Odmiany ogórków
W polskim rejestrze jest 126 odmian ogórka, z czego 103 polskie. W badaniach COBORU najlepsze dawały o ponad jedną piątą więcej niż wzorzec, najsłabsza nieco ponad połowę.
W skrócie
W badaniach COBORU 2022–2025 najwyżej plonowały 'Bard', 'Kanclerz', 'Aladyn Skierniewicki', 'Parys Skierniewicki', 'Ikar' i 'Starter', o 6–24% powyżej wzorca. Prawie wszystkie nadają się i do konserw, i do kiszenia. Do kiszenia Instytut Ogrodnictwa opisuje też jędrne 'Ikar' i 'Zefir', a na długi sezon 'Ares'.
Ile odmian ogórka jest w Polsce
Wybór jest ogromny. COBORU w liście opisowej z 2026 roku podaje, że w Krajowym rejestrze jest 126 odmian ogórka (stan na 14 maja 2026 roku). Aż 103 z nich to odmiany polskie, a 23 zagraniczne.
73 odmiany są przeznaczone do uprawy w gruncie, pozostałe pod osłony. Około 94% to mieszańce, czyli odmiany F1.
Dla porównania, we wspólnotowym katalogu odmian Unii Europejskiej jest 1380 odmian ogórka.
Polska hodowla ma długą tradycję. Urszula Kłosińska z Instytutu Ogrodnictwa pisze, że pierwsze polskie mieszańce, na przykład 'Polan' F1, wyhodowano już w latach 70. XX wieku. Były odporne na parcha i wirusa mozaiki ogórka. Instytut w Skierniewicach hoduje ogórki od lat 70. i ma ponad 20 zarejestrowanych odmian.
Ogórki do konserw i do kiszenia
COBORU bada odmiany gruntowe w dwóch grupach.
Do konserw. To ogórki konserwowe, głównie grubobrodawkowe. COBORU ocenia ich plon i przydatność do konserwowania.
Do kiszenia. Te same lub inne odmiany ocenia się osobno pod kątem kwaszenia. COBORU sprawdza też smak i wygląd kiszonych ogórków.
Większość odmian z listy nadaje się do obu celów. Tylko do konserw COBORU przeznacza 'Ares', 'Gaję' i 'Traper'.
Kłosińska pisze też o odmianach typu „3 w 1”: do konserw, do kiszenia i do jedzenia na świeżo. Zwraca uwagę, że ogórki do kiszenia powinny mieć jędrny miąższ bez pustych przestrzeni w środku. Takie owoce dają według niej 'Ikar' F1 i 'Zefir' F1 z Instytutu Ogrodnictwa.
Jak COBORU badało odmiany
Wyniki pochodzą z doświadczeń z lat 2022–2025, w dwóch seriach: 2022–2023 i 2024–2025. W każdej serii badano po 8 odmian do konserw i 8 do kiszenia.
Siew. Nasiona wysiewano zwykle po połowie maja. W 2025 roku siew był opóźniony.
Plon podaje się w procentach wzorca, czyli odmian porównawczych badanych w tym samym doświadczeniu. Wynik 120 oznacza plon o 20% wyższy od wzorca, a wynik 80 o 20% niższy.
Wzorzec w liczbach. W latach 2022–2023 wzorzec dla ogórków konserwowych dał 314 dt/ha plonu handlowego, a w latach 2024–2025 tylko 170 dt/ha. Lata bardzo się różniły, dlatego porównuj odmiany tylko w obrębie jednej serii.
Choroby. COBORU oceniało porażenie przez kanciastą plamistość liści i mączniaka rzekomego, w dwóch terminach, w skali 9-stopniowej.
O terminach siewu przeczytasz w artykule kiedy siać ogórki.
Najwyżej plonujące odmiany: 2022–2023
'Bard' z Korei. W konserwach dał 124% plonu handlowego wzorca, w kiszeniu 123%. Wcześnie owocuje. Owoce są ciemnozielone do bardzo ciemnozielonych, bez pasków. COBORU opisuje jego typ kwitnienia jako względnie dwupienny.
'Kanclerz' z PlantiCo. 119% w konserwach, 114% w kiszeniu. Ma też wysoki plon wczesny: 128% i 121% wzorca. Owoce średniozielone z krótkimi paskami, o tępej nasadzie.
