Ogrodnik ABC
Groch Kiedy sadzić i siać

Kiedy siać groch

Groch lubi chłodną, wilgotną wiosnę. Im wcześniej go posiejesz, tym mniej kłopotu ze szkodnikami.

W skrócie

Groch siej wcześnie, od końca marca do połowy kwietnia, zależnie od regionu i odmiany. Najnowsza metodyka integrowanej produkcji (2025) radzi nie czekać dłużej niż do drugiej dekady kwietnia, bo późny siew obniża plon. Młode rośliny znoszą spadki temperatury do −7 °C.

Kwitnący groch w ogrodzie
Zdjęcie: Kolforn, CC BY-SA 4.0, źródło

Groch: co i kiedy robić

W nieogrzewanej szklarni i w gruncie. Pogoda co roku jest inna, więc sprawdzaj też temperaturę gleby.

Siew do gruntu Zbiór grochu zielonego Zbiór suchych nasion
SiewZbiór

Termin siewu grochu w Polsce

Młode rośliny grochu
Młode rośliny grochu Zdjęcie: Kolforn, CC BY-SA 4.0, źródło

Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach opisał termin siewu w dwóch metodykach. Najnowsza, metodyka integrowanej produkcji grochu siewnego zatwierdzona przez PIORiN w 2025 roku, podaje: za odpowiedni termin siewu, zależnie od odmiany, uważa się koniec marca lub początek kwietnia. Z siewem nie należy czekać dłużej niż do drugiej dekady kwietnia.

Starsza metodyka integrowanej ochrony (2015, aktualizacja 2017) podaje okno nieco szersze: zależnie od rejonu Polski od drugiej połowy marca do połowy kwietnia. Oba źródła mówią więc to samo: siej wcześnie.

Starsza metodyka wyjaśnia, czemu warto się spieszyć. Wczesny siew daje wyrównane wschody i silne korzenie oraz ogranicza presję szkodników. Późny siew znacznie obniża plon nasion. Groch najlepiej plonuje, gdy wiosna jest wczesna, chłodna, długa i wilgotna.

Jest też druga strona. Według tej samej metodyki zbyt wczesny siew do gleby nieogrzanej zwykle wydłuża wschody. Niska temperatura gleby opóźnia też namnażanie bakterii brodawkowych, które zaopatrują groch w azot.

Ile mrozu zniesie groch? Metodyka z 2025 roku podaje, że przy dobrej wilgotności nasiona grochu mogą kiełkować już w 2 °C, a młode rośliny wytrzymują spadki temperatury do −7 °C. Przymrozek później w sezonie może jednak uszkodzić kwiaty i zawiązki strąków.

Jaka temperatura jest najlepsza

Poradnik sygnalizatora ochrony grochu siewnego Instytutu Ogrodnictwa (2018) podaje optymalną temperaturę powietrza dla każdej fazy:

FazaOptymalna temperatura powietrza
Kiełkowanie nasion18–20 °C
Wzrost roślin16–21 °C w dzień, 10–16 °C w nocy
Kwitnienie, zawiązywanie i wypełnianie strąków13–18 °C

Przy niższych temperaturach wschody są długotrwałe i nierównomierne. To nie znaczy, że trzeba czekać na 18 °C. Poradnik mówi o warunkach idealnych, a metodyka i tak zaleca siew od drugiej połowy marca. W chłodną wiosnę groch po prostu wschodzi wolniej.

Upał w czasie wypełniania strąków też szkodzi. Poradnik pisze, że wyższe temperatury powodują przejrzewanie zielonych nasion. To kolejny powód, by nie odkładać siewu na maj.

