Petunie uprawa

Skąd pochodzi petunia i co z tego wynika

Katarzyna Józefowicz pisze w Muratorze, że petunia w naturze rośnie w Brazylii i Argentynie, na słonecznych stanowiskach. To wyjaśnia jej wymagania: lubi słońce i ciepło, a mrozu nie znosi wcale.

W Polsce petunie uprawia się jako rośliny jednoroczne, podaje Katarzyna Kaźmierczak-Milewska w kb.pl. Józefowicz pisze, że kwitną od maja do pierwszych jesiennych przymrozków i dorastają do około 35 cm wysokości. Pędy odmian zwisających są znacznie dłuższe.

Petunia jest przy tym rośliną wymagającą. Józefowicz nazywa ją „żarłoczną”.

Jak wysiać petunie i wyhodować rozsadę, opisujemy w artykule Kiedy siać petunie.

Grupy petunii: kwiaty duże, małe i kaskady

Petunie dzieli się według wielkości kwiatów i długości pędów.

Według kwiatów:

Według pędów: Nana ma pędy do około 40 cm, Media 40–80 cm, a Pendula to petunie zwisające. Ich długość źródła podają różnie: Józefowicz do około 80 cm, Kaźmierczak-Milewska nawet do 200 cm.

Surfinia to według kb.pl jedna z grup petunii ogrodowej, wyróżniona ze względu na pokrój. Jej pędy przewieszają się i tworzą kaskady kwiatów. Surfinie powstały w latach 90. XX wieku i pochodzą z Japonii.

Józefowicz wymienia też grupę Cascadia, odporniejszą na niekorzystną pogodę, oraz Million Bells. Ta ostatnia to według niej osobny gatunek, *Calibrachoa* ×*hybrida*, bardziej odporny niż petunie.

Na balkon wystawiony na deszcz wybierz więc odmiany o mniejszych kwiatach. Petunie o wielkich, pełnych kwiatach posadź pod daszkiem.

Stanowisko: ile słońca

Dużo słońca. Józefowicz pisze, że petunie potrzebują dużo słońca. W półcieniu pędy się wyciągają, a kwiaty karleją. Kaźmierczak-Milewska dodaje, że w cieniu kwitnienie może opóźnić się nawet o miesiąc.

Która strona świata. Tu źródła nie są zgodne. W tekście kb.pl o surfinii czytamy, że najlepsza jest wystawa południowa, południowo-wschodnia lub południowo-zachodnia, a strona północna się nie sprawdzi. W tekście tego samego serwisu o petunii autorka uważa balkony południowe za mniej odpowiednie i poleca wschodnie i zachodnie, z dużą ilością rozproszonego światła.

Wspólne jest jedno: petunia potrzebuje dużo światła, a strona północna się dla niej nie nadaje.

Wiatr i deszcz. Odmiany o długich pędach lub dużych kwiatach potrzebują miejsca osłoniętego od wiatru i deszczu, radzi Józefowicz. Serwis kb.pl dopuszcza zadaszenie, pod warunkiem że przez większą część dnia dociera tam słońce.

Podłoże i donice

Podłoże. Józefowicz ostrzega, że petunie są podatne na chlorozę. Dlatego potrzebują gotowego podłoża dla petunii i surfinii albo żyznej, próchnicznej ziemi kwiatowej o pH 5–6, czyli kwaśnej lub lekko kwaśnej. Serwis kb.pl także zaleca ziemię żyzną, próchniczną i przepuszczalną, ale odczynu nie podaje.

Donice. Serwis kb.pl radzi wybierać pojemniki z dużymi otworami odpływowymi i podstawką. Podwójne dno pomaga utrzymać wodę z dala od korzeni.

W ogrodzie. Petunie rosną też na rabatach. Kaźmierczak-Milewska zaleca wiosną, przed sadzeniem, wymieszać z ziemią granulowany nawóz mineralny do roślin kwitnących.

O tym, jak czytać etykiety na workach z ziemią, piszemy w artykule Ziemia do rozsady.

Sadzenie: dopiero po przymrozkach

Termin. Magdalena Michalak pisze w Muratorze, że petunie sadzi się na zewnątrz dopiero po ustąpieniu ryzyka przymrozków, zwykle w drugiej połowie maja. Sadzonki warto wcześniej stopniowo przyzwyczajać do warunków na dworze. Serwis kb.pl podaje, że surfinie wytrzymują temperaturę tylko do 0 °C.

Rozstawa. Michalak zaleca 20–25 cm między roślinami.

Własna rozsada czy kupiona. Michalak sieje petunie na przełomie stycznia i lutego, najpóźniej na początku marca. Józefowicz zwraca uwagę, że w domu często brakuje wtedy światła, a rozsada wychodzi słaba i wybiegnięta. Jej zdaniem wiosną lepiej kupić gotowe sadzonki. Petunie kaskadowe rozmnaża się z sadzonek pędowych.

Jeśli siejesz sam. Michalak podaje kilka liczb, które warto znać. Nasion nie przykrywa się podłożem, bo do kiełkowania potrzebują światła. W temperaturze 20–25 °C kiełkują zwykle po 7–14 dniach. Siewki z dwoma liśćmi właściwymi pikuje się pojedynczo do doniczek o średnicy 6–8 cm i trzyma w około 18 °C, co sprzyja krzewieniu. Przy bardzo wczesnym siewie może być potrzebne doświetlanie.

Podlewanie: często, ale nie do błota

Zasada Józefowicz jest krótka: ziemia nie może wyschnąć ani być całkiem mokra. Podlewaj często, ale umiarkowanie.