'Starter' z PlantiCo. 109% w konserwach, a w kiszeniu w latach 2024–2025 aż 116%. Kłosińska zalicza go do odmian grubobrodawkowych i nazywa uznaną na rynku marką.
'Ikar'. 106% w kiszeniu w latach 2022–2023 i 110–114% w latach 2024–2025.
'Liberty' z PlantiCo dał wynik na poziomie wzorca, 101–102%.
Na drugim końcu jest 'Wisconsin SMR 58'. Dał tylko 56% plonu handlowego wzorca, zarówno w konserwach, jak i w kiszeniu.
Najwyżej plonujące odmiany: 2024–2025
'Aladyn Skierniewicki' z Instytutu Ogrodnictwa. 119% plonu handlowego wzorca w obu grupach. W kiszeniu miał też wysoki plon wczesny, 127%. Wcześnie owocuje. COBORU przypisuje mu dość dobrą odporność na kanciastą plamistość liści i średnią na mączniaka rzekomego.
'Parys Skierniewicki', również z Instytutu. 116% w konserwach i 118% w kiszeniu. Plon wczesny średni.
'Ikar' dał 110% w konserwach i 114% w kiszeniu, ale plon wczesny niższy: 74–91%.
'Gaja' z Instytutu Ogrodnictwa: 108% w konserwach.
'Aros' ma duży plon wczesny, 119–124%, ale plon handlowy niższy niż wzorzec: 84–85%. Kwitnie dwupiennie.
'Śremski', najstarsza odmiana na liście, zarejestrowana w 1988 roku. W latach 2022–2023 plonował na poziomie wzorca, 99%, ale w latach 2024–2025 w kiszeniu tylko 77%.
Odmiany na długi sezon i chłodny start
Kłosińska opisuje kilka odmian Instytutu Ogrodnictwa z ciekawymi cechami.
'Ares' F1 ma bardzo wysoką odporność na mączniaka rzekomego, długi okres owocowania, do końca września, i znosi suszę. W badaniach COBORU 2022–2023 dał 94% plonu handlowego wzorca, ale plon wczesny tylko 41%. To odmiana na później, nie na pierwsze słoiki.
'Ibis' F1 to według Kłosińskiej pierwsza polska odmiana o wysokiej tolerancji na niską temperaturę podczas wschodów. Pozwala to przyspieszyć termin siewu, a w efekcie zebrać wcześniejszy plon.
'Zefir' F1 daje jędrne owoce do kiszenia. W 2018 roku zdobył konsumencką nagrodę Gardenii.
Odmian 'Ibis' i 'Zefir' COBORU nie badało w opisanych seriach, więc nie mamy dla nich wyników plonu.
Odmiany pszczele i partenokarpiczne
Większość ogórków gruntowych zapylają owady. Odmiany partenokarpiczne zawiązują owoce bez zapylenia. Kłosińska wymienia jako przykład 'Karen' F1 i 'Orfeus' F1 z czeskiej firmy Moravoseed. Pisze też, że PlantiCo hoduje takie odmiany, bo zapewniają wyższe plony w niekorzystnych warunkach pogodowych.
COBORU opisuje inaczej: podaje typ kwitnienia. Jednopienne są 'Kanclerz', 'Liberty' i 'Wisconsin SMR 58'. Względnie dwupienne są 'Bard', 'Aladyn Skierniewicki' i 'Parys Skierniewicki'. 'Aros' kwitnie dwupiennie. Kłosińska dodaje, że odmiany ze Skierniewic mają przewagę kwiatów żeńskich.
Więcej o zapylaniu piszemy w artykule uprawa ogórków.
Choroby: na co zwracać uwagę przy wyborze
Mączniak rzekomy to według Kłosińskiej największe wyzwanie w polowej uprawie ogórka. Hodowcy pracują też nad odpornością na parcha dyniowatych, wirusa mozaiki ogórka, mączniaka prawdziwego i kanciastą plamistość liści.
W liście COBORU 2026 większość odmian oceniono jako średnio podatne na obie badane choroby. Wyjątkiem jest 'Aladyn Skierniewicki' z dość dobrą odpornością na kanciastą plamistość liści.
Kłosińska podkreśla, że odmiany odporne na kilka chorób pozwalają ograniczyć chemiczną ochronę. Jeśli już musisz chronić rośliny, stosuj tylko środki zarejestrowane w Polsce, zgodnie z etykietą.