Jak siać: głębokość, rzędy, gleba

Tu dwie metodyki Instytutu Ogrodnictwa trochę się różnią:

CoMetodyka 2015/2017Metodyka IP 2025
Głębokość siewu6–8 cm2–6 cm, zależnie od gleby
Rzędy, odmiany niskie15–20 cm15–20 cm
Rzędy, odmiany wysokie25–30 cm20–25 cm
Odczyn glebypH 6,5–7,2pH 6,5–7,8
Przerwa w uprawie4–5 latnie częściej niż raz na 3 lata

Głębokość. Starsza metodyka podkreślała, że groch wymaga głębokiego siewu, ze względu na sposób kiełkowania. Nowsza zaleca siew płytszy i uzależnia głębokość od rodzaju gleby.

Rzędy. Jeśli chcesz pielić motyką między rzędami, obie metodyki podają 30–35 cm.

Gleba. Groch lubi odczyn zbliżony do obojętnego. Starsza metodyka dodaje, że na glebach lekkich wystarczy pH około 6,5, a na cięższych około 7.

Miejsce. Nie siej grochu po grochu. Bezpieczniej trzymać się dłuższej przerwy, 4–5 lat. Dobrym przedplonem są zboża.

Woda. Najwięcej wody groch potrzebuje w fazie kiełkowania i kwitnienia. Metodyka zaznacza, że niedobór wody w czasie kwitnienia i wypełniania strąków zdarza się często i obniża plon. Poradnik sygnalizatora podaje jako optymalną wilgotność gleby 60–70% polowej pojemności wodnej.

Wczesny siew a szkodniki

Zawiązujące się strąki grochu
Zawiązujące się strąki grochu Zdjęcie: Kolforn, CC BY-SA 4.0, źródło

Oba opracowania Instytutu Ogrodnictwa wiążą termin siewu ze szkodnikami. Kalendarz wygląda tak:

SzkodnikKiedy się pojawiaCo radzi Instytut
OprzędzikiW kwietniu, najwcześniej ze szkodników grochuPrzyspieszyć siew, żeby rośliny miały już kilka liści właściwych
Mszyca grochowaFormy uskrzydlone na przełomie maja i czerwcaLustracje od początku maja; tam, gdzie mszyc dużo, odmiany wczesne
Wciornastek grochowiecPod koniec majaSiać tak wcześnie, jak to możliwe
Pachówka strąkóweczkaMotyle na przełomie maja i czerwcaPrzyspieszyć siew, uprawiać wczesne odmiany
Paciornica grochowiankaDorosłe na przełomie maja i czerwcaSiać co najmniej 400 m od ubiegłorocznego grochu

W ogrodzie trudno o 400 m odstępu, ale zasada jest prosta: nie siej grochu co roku w tym samym miejscu.

Pamiętaj też o chwastach. Metodyka ostrzega, że zaniedbane odchwaszczanie może obniżyć plon grochu nawet o połowę.

Kiedy zbierać groch

Kwitnący groch w ogrodzie
Kwitnący groch w ogrodzie Zdjęcie: Kolforn, CC BY-SA 4.0, źródło

Metodyka Instytutu Ogrodnictwa podaje, że termin zbioru grochu zielonego przypada na czerwiec i lipiec. Metodyka z 2025 roku precyzuje: odmiany wczesne zbiera się najczęściej w czerwcu, a późne w lipcu. Groch na suche nasiona zbiera się mniej więcej miesiąc później, w lipcu i sierpniu.

Poradnik sygnalizatora opisuje fazę zielonej dojrzałości: strąki osiągają wtedy typową dla odmiany długość. Nasze źródła nie podają liczby dni od siewu do zbioru.

Metodyka przypomina też, że groch dzięki bakteriom brodawkowym wiąże około 40–90 kg azotu na hektar. Więcej o roślinach, które wzbogacają glebę, przeczytasz w artykule Nawozy zielone. Kiedy siać inne strączkowe, piszemy w artykule Kiedy siać fasolę.

