Uprawa papryki

Ciepło: ile stopni potrzebuje papryka

Papryka to roślina ciepłolubna. Metodyka integrowanej produkcji papryki (wydanie czwarte, 2025, zatwierdzona przez PIORiN) podaje, że przez cały okres wzrostu najlepiej czuje się w temperaturze 18–32 °C. W czasie kwitnienia i zawiązywania owoców chce w dzień około 21–27 °C, a w nocy 16–20 °C.

Za gorąco też jest źle. Przy 27–35 °C kwitnie obficie, ale gubi kwiaty i zawiązki. Gdy w nocy w czasie zawiązywania owoców temperatura spada poniżej 15 °C, tworzą się małe owoce bez nasion. Przy 0 °C rośliny giną.

Liczy się też ciepło gleby. Gdy ma ona poniżej 14–15 °C, korzenie słabo pobierają wodę i składniki pokarmowe. Gdy ma powyżej 25 °C, papryka gorzej pobiera wapń, a to sprzyja suchej zgniliźnie wierzchołkowej.

Gdzie i kiedy sadzić paprykę

Metodyka podaje dwa terminy ważne dla działkowca:

Wysoki tunel nieogrzewany: sadzenie na przełomie kwietnia i maja. Folię na tunel nałóż wcześniej, najlepiej 2–3 tygodnie przed sadzeniem, żeby gleba zdążyła się nagrzać. Pod osłonami metodyka opisuje układ dwóch rzędów co 60 cm, z roślinami co 35 cm w rzędzie i pasem 90 cm między parami rzędów.

Grunt: sadzenie po 15 maja, a nasadzenia trwają do końca czerwca. Rozstawa to 40–50 × 30–40 cm.

W Polsce paprykę uprawia się i w polu, i pod osłonami. Według listy opisowej odmian COBORU w 2023 roku papryka rosła na około 3 tys. ha w polu i na 1,7 tys. ha pod osłonami. COBORU zauważa też, że papryka jest wrażliwa na pogodę: wiosenne chłody, brak albo nadmiar deszczu i wczesne jesienne przymrozki obniżały plon i opóźniały wybarwianie owoców.

Kiedy siać nasiona na rozsadę, opisujemy w artykule Kiedy siać paprykę na rozsadę.

Gleba i stanowisko

Papryka potrzebuje gleby żyznej, zasobnej w próchnicę i przewiewnej. Na słabszych stanowiskach konieczne jest nawożenie. Metodyka podaje optymalne pH:

Papryka źle znosi zasolenie gleby, dlatego metodyka zaleca nawozy bezchlorkowe. Przed sadzeniem warto zrobić analizę gleby i na niej oprzeć nawożenie.

Zmianowanie jest ważne. Nie sadź papryki po papryce ani po innych psiankowatych (pomidor, ziemniak) i dyniowatych częściej niż co 4 lata w tym samym miejscu. Dobre przedplony to warzywa kapustne, cebulowe, bobowate i zboża. Unikaj miejsc po łąkach i wysokich trawach, bo tam często są drutowce.

Podlewanie: równo i rano

Papryka potrzebuje dużo wody. Metodyka podaje, że na 1 kg owoców roślina zużywa 60–80 litrów wody. Najbardziej krytyczne okresy to intensywny wzrost, kwitnienie, owocowanie i każda susza.

Przez 2–3 tygodnie po posadzeniu gleba powinna mieć wilgotność 60–70% polowej pojemności wodnej, a w czasie zawiązywania owoców do około 80%. Wahania wilgotności nie powinny przekraczać 10–15%.

Podlewaj rano lub przed południem. W lecie metodyka radzi podać 2/3 dawki do godziny 11, a resztę po południu. Pod osłonami podaje takie dawki na roślinę:

Nie masz czujnika wilgotności? Metodyka podaje prosty test. Ściśnij garść gleby w dłoni. Jeśli nie wycieka z niej woda, a po otwarciu dłoni nie rozsypuje się, wilgotność jest dobra.

Ściółka i chwasty

Papryka słabo konkuruje z chwastami. Metodyka podaje, że chwasty sięgające połowy lub trzech czwartych wysokości roślin zabierają im 20–40% światła. W gruncie papryka znosi chwasty przez 5–6 tygodni po posadzeniu, ale potem trzeba je usuwać. Ręczne pielenie zacznij około 3 tygodnie po posadzeniu, a przy dużym zachwaszczeniu po 2 tygodniach.

Pomaga ściółka. Pod osłonami metodyka zaleca czarną folię albo czarną agrowłókninę o gramaturze co najmniej 50 g/m². W gruncie czarną folię możesz rozłożyć kilka dni przed sadzeniem, a międzyrzędzia po posadzeniu przykryć trocinami, korą lub sieczką. Pamiętaj, że chwasty i tak wyrosną w otworach przy roślinach i między pasami folii.

