Kiedy przycinać tuje

Ile razy w roku ciąć tuje

To zależy od tego, jak tuja rośnie w twoim ogrodzie.

Żywopłot. Michał Mazik pisze w Muratorze, że żywopłoty z tui często przycina się maksymalnie trzykrotnie w roku. Katarzyna Barczyk w serwisie KB.pl podaje, że najczęściej przycina się je raz w roku, a i to nie jest konieczne, dopóki żywopłot nie osiągnie docelowej wysokości. Źródła podają więc różne liczby: od jednego do trzech cięć w roku.

Tuje rosnące luźno. Według Muratora cięcie takich krzewów nie jest obowiązkowe, a jeśli już, to najlepszą porą jest wiosna.

Tuje formowane. KB.pl podaje, że ozdobne tuje strzyżone w kształty można formować nawet 2–3 razy w roku.

Odmiany niskie i wolno rosnące. Murator pisze, że odmiany niskie i karłowe przycina się tylko w odosobnionych przypadkach, na przykład ze względów sanitarnych. Według KB.pl odmiany wolno rosnące formuje się nawet raz na kilka lat.

Niezależnie od pory roku tuje tnie się też w celach sanitarnych, po wystąpieniu chorób i szkodników. O sadzeniu i rozstawie piszemy w artykule Kiedy sadzić tuje, a o innych gatunkach na żywą ścianę w artykule Żywopłot.

Pierwsze cięcie: przełom marca i kwietnia

Murator podaje, że pierwszy zabieg wykonuje się na początku kwietnia. KB.pl wskazuje przełom marca i kwietnia, zanim krzewy zaczną rosnąć. Znakiem jest powolne pęcznienie pączków na gałęziach.

Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w kalendarzu cięcia roślin ozdobnych zaczyna wcześniej. Według niego przycinanie iglaków można rozpocząć pod koniec lutego, a marzec to dobry czas na rozpoczęcie przycinania żywopłotów iglastych. Kalendarz dotyczy iglaków ogólnie, a nie tylko tui.

Tuje z nazwy wymienia Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, wśród iglaków, które się formuje. Elżbieta Maśko pisze, że strzyże się je raz, czasem dwa razy w roku: w końcu marca i w kwietniu, a drugi raz, jeśli to konieczne, w środku lata. Wiosenny termin zgadza się z tym, co podają Murator i KB.pl.

Czy mróz zaszkodzi? Tu źródła się różnią. Murator ostrzega, że cięcia nie można przeprowadzać zbyt wcześnie w sezonie, bo po zabiegu na przedwiośniu rośliny mogą ucierpieć od mrozów. KB.pl pisze, że przy wiosennym cięciu nie trzeba się obawiać uszkodzenia młodych pędów przez mróz. Pomorski ODR podaje prostą regułę, która godzi oba zdania: nie tnij, kiedy jest mróz.

Od czego zacząć? KB.pl radzi usunąć najpierw wszystkie uschnięte i połamane gałęzie. Dopiero potem przycinasz resztę.

Regiony. Żadne z naszych źródeł nie podaje osobnych terminów dla różnych części Polski.

Drugie cięcie: czerwiec

Murator wyznacza drugi zabieg na czerwiec. KB.pl opisuje ten moment dokładniej: młode przyrosty są najpierw jasnozielone, a tnie się je wtedy, gdy zaczną ciemnieć. Odmiany 'Brabant' i 'Szmaragd' przycina się wówczas na tę samą długość co wiosną.

Pomorski ODR ujmuje to inaczej. W jego kalendarzu iglaki przycina się w maju do połowy miesiąca, przed rozwijaniem się nowych przyrostów, i obowiązuje zasada: nie należy ciąć iglaków, gdy wytwarzają przyrosty.

Źródła różnią się więc podejściem. KB.pl każe poczekać, aż młode przyrosty ściemnieją. Ośrodek doradztwa każe zdążyć z cięciem, zanim się rozwiną. Murator podaje po prostu czerwiec.

Późną wiosną i latem liczy się też pora dnia. Murator radzi ciąć rano lub we wczesnych godzinach przedpołudniowych i unikać upalnych dni.

Ostatnie cięcie: do połowy sierpnia

KB.pl wyjaśnia, dlaczego akurat wtedy: nowe pędy zdążą jeszcze odrosnąć i zdrewnieć przed zimą. Przy mocnym, późnym cięciu pędy nie zdołają odrosnąć przed nadejściem pierwszych przymrozków. Dlatego w sierpniu tnie się lekko. KB.pl podaje, że pędy przycina się wtedy najwyżej o 2 cm.

Pomorski ODR dodaje, że od początku jesieni zasadniczo się nie tnie, a w grudniu i styczniu nie wykonuje się żadnych planowych cięć.

Wyjątek: 'Brabant'. Przemysław Sochański, ekspert cytowany w Muratorze, podaje dla tej odmiany inne okna: od wczesnej wiosny do końca kwietnia, a potem od początku sierpnia do października. To wyraźnie później niż połowa sierpnia z tego samego artykułu. Jeśli chcesz mieć pewność, że pędy zdrewnieją, trzymaj się wcześniejszego terminu.

