Uprawa pelargonii

Jakie pelargonie uprawiamy

Pod nazwą „pelargonia” kryje się kilka gatunków. Michał Mazik wymienia w Muratorze cztery: pelargonię pasiastą, bluszczolistną, wielkokwiatową i pachnącą.

Różnią się wrażliwością. Według Muratora najbardziej wrażliwa z nich jest pelargonia wielkokwiatowa. Katarzyna Kaźmierczak-Milewska dodaje w serwisie KB.pl, że odmiany wielkokwiatowe w okresie wegetacji znoszą nieco wyższą temperaturę niż balkonowe.

Pelargonia pachnąca ma dodatkową zaletę. Murator podaje, że niektóre gatunki, właśnie takie jak ona, skutecznie odstraszają owady, na przykład komary.

Pelargonie są roślinami wieloletnimi, ale szkodzą im już lekkie przymrozki, więc zimę muszą spędzić pod dachem. Murator pisze, że z czasem starsze okazy tracą urodę i warto zastąpić je nowymi sadzonkami. KB.pl podaje, że doniczkowe pelargonie są ładne przez 3–4 lata pielęgnacji, a potem rzedną.

Jeśli chcesz zacząć od nasion, zajrzyj do artykułu Kiedy sadzić pelargonie. Opisujemy tam siew i termin wystawiania na balkon.

Stanowisko, ziemia i doniczka

Słońce. Murator pisze krótko: pelargonie najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych. Dobrze czują się na nasłonecznionych, południowych balkonach. Znoszą też półcień, z wyjątkiem odmian o wielobarwnych liściach.

Wiatr. Rośliny trzeba chronić przed silnymi wiatrami, bo łamią one pędy.

Ziemia. Ma być przepuszczalna i próchniczna. Może to być podłoże torfowe.

Doniczka. Murator zaleca pojemniki o średnicy 20–25 cm. Na dnie układa się warstwę drenażu: keramzyt, potłuczoną cegłę, żwir lub kamyki. W skrzynkach pelargonii nie sadzi się zbyt gęsto. Nasze źródła nie podają, ile roślin przypada na skrzynkę określonej długości.

Kiedy na dwór. KB.pl podaje, że na balkon pelargonie wynosi się dopiero w maju, gdy miną nocne i poranne przymrozki. Murator przypomina, że szkodzą im już lekkie przymrozki, od około −3 °C.

Podlewanie i nawożenie w sezonie

Podlewanie. Latem pelargonie potrzebują regularnego i obfitego podlewania. Murator podaje, że w upalne dni, na południowej wystawie, podlewa się je codziennie, a nawet dwa razy dziennie.

Nie znaczy to, że lubią stać w wodzie. Joanna Kamińska w Wieściach Rolniczych pisze, że pelargonie źle znoszą przelanie.

Nawożenie. Murator zaleca nawozić pelargonie raz na 1–2 tygodnie. Nadają się specjalistyczne nawozy do pelargonii albo nawozy do roślin kwitnących.

Kiedy przestać. KB.pl radzi zakończyć nawożenie około 2 miesiące przed zimowaniem.

Przekwitłe kwiatostany. Usuwaj je na bieżąco. Murator pisze, że to wydłuża kwitnienie.

Szkodniki. Co pewien czas sprawdzaj, czy rośliny nie są atakowane przez szkodniki. Wieści Rolnicze wymieniają mszyce i przędziorki.

Zimowanie: kiedy i gdzie przenieść

Kiedy. Oba źródła są zgodne: pelargonie trzeba zabrać z balkonu przed pierwszymi przymrozkami. Nie czekaj na mróz.

Gdzie. Murator zaleca jasne, ale chłodne pomieszczenia. Wymienia budynki gospodarcze, nieogrzewane ogrody zimowe, spiżarnie i klatki schodowe. KB.pl też radzi ustawić doniczki tam, gdzie dociera naturalne światło. Ostrzega, że w piwnicy lub garażu rośliny mogą być chorowite, a na liściach może pojawić się pleśń.

Temperatura. Murator i KB.pl podają tę samą liczbę: optymalna temperatura zimowania pelargonii balkonowych to 5–10 °C. Murator dodaje, że zniosą też nieco chłodniejsze warunki. KB.pl zaznacza, że wyjątkiem są pelargonie wielkokwiatowe, które „w okresie wegetacji” znoszą nieco wyższą temperaturę, około 12–15 °C. Osobnej temperatury zimowania dla nich serwis nie podaje.

Dlaczego nie w pokoju. KB.pl wyjaśnia, że w temperaturze pokojowej pelargonie cały czas rosną i kwitną, a z biegiem czasu żółkną.

Światło: gdzie źródła się różnią. Murator i KB.pl zalecają pomieszczenie jasne. Wieści Rolnicze piszą natomiast o chłodnym pomieszczeniu z niewielką ilością światła. Jeśli masz wybór, postaw na jasne miejsce, bo za tym opowiadają się dwa z trzech źródeł.

Cięcie i podlewanie zimą

Cięcie przed zimą. Murator radzi skrócić wszystkie pędy do 15–20 cm długości. Usuwa się też pożółkłe liście i przekwitłe kwiatostany. KB.pl pisze ogólniej, że rośliny trzeba mocno przyciąć.

Ziemia. Według KB.pl pelargoniom zimującym w doniczkach nie trzeba wymieniać podłoża. Wymiana może jednak zmniejszyć ryzyko chorób odglebowych.