W donicach. Kaźmierczak-Milewska podlewa petunie raz dziennie, o stałej porze. W upały bardzo często, nawet dwa razy dziennie.

W ogrodzie. W upały codziennie lub co drugi dzień, w pozostałe dni co 7–14 dni.

Kiedy. Wcześnie rano lub późnym wieczorem. Dr Monika Latkowska wyjaśnia w Muratorze, że w południe woda szybko paruje, a krople na liściach mogą je przypalić. Radzi używać odstanej wody o temperaturze pokojowej.

Jak. Delikatnie, bez moczenia liści i kwiatów.

Wyjazd. Na czas urlopu Latkowska poleca skrzynki samopodlewające albo automatyczne nawadnianie z czujnikami wilgotności.

Nawożenie: mało, ale regularnie

Józefowicz pisze, że to systematyczne nawożenie decyduje o tym, jak długo i obficie petunie kwitną.

Jaki nawóz. Nawóz dla surfinii i petunii albo wieloskładnikowy nawóz do roślin kwitnących. Kaźmierczak-Milewska wyjaśnia, że taki nawóz ma mniej azotu, a więcej potasu i fosforu. Przestrzega przed przenawożeniem azotem.

Jak często. Źródła podają różne odstępy:

Najbezpieczniej trzymać się etykiety konkretnego nawozu.

Dwie zasady Latkowskiej. Podłoże w skrzynkach szybko się wyczerpuje, więc nawozić trzeba regularnie. Dawki odmierzaj ostrożnie, żeby nie zasolić ziemi. Nigdy nie nawoź przesuszonego podłoża. Najpierw je podlej.

Na rabacie. Kaźmierczak-Milewska radzi nawozić według zaleceń producenta, a na słabych glebach częściej.

Usuwanie przekwitłych kwiatów i przycinanie

Przekwitłe kwiaty. Józefowicz radzi przeglądać rośliny co kilka dni i regularnie usuwać przekwitłe kwiaty. Roślina tworzy wtedy nowe pąki zamiast nasion. Latkowska dodaje drugi powód: usuwanie przekwitłych kwiatów i obumarłych liści zapobiega szarej pleśni.

Uszczykiwanie. To usuwanie wierzchołków młodych pędów. Józefowicz wyjaśnia, że pobudza ono roślinę do krzewienia się. Pierwszy raz uszczykuje się młode sadzonki. Potem zabieg powtarza się w sezonie, gdy pędy stają się zbyt wybujałe.

Skracanie pędów. Serwis kb.pl podaje, że zbyt długie pędy surfinii można skrócić o około jedną trzecią. Surfinie dobrze to znoszą i po cięciu lepiej się rozgałęziają.

O innych kwiatach balkonowych piszemy w artykule Pelargonie uprawa.

Choroby i szkodniki

Chloroza. Józefowicz pisze, że petunie są na nią podatne, i właśnie dlatego zaleca podłoże o pH 5–6. Nasze źródła nie opisują bliżej objawów ani leczenia.

Mączniak prawdziwy. Atakuje rośliny słabe lub przelane. Pokrywa je biały nalot. Program ochrony surfinii, opracowany w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach pod redakcją dr hab. Grażyny Soiki, zaleca zapobiegawczo podlewać wprost na podłoże, nie na liście, nie przenawozić roślin azotem i usuwać resztki roślin po sezonie.

Wirus mozaiki tytoniu. Na liściach pojawiają się zielono-żółte przebarwienia. Choroba łatwo przenosi się na sąsiednie rośliny. Józefowicz radzi chore egzemplarze usunąć i zniszczyć.

Szara pleśń. Latkowska wymienia ją wśród chorób roślin balkonowych. Zapobiega jej usuwanie przekwitłych kwiatów i martwych liści. Instytut Ogrodnictwa dodaje jeszcze jedno: nie sadzić surfinii zbyt gęsto.

Szkodniki. Józefowicz wymienia mszyce i mączliki. Latkowska dodaje przędziorki i wciornastki. Program Instytutu Ogrodnictwa wymienia dla surfinii wciornastka zachodniego, mączlika szklarniowego, mszycę ziemniaczaną, miniarkę i ziemiórki. Wciornastki zostawiają na płatkach białe lub żółte, nieregularne plamy. Przy niewielkiej liczbie szkodników wystarczą według niej metody domowe.

Jeśli oprysk jest konieczny, używaj tylko środków zarejestrowanych w Polsce do roślin ozdobnych w uprawie amatorskiej, zgodnie z etykietą.

Czy petunie można przezimować

W Polsce petunie traktuje się jak rośliny jednoroczne. Serwis kb.pl podaje, że surfinie obumierają przy pierwszych przymrozkach.

Zimowanie w domu jest możliwe, ale trudne. Według kb.pl surfinie potrzebują wtedy:

- chłodu, około 10 °C lub nieco mniej, - jasnego miejsca bez silnego, bezpośredniego słońca, - podlewania ograniczonego do jednego razu w tygodniu, - przerwy w nawożeniu.

W marcu przenosi się je do pokoju, a na balkon wystawia po 15–20 maja. Serwis kb.pl zaznacza, że przezimowane surfinie kwitną słabiej.

Gdy źródła się różnią. Wystawa: południowa (kb.pl o surfinii) albo wschodnia i zachodnia (kb.pl o petunii). Długość pędów petunii zwisających: do około 80 cm (Murator) albo do 200 cm (kb.pl). Nawożenie: co 2–3 tygodnie (kb.pl) albo raz w tygodniu (Murator, ogólnie dla roślin balkonowych).