Objawy chorób ogórka opisujemy w artykule choroby ogórków.
Ogórek w Polsce i na świecie
Ogórek to jedno z najstarszych warzyw. Kłosińska pisze, że dzikie formy do dziś rosną u podnóża Himalajów, a większość historyków datuje początek uprawy w Indiach na około 3000 lat p.n.e. Do Europy rozprzestrzenili go Rzymianie. Do Polski trafił już w IX wieku, dzięki handlowi z Bizancjum.
W 2024 roku świat wyprodukował około 95 mln ton ogórków. Polska z 473 tys. ton była na 12. miejscu na świecie i na 2. w Unii Europejskiej. Pod względem plonu z metra, 7,05 kg/m², byliśmy według Kłosińskiej na 3. miejscu na świecie.
Uprawa polowa jednak się kurczy. COBORU podaje, że jej powierzchnia spadła z 9,19 tys. ha w 2017 roku do 5,2 tys. ha w 2024 roku.
Czego szukają hodowcy
Kłosińska wymienia cele, nad którymi pracują dziś hodowcy ogórka polowego. Warto o nich pamiętać, czytając opisy na torebkach z nasionami.
Owoc. Około 95% plonu handlowego, kształt walcowaty, brak goryczy i skórka, która nie żółknie.
Odporność na stres. Tolerancja na chłody, suszę i silne wiatry, a także stabilny i wczesny plon.
Odporność na choroby. Przede wszystkim na mączniaka rzekomego, parcha i wirusa mozaiki ogórka.
Mniej chemii. Część hodowli jest prowadzona z myślą o uprawie ekologicznej i integrowanej.
Kłosińska pisze, że nowe odmiany są przeznaczone zarówno dla towarowych producentów, jak i dla ogrodników amatorów, w tym działkowców.
Jak wybrać odmianę do swojego ogrodu
Na pierwsze słoiki: odmiana z wysokim plonem wczesnym w badaniach COBORU, na przykład 'Kanclerz' albo 'Aladyn Skierniewicki'.
Na chłodny początek sezonu: 'Ibis' F1, który według Instytutu Ogrodnictwa dobrze znosi niską temperaturę podczas wschodów.
Na długi sezon: 'Ares' F1, owocujący według Instytutu do końca września.
Do kiszenia: odmiany oznaczone przez COBORU jako przydatne do kiszenia, a z opisów Instytutu jędrne 'Ikar' i 'Zefir'.
Czego unikać: odmian, które w badaniach dawały wyraźnie mniej niż wzorzec. W latach 2022–2023 był to 'Wisconsin SMR 58' z 56%.
Termin wysiewu i sadzenia znajdziesz w artykule kiedy sadzić ogórki.
Gdy źródła się różnią
'Ares'. Kłosińska opisuje go jako odmianę Instytutu Ogrodnictwa. W liście COBORU jako zachowującego odmianę wpisano firmę P.P.H.U. Ogrodnik.
Zapylanie. Kłosińska dzieli odmiany na pszczele i partenokarpiczne. COBORU w opisach podaje tylko typ kwitnienia (jednopienna, względnie dwupienna, dwupienna) i nie pisze o partenokarpii.
'Ikar'. Kłosińska wymienia go wśród odmian Instytutu Ogrodnictwa. W liście COBORU jako zachowującego odmianę wpisano PNOS Ożarów Mazowiecki.
Wyniki z różnych lat. Wzorzec dał w latach 2022–2023 prawie dwa razy więcej niż w latach 2024–2025. Procenty porównuj więc tylko w ramach jednej serii.