Pelargonie z rabaty. KB.pl radzi wykopać je jesienią bardzo delikatnie, żeby nie uszkodzić korzeni, i przesadzić do doniczek lub skrzynek z drenażem i przepuszczalną ziemią. Dalej zimują tak samo jak doniczkowe.

Podlewanie. Zimą podlewa się mało, ale nie wcale. Źródła podają nieco różne odstępy:

Murator podpowiada, po czym poznać, że wody jest dość: pędy muszą pozostać jędrne i nie mogą zaschnąć.

Bez nawozu. Zimą pelargonii się nie nawozi. KB.pl wyjaśnia, że nawóz mógłby pobudzić je do wzrostu.

Porządki. Usuwaj zamierające pędy oraz żółte i zwiędłe liście. Rośliny, które gniją, KB.pl radzi od razu wyrzucić.

Wybudzanie: styczeń, luty, marzec

Pelargonie budzi się wcześniej, niż się wydaje.

Kiedy zacząć. Joanna Kamińska pisze w Wieściach Rolniczych, że najlepiej zrobić to na przełomie stycznia i lutego. Murator radzi podlewać obficiej od drugiej połowy stycznia. KB.pl podaje, że podlewanie zwiększa się od końca stycznia lub od lutego, a pierwsze zabiegi wznawia się po połowie lutego.

Miejsce. Wieści Rolnicze radzą przenieść rośliny tam, gdzie jest o kilka stopni cieplej. Idealny może być parapet okna wychodzącego na wschód.

Przegląd. Zniszczone pędy i suche liście usuń od razu. Sprawdź, czy na roślinach nie ma mszyc lub przędziorków.

Podlewanie. Podlewaj regularnie, tak żeby podłoże było lekko wilgotne. Zwiększaj ilość wody w miarę przybywania liści.

Cięcie wiosenne. Tu źródła podają dwa sposoby. Wieści Rolnicze radzą ciąć w marcu, na wysokości 4 lub 5 pąka, zawsze nad liściem. Murator pisze o uszczykiwaniu pędów w marcu, żeby roślina się rozkrzewiła.

Pierwszy nawóz. Murator radzi wznowić nawożenie w marcu. Na początek poleca nawozy z potasem, a potem nawozy do roślin kwitnących lub do pelargonii. Wieści Rolnicze dodają, żeby zacząć od połowy dawki zalecanej przez producenta.

Dobrze wybudzone pelargonie, jak piszą Wieści Rolnicze, kwitną potem nawet do pierwszych przymrozków.

Najczęstsze błędy

Zebraliśmy błędy, przed którymi przestrzegają autorzy naszych źródeł.

Zbyt późne zabranie z balkonu. Pelargoniom szkodzi już lekki przymrozek, od około −3 °C.

Zimowanie w cieple. W temperaturze pokojowej rośliny rosną dalej i z czasem żółkną.

Ciemna piwnica. Według KB.pl rośliny mogą tam chorować, a na liściach pojawia się pleśń.

Nawożenie zimą. Może pobudzić rośliny do wzrostu.

Przelewanie. Pelargonie źle je znoszą.

Zbyt gęste sadzenie w skrzynkach. Murator radzi tego unikać.

Pelargonia rabatowa z bliska

Pelargonia rabatowa nazywana jest również pasiastą. Michał Mazik pisze w Muratorze, że powstała ze skrzyżowania dwóch gatunków pelargonii i dorasta do 50 cm wysokości.

Liście. Są nerkowate, o falistych brzegach, z charakterystycznym brązowym przebarwieniem, które tworzy pierścień.

Kwiaty. Zebrane w duże baldachy na długich szypułkach. Bywają białe, kremowe, jasnoróżowe, łososiowe, pomarańczowe i czerwone.

Ziemia do doniczek. Murator radzi wymieszać uniwersalną ziemię do roślin doniczkowych z piaskiem w proporcji 4:1. Na dnie pojemnika powinna się znaleźć warstwa drenażu grubości co najmniej 2–3 cm.

Sadzenie w ogrodzie. Dopiero od drugiej połowy maja, gdy minie ryzyko przymrozków. Pelargonia rabatowa ginie zwykle już po pierwszych przymrozkach.

Podlewanie. Podłoże powinno przeschnąć między podlewaniami. Woda nie może stać przy korzeniach ani w podstawce. Murator ostrzega, że przy ustawicznym zalewaniu szybko dochodzi do gnicia, a nadmiar wody szkodzi roślinie bardziej niż krótka susza. Rośliny w pojemnikach podlewa się latem codziennie.

Nawożenie. Nawet co 1–2 tygodnie, od wiosny do końca lata, nawozem do roślin kwitnących z dużą zawartością fosforu i potasu.

Uszczykiwanie. Młode pelargonie można uszczykiwać, żeby się rozkrzewiły.

Szkodniki. Trzeba uważać na mszyce i ślimaki.

Zimowanie: inna liczba. W tym artykule Murator podaje dla pelargonii rabatowej chłodne, widne pomieszczenie o temperaturze 10–16 °C. To więcej niż 5–10 °C z poradnika o zimowaniu tego samego autora i z KB.pl. Wspólna dla obu zakresów jest temperatura 10 °C.

Domowa odżywka z obierek: co podają Wieści Rolnicze

Joanna Kamińska opisuje w Wieściach Rolniczych domową odżywkę do wybudzanych pelargonii. Podajemy przepis za źródłem, bez własnej oceny skuteczności.

Do 1 litra wody wrzuca się około 100 g obierek z ziemniaków. Całość się blenduje, przelewa do słoika i odstawia na około 3 dni, a potem przecedza. Taką odżywką można podlewać pelargonie raz na 2–3 tygodnie.