Kiedy siać kukurydzę

Mniszek i czeremcha zamiast daty

Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu w „Metodyce integrowanej ochrony kukurydzy” (2019) podaje prostą zasadę: siew najlepiej zaczynać razem z początkiem kwitnienia mniszka lekarskiego i czeremchy. Ten sygnał z przyrody przesuwa się razem z pogodą, więc działa w ciepłe i w zimne wiosny.

W kalendarzu wygląda to różnie w różnych częściach kraju. W Wielkopolsce i na Dolnym Śląsku przypada to zwykle około 15 kwietnia. Na Suwalszczyźnie kukurydzę sieje się zwykle w pierwszych dniach maja, bo dopiero wtedy gleba jest dość ciepła.

Nie zwlekaj zbyt długo. Metodyka podaje, że późny siew zwiększa ryzyko suszy, zwłaszcza w Wielkopolsce i w województwie lubuskim. Każde opóźnienie wyraźnie obniża plon ziarna.

Jak ciepła musi być gleba

Według Instytutu Ochrony Roślin gleba na głębokości 10 cm powinna mieć w czasie siewu 8–10 °C. Odmiany typu flint można siać w glebę chłodniejszą, o temperaturze 5–6 °C.

Robert Rosa z Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, który badał kukurydzę cukrową we wschodniej Polsce, pisze, że do szybkich i równomiernych wschodów potrzeba powyżej 10 °C. Od wschodów do kwitnienia najlepiej rośnie przy 21–27 °C w dzień.

Na 2027 rok praktyczna rada jest taka: kup prosty termometr glebowy i zacznij mierzyć w połowie kwietnia. Gdy gleba ma 8–10 °C i kwitnie mniszek, możesz siać.

Głębokość siewu

Instytut Ochrony Roślin zaleca siać kukurydzę na głębokość 4–5 cm. Głębszy siew daje nasionom więcej wilgoci, ale gleba wokół ziarniaka jest wtedy chłodniejsza i roślina wolniej pobiera składniki. Głębiej siej więc tylko wtedy, gdy wierzchnia warstwa gleby jest bardzo sucha i nie zapowiadają deszczu.

W doświadczeniu z Siedlec kukurydzę cukrową siano w rozstawie 65 × 25 cm, czyli 65 cm między rzędami i 25 cm między roślinami w rzędzie.

Przymrozki: co wytrzyma kukurydza

Badacze z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG-PIB) w Puławach, powołując się na dane klimatyczne, podają, że średnia data przymrozków w Polsce to 20 kwietnia, a ostatnie występują około 25 maja. Kukurydza siana w połowie kwietnia wschodzi więc w okresie, gdy przymrozek jest jeszcze możliwy.

Instytut Ochrony Roślin wyjaśnia, dlaczego zwykle nie jest to katastrofa. Krótkotrwałe przymrozki niszczą pierwsze liście, ale roślina odrasta z podziemnej części łodygi, gdzie ukryty jest stożek wzrostu. Silne przymrozki zabijają jednak wschody bez względu na fazę rozwoju. W temperaturze 0–5 °C kukurydza ulega przechłodzeniu, a gdy taki chłód trwa długo, rośliny mogą zamierać.

Rosa również ostrzega, że przy wcześniejszych siewach zagrożeniem są wiosenne przymrozki. Dlatego w jego doświadczeniu część siewów przykrywano agrowłókniną.

Kukurydza cukrowa w ogrodzie

Kukurydza cukrowa to podgatunek, który według Instytutu Ochrony Roślin ma w świeżym ziarnie od kilku do kilkunastu procent cukrów prostych. Je się ją jako surowe lub gotowane kolby, a ziarno konserwuje się też w puszkach.

W doświadczeniu w Siedlcach (2006–2008) wczesne supersłodkie odmiany siano 26 kwietnia, 10 maja i 24 maja. Od siewu do dojrzałości mlecznej ziarna mijało od 98 dni przy siewie 26 kwietnia do 87 dni przy siewie 24 maja. Im później siano, tym krótszy był ten okres.

Przykrycie agrowłókniną zaraz po siewie, na 3–4 tygodnie, przyspieszyło zbiór o 8 dni przy siewie 26 kwietnia i 10 maja oraz o 5 dni przy siewie 24 maja.

COBORU w Zakładzie Doświadczalnym w Masłowicach siało kukurydzę cukrową w 2018 roku w dwóch terminach. Siew 21 maja dał zbiór od 16 do 29 sierpnia, a siew 6 czerwca od 10 do 21 września. Jeśli chcesz zbierać kolby dłużej, możesz więc siać w dwóch terminach.

Kiedy zbierać kolby

W doświadczeniu z Siedlec kolby zbierano w dojrzałości mlecznej ziarna. Za handlowe uznawano kolby o długości co najmniej 16 cm, wypełnione ziarnem przynajmniej w 80%.

Nasze źródła nie opisują domowego sposobu sprawdzania dojrzałości ani tego, jak szybko kolby tracą słodycz po zerwaniu, więc tego nie podajemy.

Inne warzywa, które w maju idą do gruntu, opisujemy w artykułach Kiedy sadzić cukinię i Kiedy siać marchew.