odporne na choroby i szkodniki.
Instytut podaje też listę własnych odmian o uniwersalnych owocach, które poleca zarówno do uprawy towarowej, jak i amatorskiej: 'Fibion', 'Granat', 'Grandarosa', 'Hokent', 'Markat', 'Panvik', 'Pegat', 'Pink Rosa' i 'Selvik'.
Żeby mieć owoce jak najdłużej, posadź odmianę wczesną, średnią i późną, a obok kilka krzaków odmiany powtarzającej. Naukowcy z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, którzy porównywali sześć odmian na Warmii, też zauważyli, że różnice w terminach dojrzewania wydłużają okres podaży owoców. W ich doświadczeniu 'Senga Sengana' najpóźniej zaczynała kwitnąć i najdłużej owocowała. Terminy sadzenia znajdziesz na stronie kiedy sadzić truskawki, a zasady pielęgnacji w poradniku uprawa truskawek.
Gdy źródła się nie zgadzają
Termin dojrzewania. COBORU podaje dla 'Grandarosy', 'Granatu' i 'Pink Rosy' termin średni. Instytut Ogrodnictwa na swojej stronie pisze o średnio wczesnej porze dla 'Grandarosy', średnio późnej dla 'Granatu' i późnej dla 'Pink Rosy'. W tabeli trzymamy się rejestru COBORU i zaznaczamy różnicę.
'Honeoye'. W rejestrze COBORU tej odmiany nie ma, więc jej wczesność podajemy za oceną kolekcji odmian w Skierniewicach z lat 2001–2002.
Odporność. Strona Instytutu nazywa 'Elkat' i 'Dukat' odpornymi na białą i czerwoną plamistość liści. Metodyka z aktualizacją z 2019 r. ocenia ich podatność jako bardzo małą lub małą. W tabeli podajemy ocenę z metodyki.
Smak 'Elsanty'. Metodyka Instytutu ocenia owoce 'Elsanty' jako smaczne. W ocenie kolekcji odmian w Skierniewicach z lat 2001–2002 trafiła ona do grupy odmian o najmniej smacznych owocach.
Wielkość owoców 'Elkatu'. Strona Instytutu opisuje je jako duże, a tabela w metodyce jako średnie do dużych.
Czego nie podajemy. Nasze źródła nie podają masy owoców w gramach ani plonu z krzaka dla poszczególnych odmian. Nie opisują też smaku 'Ostary', 'Hossy' i 'Caskady', dlatego tych danych tu nie ma.
Odmiany truskawek: termin dojrzewania według COBORU (2026) i cechy według Instytutu Ogrodnictwa
| Odmiana | Termin dojrzewania | Plenność i owoce | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|---|
| 'Flair' | Bardzo wczesny | Brak opisu w naszych źródłach | Wśród odmian najbardziej wrażliwych na mróz |
| 'Hokent' | Wczesny | Deserowa, owoce o wysokiej jędrności | Mała podatność owoców na szarą pleśń |
| 'Kent' | Wczesny | Plenność bardzo wysoka, owoce średnie do dużych, smaczne | Bardzo duża podatność na wertycyliozę |
| 'Honeoye' | Wczesny (ocena Instytutu, odmiany nie ma w rejestrze) | Plenność wysoka, owoce średnie, smaczne | Wcześnie zakwita, bardzo duża podatność na wertycyliozę |
| 'Elsanta' | Średni | Plenność średnia, owoce duże, smaczne | Wrażliwa na mróz, duża podatność na mączniaka |
| 'Elkat' | Średni | Plenność bardzo wysoka, owoce średnie do dużych, smaczne | Wytrzymała na mróz, mało podatna na choroby liści |
| 'Dukat' | Średni | Plenność bardzo wysoka, owoce uniwersalne | Odporna na wertycyliozę |
| 'Senga Sengana' | Średni | Plenność bardzo wysoka, owoce drobne do średnich, bardzo smaczne, uniwersalne | Odporna na wertycyliozę, duża podatność na białą plamistość liści |
| 'Grandarosa' | Średni | Plenność wysoka, owoce bardzo duże, bardzo smaczne | Wytrzymała na mróz |
| 'Granat' | Średni | Plenność wysoka, owoce duże, bardzo smaczne | Wytrzymała na mróz, odporna na wertycyliozę |
| 'Pink Rosa' | Średni (COBORU), późny (Instytut) | Plenność wysoka, owoce bardzo duże, różowoczerwone | Mała podatność na choroby liści |
| 'Panvik' | Późny | Plenność bardzo wysoka, owoce bardzo duże | Wysoka wytrzymałość na przemarzanie |
| 'Selvik' | Późny | Bardzo obfite plonowanie, owoce o wysokiej jędrności | Wymieniana wśród odmian do przetwórstwa i mrożenia |
| 'Malwina' | Bardzo późny | Plenność wysoka, owoce średnie do dużych, ciemnoczerwone, smaczne | Średnia podatność na mączniaka |
| 'Selva' | Średni, powtarza owocowanie | Plenność średnia, owoce średnie do dużych, mało smaczne | Odporna na wertycyliozę |
| 'Ostara', 'Hossa', 'Caskada' | Powtarzają owocowanie | Brak opisu w naszych źródłach | W rejestrze COBORU oznaczone jako powtarzające |
Jak to zrobić
- Zdecyduj, kiedy chcesz zbierać: w czerwcu, w lipcu czy aż do jesieni. Od tego zależy grupa odmian.