Ile ciąć: młode, dorosłe i stare tuje

Zaraz po posadzeniu. Murator pisze, że tuje kupione w donicach, z uformowaną bryłą korzeniową, nie wymagają cięcia po posadzeniu. Tuje z gołym korzeniem warto przyciąć od razu: skraca się im wierzchołki.

Młody 'Szmaragd'. KB.pl radzi przycinać świeżo posadzone tuje tej odmiany dopiero wtedy, gdy osiągną około 1,5 m wysokości.

Młode tuje. Według KB.pl młode pędy przycina się o 1/3 długości, a starsze sadzonki nawet o połowę. Taki zabieg wykonuje się zawsze wiosną.

'Brabant'. Nieprzycinane tuje tej odmiany tworzą według Muratora luźny pokrój i są słabo zagęszczone. Dwuletnie krzewy Przemysław Sochański radzi skrócić po kilkanaście centymetrów z każdej zewnętrznej strony, czyli po obwodzie.

Stare i wysokie tuje. Tu potrzebna jest cierpliwość. Murator podaje regułę: nie ciąć więcej niż 1/3 długości pędów i rozłożyć cięcie na dwa do trzech sezonów. Przy tujach wysokich na 3,5 m ekspert radzi w pierwszym sezonie skrócić pędy najwyżej o około 30% i rozłożyć pracę co najmniej na dwa sezony.

Pomorski ODR podaje przy cięciu formującym ogólną zasadę: jednorazowo nie usuwa się więcej niż około 15% całej masy korony. Dotyczy ona roślin ozdobnych ogólnie, a nie strzyżenia żywopłotu.

Pogoda, narzędzia i rękawice

Pogoda. Murator pisze, że cięcie wykonuje się przy umiarkowanej i przede wszystkim bezdeszczowej pogodzie. Tuje nie mogą być mokre. Nie tnij też, jeśli deszcz jest zapowiadany na ten sam lub kolejny dzień. Pomorski ODR potwierdza: tnie się tylko przy suchej, najlepiej słonecznej pogodzie.

Ostrza. Narzędzia mają być ostre i dobrej jakości. Murator wyjaśnia, że tępe ostrze powoduje nadmierne rany. Pomorski ODR radzi przed sezonem dokładnie oczyścić, odkazić i naostrzyć wszystkie narzędzia.

Czym ciąć. Do żywopłotu Murator poleca nożyce elektryczne, a przy dużym żywopłocie urządzenie spalinowe. Warto mieć też sekator. KB.pl wymienia ręczne lub mechaniczne nożyce ogrodowe, a do kilku pojedynczych krzewów sekator akumulatorowy.

Ochrona skóry. Murator przypomina, że żywotniki zawierają szkodliwy tujon. Do cięcia załóż ubranie z długimi rękawami i rękawice.

Grube gałęzie. Jeśli wycinasz grubą gałąź, Pomorski ODR radzi posmarować ranę maścią ogrodniczą.

Co zrobić ze ściętymi pędami

Zdrowe pędy mogą posłużyć za sadzonki. Przemysław Sochański radzi w Muratorze pobierać je we wrześniu lub wiosną, w kwietniu. To pobranie kilku pędów, a nie strzyżenie całego krzewu.

Pędy ścina się w 2/3 długości od wierzchołka. Dolną część, do 1/3 wysokości od miejsca cięcia, oczyszcza się z bocznych gałązek i zanurza w ukorzeniaczu. Zimą sadzonki podgrzewa się od spodu do około 16 °C. Ekspert ostrzega, żeby nie przesadzać z wodą, szczególnie latem i jesienią.

Kalendarz cięcia iglaków według Pomorskiego ODR

Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego rozpisał cięcie roślin ozdobnych na miesiące. Wpisy dotyczące iglaków wyglądają tak:

Kalendarz jest ogólny i nie wymienia tui z nazwy. Dobrze jednak pokazuje dwie przerwy, co do których zgadza się większość naszych źródeł: zimę oraz jesień.

Woda i nawóz w sezonie cięcia

Nasze źródła nie opisują osobno pielęgnacji tui zaraz po cięciu. Katarzyna Barczyk podaje jednak w KB.pl ogólne terminy podlewania i nawożenia, które warto mieć pod ręką.

Podlewanie. W czasie suszy tuje podlewa się mniej więcej raz w tygodniu. Młode sadzonki mogą potrzebować wody nawet co drugi dzień. Po posadzeniu w upalną pogodę krzewy podlewa się obficie przez 2–3 tygodnie.

Nawożenie wiosenne. Od kwietnia do początku maja.

Nawożenie letnie. W lipcu, tylko dla roślin młodych lub osłabionych.

Nawożenie jesienne. Od września do połowy października.

Pojedyncze tuje i formy strzyżone

Nie każda tuja rośnie w żywopłocie. Murator pisze, że pojedynczym krzewom można nadawać kształt stożkowy lub kolumnowy. KB.pl dodaje, że wolno rosnące iglaki najlepiej formować raz w roku, wiosną.

Przy 'Brabancie' Maciej Aleksandrowicz zaleca ciąć przede wszystkim od góry, ale dopuszcza też cięcie boków.

Pojedynczą tuję, która rośnie swobodnie i mieści się w swoim miejscu, możesz zostawić w spokoju. Murator przypomina, że cięcie luźno rosnących krzewów nie jest obowiązkowe.