Kiedy siać fasolę

Dlaczego fasoli nie sieje się w kwietniu

Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) pisze krótko: fasola szparagowa należy do warzyw ciepłolubnych. Teresa Jóźwik z Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego (PODR) w Lubaniu podaje konkretne progi. Fasola przestaje rosnąć poniżej 8 °C, a poniżej 1 °C pojawiają się objawy uszkodzeń mrozowych.

Przymrozki to największe ryzyko. Zespół z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG-PIB) w Puławach wymienia fasolę obok ogórka, pomidora, dyni i grochu wśród warzyw, u których przymrozki powodują największe straty plonów. Ta sama praca podaje, że średnia data przymrozku w Polsce (poniżej 0 °C na wysokości 2 m) to 20 kwietnia, a ostatnie przymrozki zdarzają się jeszcze około 25 maja.

Dlatego Pomorski ODR zaczyna siewy fasoli dopiero po 15 maja, gdy nie ma już zagrożenia przymrozkami.

Jaka temperatura gleby: źródła się różnią

Pomorski ODR sieje fasolę, gdy gleba ma około 12 °C. W takich warunkach wschody pojawiają się już po tygodniu.

Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach w poradniku sygnalizatora ochrony fasoli szparagowej (2017) radzi siać w glebę o temperaturze powyżej 15 °C. Instytut łączy zimną glebę z kilkoma kłopotami. Temperatura gleby poniżej 15 °C hamuje wzrost roślin, a w zimnej glebie jest mniej aktywnych bakterii brodawkowych, które dostarczają fasoli azot.

Co z tego wynika? Przy 12 °C fasola według PODR wschodzi w tydzień, a Instytut Ogrodnictwa uważa za odpowiednią glebę cieplejszą niż 15 °C. Oba źródła odradzają siew w zimną ziemię, a instytut dodaje, że zimne i wilgotne podłoże sprzyja zgorzeli siewek.

Termin siewu w 2027 roku

Źródła, które otworzyliśmy, nie podają osobnych terminów dla zachodu i wschodu Polski. Podają za to trzy ważne granice:

Skąd fasola po grochu, skoro nie powinna rosnąć po bobowatych? Pomorski ODR wyjaśnia, że na polach uprawianych dla przetwórni fasolę często sieje się po grochu, a nawet po wczesnej kukurydzy cukrowej, szczególnie na Kujawach i w Wielkopolsce. W regionie autorki taką fasolę trzeba wysiać do końca czerwca. Późniejszy siew naraża ją na wczesne jesienne przymrozki.

Jak siać: głębokość i rozstawa

Pomorski ODR sieje fasolę na głębokość 5–6 cm, zależnie od wilgotności gleby, a po siewie wałuje glebę. Rzędy są szerokie, co 40–50 cm. Odległości w rzędzie źródło nie podaje, a innego polskiego źródła z tą liczbą nie mamy.

Gleba. Według PODR fasola szparagowa wymaga gleb żyznych, przepuszczalnych, o uregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych. Optymalne pH to 6,5–7,8.

Uwaga na gęstość. Instytut Ogrodnictwa podaje, że zgorzeli siewek sprzyjają wilgotne i zimne podłoże oraz duże zagęszczenie roślin w rzędzie. Szkodzi też skorupa na glebie przed wschodami.

Fasolę tyczną ODR wymienia jako typ uprawiany w ogrodach i na działkach, ale nie podaje dla niej osobnych zaleceń.

Śmietki: kiedy opłaca się siać później

Śmietki opisuje Instytut Ogrodnictwa w poradniku ochrony fasoli. Instytut radzi, żeby wschody roślin minęły się ze szczytem nalotu szkodnika. W tym celu można maksymalnie opóźnić siew, przesuwając go na połowę lub koniec maja.

Instytut podaje jeszcze dwie rady. Ziemię pod siew przygotuj odpowiednio wcześniej, a nie tuż przed siewem. Zaraz po siewie przykryj rzędy agrowłókniną lub podobną osłoną. Osłona pomaga jednak tylko tam, gdzie w glebie nie ma już tych szkodników.

Gdzie siać: przedplon i sąsiedzi

Przedplon. Pomorski ODR radzi, żeby nie uprawiać fasoli po roślinach z tej samej rodziny bobowatych. Najlepsze stanowisko zostawiają zboża, warzywa cebulowe, kapustne, ogórki i pomidory gruntowe. Lepiej unikać miejsc po warzywach korzeniowych, zwłaszcza po marchwi i pietruszce.

Sąsiedzi. Ten sam ośrodek w poradniku o uprawie współrzędnej (2025) podaje kilka par:

- fasola odstrasza bielinka kapustnika, największego wroga kapusty, - cebula obniża plon fasoli, jeśli rośnie obok niej, - fasola szparagowa i buraki nie konkurują o światło, bo mają podobną wysokość, - główna masa korzeni fasoli sięga 30–60 cm, do 1 m.

Fasola, groch i bób potrzebują mało azotu. Nie przesadzaj więc z nawozem azotowym. Kiedy sadzić ogórki i pomidory, które są dla fasoli dobrym przedplonem, przeczytasz w artykułach kiedy sadzić ogórki i kiedy sadzić pomidory.

Po zbiorze

COBORU podaje, że strąki fasoli szparagowej można przechowywać w temperaturze 8–10 °C przy wilgotności powietrza 85–90%, przez około 5–7 dni.

W Krajowym rejestrze odmian (stan na 30 kwietnia 2024) jest 62 odmiany fasoli karłowej. Szczegółowe opisy odmian znajdziesz w liście opisowej COBORU, którą podajemy w źródłach.