Siew grochu w skrócie

CoZalecenie
Termin siewuKoniec marca lub początek kwietnia, najpóźniej druga dekada kwietnia (2025); od drugiej połowy marca do połowy kwietnia (2017)
Głębokość2–6 cm, zależnie od gleby (2025); 6–8 cm (2017)
Odstęp rzędówOdmiany niskie 15–20 cm; wysokie 20–25 cm (2025) lub 25–30 cm (2017)
Odczyn glebypH 6,5–7,2 (2017); 6,5–7,8 (2025)
Przerwa w uprawie4–5 lat (2017); nie częściej niż raz na 3 lata (2025)
KiełkowanieMożliwe już od 2 °C przy dobrej wilgotności; optimum 18–20 °C
MrózMłode rośliny znoszą spadki do −7 °C
Zbiór grochu zielonegoCzerwiec (odmiany wczesne) i lipiec (późne)

Jak to zrobić

  1. Wybierz miejsce, na którym groch nie rósł co najmniej przez ostatnie 3 lata, a najlepiej 4–5 lat.
  2. Sprawdź odczyn. Groch lubi glebę o pH zbliżonym do obojętnego, od 6,5 wzwyż.
  3. Siej pod koniec marca lub na początku kwietnia, gdy tylko pozwoli pogoda i stan gleby w twoim regionie. Nie czekaj dłużej niż do drugiej dekady kwietnia.
  4. Wysiewaj nasiona na 2–6 cm, zależnie od gleby.
  5. Odmiany niskie siej w rzędy co 15–20 cm, wysokie co 20–30 cm.
  6. Usuwaj chwasty od początku. Zachwaszczony groch może dać nawet o połowę mniejszy plon.
  7. Pilnuj wilgotności gleby w czasie kiełkowania i kwitnienia. Wtedy groch potrzebuje najwięcej wody.

Najczęstsze pytania

Kiedy siać groch w 2027 roku?

Pod koniec marca lub na początku kwietnia 2027, najpóźniej w drugiej dekadzie kwietnia. Starsza metodyka Instytutu Ogrodnictwa podaje szersze okno, od drugiej połowy marca do połowy kwietnia, zależnie od regionu. Późny siew wyraźnie obniża plon.

Czy można siać groch w maju?

Nasze źródła tego nie zalecają. Instytut Ogrodnictwa pisze, że późny siew znacznie obniża plon, a wyższe temperatury w czasie wypełniania strąków powodują przejrzewanie zielonych nasion. Późny groch trafia też na szkodniki, które latają od końca maja.

Na jaką głębokość siać groch?

Metodyka integrowanej produkcji z 2025 roku podaje 2–6 cm, zależnie od rodzaju gleby. Starsza metodyka Instytutu Ogrodnictwa zalecała głębszy siew, 6–8 cm.

W jakiej odległości siać groch?

Odmiany niskie w rzędy co 15–20 cm, wysokie co 20–25 cm według nowszej metodyki albo co 25–30 cm według starszej. Jeśli pielisz między rzędami, zostaw 30–35 cm.

Czy groch boi się przymrozków?

Młode rośliny niewiele. Metodyka integrowanej produkcji z 2025 roku podaje, że wytrzymują spadki temperatury do −7 °C. Groźniejszy jest przymrozek w czasie kwitnienia, bo może uszkodzić kwiaty i zawiązki strąków.

Po czym nie siać grochu?

Po grochu. Starsza metodyka Instytutu Ogrodnictwa zaleca 4–5 lat przerwy na tym samym miejscu, nowsza co najmniej 3 lata. Dobrym przedplonem są zboża.

Źródła

Tę stronę napisaliśmy na podstawie poniższych źródeł.

  1. Metodyka integrowanej ochrony grochu siewnego (cukrowego i łuskowego) (red. J. Sobolewski), Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice, 2015, aktualizacja 2017
  2. Poradnik sygnalizatora ochrony grochu siewnego (cukrowego i łuskowego) (red. D. Rybczyński), Instytut Ogrodnictwa, Skierniewice, 2018
  3. Metodyka integrowanej produkcji grochu siewnego (cukrowego i łuskowego) (red. A. Jarecka-Boncela), Instytut Ogrodnictwa-PIB, zatwierdzona przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, 2025