W doświadczeniu Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach (2007–2009) papryka w gruncie rosła w rozstawie 50 × 50 cm i dała średnio 6,3–7,6 kg owoców z metra kwadratowego. Ściółka z tkaniny polipropylenowej istotnie obniżyła tam plon obu odmian, a czarna folia i włóknina nieco obniżyły zawartość suchej masy w owocach. Ściółka nie zawsze więc oznacza większy plon.

Nawożenie i wapń

Nawożenie oprzyj na analizie gleby. Metodyka podaje optymalną zawartość składników w glebie w gruncie (mg/dm³):

W gruncie część azotu (30–40 kg N/ha) daje się przed sadzeniem, a resztę w trzech dawkach pogłównych. Pierwszą podaj 3–4 tygodnie po posadzeniu, kolejne co 2–3 tygodnie. Pod osłonami nawożenie z wodą (fertygację) zaczyna się 2–3 tygodnie po posadzeniu.

Wapń trudno uzupełnić w trakcie uprawy, więc zadbaj o niego przed sadzeniem. Metodyka wymienia trzy przyczyny suchej zgnilizny wierzchołkowej: glebę cieplejszą niż 25 °C, wilgotność powietrza poniżej 60% i nierówne podlewanie. Zapobiegawczo zaleca dolistne dokarmianie wapniem w czasie kwitnienia i zawiązywania owoców, w gruncie co 2 tygodnie. O nawozach naturalnych piszemy w artykule Obornik.

Prowadzenie, podpory i zapylanie

W gruncie metodyka nie przewiduje cięcia, podpór ani wiązania. Nie sadź jednak za rzadko. Metodyka zwraca uwagę, że rośliny obciążone owocami, posadzone w zbyt dużych odstępach, łatwiej się przewracają.

W tunelu jest inaczej. Zostaw 2–4 najsilniejsze pędy jako przewodniki i usuwaj nadmiar liści i odrostów. Pierwszy owoc, który zawiązuje się w głównym rozwidleniu łodygi, usuń, gdy ma wielkość orzecha włoskiego. Metodyka podaje, że korzystnie wpływa to na wielkość pozostałych owoców. Rośliny prowadzi się na pionowych sznurkach albo na sznurkach rozpiętych na kilku poziomach. Około 1,5 miesiąca przed końcem uprawy ogłów rośliny.

Papryka jest samopylna. Trzmiele mogą poprawić kształt i masę owoców, ale nie zwiększają liczby zawiązków.

Zbiór: owoce zielone i wybarwione

Paprykę zbiera się w dwóch stadiach: zielonym, czyli w dojrzałości użytkowej, i wybarwionym, czyli w pełnej dojrzałości. Metodyka podaje terminy:

W doświadczeniach odmianowych COBORU pierwszy zbiór w polu przypadał na przełom sierpnia i września, a ostatni od końca września do początku listopada. Pod osłonami zbierano zwykle od drugiej dekady lipca lub od sierpnia do października albo początku listopada. Terminy z metodyki i z doświadczeń różnią się więc o kilka tygodni, a o wszystkim decyduje pogoda w danym roku.

Jaką odmianę wybrać

W krajowym rejestrze COBORU na 4 kwietnia 2025 r. były 83 odmiany papryki, w tym 58 z polskich hodowli. Lista opisowa COBORU podaje, że dobra odmiana ma duży wigor, sztywne pędy i mocny system korzeniowy.

COBORU badało je w polu i pod osłonami. Opisuje m.in. odmiany:

Pod osłonami badano też m.in. Bognę, Finezję, Husarię, Maximę i Revoltę. Jeśli twoje lato jest krótkie i chłodne, zacznij od odmiany wczesnej, takiej jak Mela.

Choroby i szkodniki

Metodyka wymienia wiele chorób papryki. Wśród grzybowych są m.in. szara pleśń, zgnilizna twardzikowa, werticilioza, fytoftoroza i alternarioza. Z bakteryjnych bakteryjna cętkowatość, a z wirusowych wirus brązowej plamistości pomidora (TSWV), wirus mozaiki tytoniu (TMV) i wirus mozaiki ogórka (CMV).

Wśród szkodników metodyka wymienia m.in. mszyce, przędziorka chmielowca, wciornastki, gąsienice kilku gatunków motyli i ślimaki. Zmianowanie co 4 lata i usuwanie chwastów, o których piszemy wyżej, to część tej samej metodyki. Jeśli potrzebujesz środka ochrony roślin, używaj tylko środków zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z etykietą.