Tulipany uprawa

Tulipan pracuje dłużej, niż kwitnie

Kwiat tulipana cieszy oko przez krótki czas, a roślina potrzebuje opieki znacznie dłużej. Michał Mazik wyjaśnia w Muratorze, że po kwitnieniu liście dalej prowadzą fotosyntezę i dostarczają cebuli składniki na następny sezon. Część nadziemna obumiera dopiero kilka tygodni po przekwitnięciu.

Izabela Sagasz w kb.pl podaje, że tulipany kwitną od marca do początku czerwca, zależnie od grupy. Katarzyna Barczyk z tego samego serwisu pisze, że najczęściej jest to koniec kwietnia i maj.

Uprawa tulipanów ma więc trzy części: jesienne sadzenie, wiosenną pielęgnację i letnią pracę z cebulami. Sadzenie opisujemy dokładnie w artykule Kiedy sadzić tulipany. Tutaj zajmiemy się wszystkim, co dzieje się potem.

Grupy tulipanów i ich wysokość

Sagasz pisze, że tulipany dzieli się na 15 grup uprawnych. Najpopularniejsze z nich:

Sagasz dodaje, że w Polsce rosną dziko dwa gatunki tulipanów: *Tulipa biebersteiniana* i *Tulipa silvestris*. Dzikie gatunki kwitną w maju.

Wysokość ma znaczenie praktyczne. Niskie odmiany Sagasz poleca na balkon. Późne odmiany znoszą według niej kilka godzin bez słońca, więc nadają się w lekki półcień.

Stanowisko i gleba: słońce i żadnej stojącej wody

Słońce. Wszystkie nasze źródła zalecają stanowisko słoneczne. Marta Kaczmarek z Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Poznaniu pisze, że słońce lubią prawie wszystkie rośliny cebulowe. Barbara Błaszczyk i Anna Łoś w Radiu Kraków piszą, że w zbyt zacienionym miejscu tulipany kwitną słabiej, a łodygi wyginają się w stronę światła.

Gleba. Murator i WODR Poznań polecają glebę żyzną i przepuszczalną. Radio Kraków dodaje: wzbogaconą kompostem. Sagasz wymienia ziemię gliniasto-próchniczną.

Woda. Nadmiar wody to według Radia Kraków pierwsza przyczyna kłopotów. Cebule gniją w mokrej glebie, zwłaszcza po wiosennych roztopach i letnich ulewach. Ciężka, gliniasta ziemia słabo odprowadza wodę. Autorki radzą dodać do niej piasku albo sadzić tulipany na wzniesionych, dobrze zdrenowanych rabatach.

Sąsiedztwo. Radio Kraków poleca sadzić tulipany obok bylin. Byliny korzystają z nadmiaru wody i wypełniają rabatę, gdy tulipany przekwitną.

Odczyn. Źródła ogrodowe go nie podają. Dr hab. Jadwiga Treder z Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach pisze w opracowaniu o nawożeniu tulipanów pędzonych, że optymalne dla tulipanów jest pH 6,5–7,0. Opracowanie dotyczy pędzenia pod osłonami, a nie rabaty w ogrodzie.

Sadzenie w skrócie

Termin. Murator podaje wrzesień i październik, tak żeby cebule ukorzeniły się przed mrozami. Radio Kraków wskazuje przełom września i października i ostrzega, że cebule posadzone w listopadzie mogą wiosną wypuścić same liście.

Głębokość. Źródła podają ją na trzy sposoby:

Liczby są ze sobą zgodne. W lekkiej, piaszczystej ziemi sadź głębiej, w ciężkiej, gliniastej płycej. Tak samo radzi WODR Poznań.

Rozstawa. Sagasz podaje 25 × 15 cm, a Radio Kraków około 20–25 cebul na m² rabaty.

Jakie cebule. Radio Kraków radzi wybierać cebule zdrowe, nieuszkodzone i twarde. Im większa cebula, tym lepsze kwitnienie. Przecenione, miękkie cebule mogą kwitnąć słabo albo wcale.

Nawożenie: jesienią i przed kwitnieniem

Jesienią. Murator radzi nawozić już przy sadzeniu. Do dołka dodaj garść kompostu albo granulowanego nawozu do roślin cebulowych. Sagasz przed sadzeniem zasila glebę nawozem wieloskładnikowym.

Wiosną. Jeśli jesienią nie nawoziłeś, Murator zaleca zrobić to wczesną wiosną, gdy pojawią się pierwsze pędy. Radio Kraków nawozi drugi raz przed kwitnieniem, w fazie zielonego pąka.

Jaki nawóz. Murator radzi wybierać nawozy o niskiej zawartości azotu, a wysokiej fosforu i potasu.

Ile razy. Tu źródła się różnią. Sagasz pisze, że tulipany nawozi się tylko raz, zanim pojawią się pąki. Radio Kraków i Murator opisują dwa terminy: jesienny i wiosenny.

Jak zrobić własny kompost, opisujemy w artykule Kompost.

Podlewanie

Murator zaleca utrzymywać umiarkowaną wilgotność podłoża. Podlewaj od pojawienia się pierwszych liści wiosną do chwili, gdy liście zaczną zasychać po kwitnieniu. To szczególnie ważne, gdy wiosna jest sucha i słoneczna.

Sagasz także radzi podlewać umiarkowanie i przypomina, że tulipany źle znoszą przelanie. WODR Poznań zaleca podlewać oszczędnie, nie częściej niż raz w tygodniu, bo cebule w mokrej glebie gniją.