- Sprawdź swoje stanowisko. Jeśli wiosną zdarzają się tam przymrozki, omijaj odmiany, które wcześnie zakwitają, takie jak 'Honeoye'.
- Wybierz odmiany wytrzymałe na mróz i mało podatne na choroby liści oraz wertycyliozę.
- Na dżemy i do mrożenia wybierz odmianę o średnich, intensywnie czerwonych owocach, na przykład 'Senga Sengana', 'Dukat' lub 'Elkat'.
- Posadź dwie lub trzy odmiany o różnym terminie dojrzewania, żeby wydłużyć zbiory.
Najczęstsze pytania
Jakie są najwcześniejsze odmiany truskawek?
W rejestrze COBORU termin bardzo wczesny ma 'Flair', a bardzo wczesny do wczesnego 'Visopia'. Wczesne są między innymi 'Hokent', 'Kent', 'Rumba' i 'Fibion'. Spoza rejestru wcześnie dojrzewa 'Honeoye', ale Instytut Ogrodnictwa nie zaleca jej tam, gdzie zdarzają się wiosenne przymrozki.
Jakie odmiany truskawek są późne?
Według COBORU późno dojrzewają 'Panvik', 'Selvik' i 'Patrycja', a bardzo późno 'Malwina'. Instytut Ogrodnictwa zalicza do późnych także 'Vikat' i 'Pink Rosę'.
Które truskawki owocują do jesieni?
Odmiany powtarzające owocowanie. Instytut Ogrodnictwa podaje, że zbiera się je do pierwszych jesiennych przymrozków. W krajowym rejestrze COBORU takie oznaczenie mają 'Selva', 'Ostara', 'Hossa' i 'Caskada'.
Jakie odmiany truskawek są najsmaczniejsze?
W tabeli Instytutu Ogrodnictwa najwyższą ocenę smaku, „bardzo smaczne”, mają 'Grandarosa', 'Granat' i 'Senga Sengana'. Większość pozostałych odmian deserowych oceniono jako smaczne, a 'Selvę' jako mało smaczną.
Jakie odmiany truskawek na dżem i do mrożenia?
Instytut Ogrodnictwa wymienia odmiany 'Senga Sengana', 'Polka', 'Dukat', 'Elkat', 'Filon', 'Kent' i 'Selvik'. Przetwórstwo woli owoce średniej wielkości, sercowate lub kuliste, o intensywnie czerwonej skórce i miąższu.
Które odmiany truskawek są odporne na mróz?
Jako wytrzymałe na mróz Instytut Ogrodnictwa wymienia 'Betty', 'Florin', 'Grandarosa', 'Granat', 'Panon', 'Filon', 'Asia' i 'Kimberly'. Wrażliwe są między innymi 'Elsanta', 'Clery', 'Darselect', 'Flair' i 'Florence'.
Ile odmian truskawek jest w Polsce?
Na liście odmian sadowniczych COBORU według stanu na 31 maja 2026 r. naliczyliśmy 40 odmian truskawki, w tym cztery powtarzające owocowanie. To nasze wyliczenie, bo lista nie podaje sumy.
Kalendarz ogrodnika na skrzynkę
Sezonowe przypomnienia o pracach w ogrodzie i nowe artykuły. Bez spamu.
Dziękujemy! Twój adres jest już na liście.
Źródła
Tę stronę napisaliśmy na podstawie poniższych źródeł.
- Lista odmian roślin sadowniczych wpisanych do krajowego rejestru w Polsce, Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU), Słupia Wielka, 2026
- Metodyka integrowanej ochrony truskawki (materiały dla producentów), red. M. Tartanus, S. Masny, Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice, 2013, aktualizacja 2019
- Rośliny jagodowe: odmiany truskawki Instytutu Ogrodnictwa, Instytut Ogrodnictwa – PIB, Skierniewice
- 20-letnie osiągnięcia hodowlane Instytutu Ogrodnictwa – PIB, Instytut Ogrodnictwa – PIB, Skierniewice
- Ocena wartości fenotypowej wybranych genotypów truskawki w kolekcji odmian Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach (A. Masny, E. Żurawicz), Zeszyty Naukowe Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa, tom 13, 2005
- Badania nad genetycznym uwarunkowaniem wybranych cech użytkowych truskawki (kier. A. Masny), Instytut Ogrodnictwa – PIB, Skierniewice, 2025
- Owoce miękkie w rolnictwie ekologicznym (N. Czyżewska-Suchoń), Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie
- Ocena plonowania i jakości owoców kilku odmian truskawki uprawianej na Warmii (J. Kopytowski, Z. Kawecki, J. E. Bojarska, V. Stanys), Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Zeszyty Naukowe Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa, tom 14, 2006