Po kwitnieniu nie odstawiaj konewki od razu. Mazik pisze, że przez pewien czas warto jeszcze podlewać, żeby cebula mogła się lepiej zregenerować. Barczyk radzi podlewanie ograniczyć, ale nie przesuszać roślin celowo.

Po kwitnieniu: kwiat usuń, liście zostaw

Ogławianie. Gdy płatki opadną, usuń przekwitły kwiat razem ze słupkiem i torebką nasienną. Mazik radzi ciąć pęd ostrym nożem, sekatorem lub nożyczkami tuż pod przekwitłym kwiatem albo wyłamać go palcami. Barczyk wyjaśnia, po co to robić: zawiązujące się nasiona odbierają cebuli składniki pokarmowe. Murator dodaje, że po ogłowieniu rośliny tworzą więcej cebul przybyszowych.

Liście. Nie ścinaj ich i nie obrywaj. W tym punkcie wszystkie nasze źródła są zgodne. Mazik radzi poczekać, aż liście same całkowicie zżółkną i zaschną. Sagasz pisze wprost, że ścinanie liści osłabia cebule.

Żółknące liście nie zdobią rabaty. Dlatego Radio Kraków radzi posadzić obok tulipanów byliny, które wypełnią rabatę po ich przekwitnięciu.

Kiedy i jak często wykopywać cebule

Jak często. To punkt, w którym źródła różnią się najbardziej:

Zwolennicy corocznego wykopywania podają konkretne powody. Murator pisze, że bez tego kwitnienie słabnie z roku na rok, a cebule zagłębiają się coraz bardziej i w końcu zamierają. Radio Kraków dodaje, że po kilku latach powstaje „gniazdo” drobnych cebulek, które potrzebują kilku lat, żeby zakwitnąć.

Praktyczny wniosek: jeśli tulipany kwitną coraz słabiej, wykop je w najbliższe lato.

Kiedy. Mazik podaje, że cebule można zwykle wykopywać od czerwca. Sagasz wskazuje koniec czerwca i pierwszą połowę lipca. WODR Poznań podaje koniec lipca, kiedy liście są już zaschnięte. Murator i Radio Kraków nie podają daty, tylko czekają, aż wszystkie liście zaschną.

Po czym poznać. Sagasz i Barczyk podają ten sam znak: brązowieje co najmniej jedna czwarta łuski cebuli. WODR Poznań radzi wykopać jedną cebulę na próbę: gdy łuski są ciemnobrązowe, można wykopać resztę, a białych cebul się nie wykopuje. Barczyk ostrzega, że nie wykopuje się cebul zaraz po przekwitnięciu, bo są zbyt słabe. Zbyt długie trzymanie w ziemi też szkodzi, bo przejrzałe cebule są podatne na choroby grzybowe.

Suszenie i przechowywanie cebul

Czyszczenie. Wykopane cebule oczyść z ziemi. Barczyk radzi od razu wyrzucić cebule chore, uszkodzone i nadgniłe, bo mogą zarazić pozostałe.

Suszenie. Sagasz suszy cebule około 7 dni w temperaturze około 25 °C, a potem je czyści i dzieli. Barczyk pisze o wstępnym suszeniu w ciepłym, przewiewnym miejscu, po którym oddziela się drobne cebulki przybyszowe. WODR Poznań zostawia cebule do obeschnięcia na 2–3 tygodnie i przestrzega przed suszeniem na słońcu.

Przechowywanie. Murator zaleca miejsce suche, przewiewne i zacienione. Mazik pisze o pomieszczeniu umiarkowanie chłodnym, ciemnym i przewiewnym, a cebule trzyma luzem lub w skrzyniach z piaskiem albo torfem. Barczyk poleca wiklinowe koszyki i lniane woreczki. Temperaturę podaje tylko WODR Poznań: około 20 °C, w drewnianych pojemnikach wyłożonych papierem, nigdy w wilgotnej piwnicy.

Małe cebulki. Radio Kraków radzi posadzić je osobno, na przykład w kącie ogrodu, na 2–3 lata. Potem można je przenieść w bardziej widoczne miejsce.

Ponowne sadzenie. Cebule wracają do ziemi jesienią. Mazik podaje termin od drugiej połowy września, Sagasz przechowuje je do początku października.

Zima, nornice i tulipany, które nie kwitną

Zima. Murator pisze, że tulipany są mrozoodporne i w większości regionów Polski nie wymagają okrywania. Cebule na głębokości 10–15 cm chroni ziemia i śnieg. Okrycie warto rozważyć w bardzo mroźną, bezśnieżną zimę, przy cennych odmianach i w najzimniejszych rejonach. Użyj gałązek iglaków, kory sosnowej lub suchych liści i okrywaj dopiero po pierwszych przymrozkach.

Nornice. Radio Kraków wymienia je wśród przyczyn braku kwiatów, bo zjadają cebule. WODR Poznań potwierdza, że tulipany to ich przysmak. Ochroną są koszyki z drutu lub tworzywa. O innych podziemnych gościach piszemy w artykule Krety w ogrodzie.

Dlaczego tulipany nie kwitną. Radio Kraków podaje listę przyczyn:

- nadmiar wody i ciężka, gliniasta gleba, - zbyt zacienione stanowisko, - zbyt późne sadzenie, - cebule słabej jakości, uszkodzone lub miękkie, - zbyt małe cebule, - nornice, - cebule niewykopywane przez kilka lat.

Inne rośliny cebulowe sadzone jesienią opisujemy w artykułach Kiedy sadzić narcyzy i Kiedy sadzić lilie.