Odmiany ogórka gruntowego w badaniach COBORU 2022–2025 (plon handlowy w % wzorca)
| Odmiana | Hodowla / pochodzenie | Przeznaczenie | Plon handlowy, % wzorca | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| 'Bard' | Korea | Konserwy, kiszenie | 123–124 (2022–2023) | Wcześnie owocuje, owoce ciemnozielone |
| 'Kanclerz' | Polska (PlantiCo) | Konserwy, kiszenie | 114–119 (2022–2023) | Wczesna, plon wczesny 121–128% |
| 'Aladyn Skierniewicki' | Polska (Instytut Ogrodnictwa) | Konserwy, kiszenie | 119 (2024–2025) | Wcześnie owocuje, dość dobra odporność na kanciastą plamistość liści |
| 'Parys Skierniewicki' | Polska (Instytut Ogrodnictwa) | Konserwy, kiszenie | 116–118 (2024–2025) | Średni plon wczesny |
| 'Ikar' | Polska | Konserwy, kiszenie | 106–114 (2022–2025) | Instytut: jędrny owoc bez pustych przestrzeni |
| 'Starter' | Polska (PlantiCo) | Konserwy, kiszenie | 109–116 (2022–2025) | Owoce brodawkowate |
| 'Gaja' | Polska (Instytut Ogrodnictwa) | Konserwy | 108 (2024–2025) | |
| 'Solon' | Turcja | Konserwy, kiszenie | 93–107 (2022–2025) | Wysoki plon wczesny: 122–146% |
| 'Liberty' | Polska (PlantiCo) | Konserwy, kiszenie | 101–102 (2022–2023) | |
| 'Śremski' | Polska (PlantiCo), w rejestrze od 1988 | Konserwy, kiszenie | 77–99 (2022–2025) | Najstarsza odmiana na liście |
| 'Julian' | Polska (PlantiCo), w rejestrze od 1996 | Konserwy, kiszenie | 95 (2022–2023) | |
| 'Ares' | Polska | Konserwy | 94 (2022–2023) | Plon wczesny tylko 41%; Instytut: długi sezon, wysoka odporność na mączniaka rzekomego |
| 'Wisconsin SMR 58' | W rejestrze od 2021 | Konserwy, kiszenie | 56 (2022–2023) | Najniższy plon w badaniach |
Jak to zrobić
- Zdecyduj, do czego chcesz ogórki: do konserw, do kiszenia czy do obu.
- Wybierz odmianę z polskiego rejestru, najlepiej mieszańcową (F1).
- Jeśli chcesz zbierać wcześnie, wybierz odmianę z wysokim plonem wczesnym, na przykład 'Kanclerz' lub 'Aladyn Skierniewicki'.
- Jeśli zależy ci na długim sezonie, rozważ 'Ares'.
- Na kiszenie szukaj odmian, które dają jędrny owoc bez pustych przestrzeni w środku.
- Gdy twoja działka leży w miejscu z porannymi mgłami, wybierz odmianę mniej podatną na mączniaka rzekomego.
Najczęstsze pytania
Jaka odmiana ogórka jest najlepsza do kiszenia?
W badaniach COBORU do kiszenia najwyżej plonowały 'Bard', 'Aladyn Skierniewicki', 'Parys Skierniewicki', 'Kanclerz', 'Starter' i 'Ikar'. Instytut Ogrodnictwa wymienia też 'Zefir' F1 z jędrnym owocem.
Ile jest odmian ogórka w Polsce?
Według COBORU 126 odmian w Krajowym rejestrze (stan na 14 maja 2026 roku), w tym 103 polskie. 73 z nich są do uprawy w gruncie.
Jaka odmiana ogórka owocuje najdłużej?
Instytut Ogrodnictwa opisuje 'Ares' F1 jako odmianę o długim okresie owocowania, do końca września, odporną na mączniaka rzekomego i suszę.
Która odmiana ogórka jest najwcześniejsza?
W badaniach COBORU wysoki plon wczesny miały 'Solon' (do 146% wzorca), 'Kanclerz' (121–128%), 'Aladyn Skierniewicki' (do 127%) i 'Aros' (119–124%), a także 'Śremski' (do 129%) i 'Bard' (do 126%).
Co znaczy F1 przy nazwie ogórka?
To mieszaniec. Według COBORU około 94% odmian ogórka w polskim rejestrze to mieszańce. Instytut Ogrodnictwa pisze, że plonują wyżej i lepiej znoszą stres niż odmiany ustalone.
Kalendarz ogrodnika na skrzynkę
Sezonowe przypomnienia o pracach w ogrodzie i nowe artykuły. Bez spamu.
Dziękujemy! Twój adres jest już na liście.
Źródła
Tę stronę napisaliśmy na podstawie poniższych źródeł.
- Lista opisowa odmian roślin warzywnych: Ogórek (M. Litka, K. Hypka-Jarząbkowska, A. Taranczewska), Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU), Słupia Wielka, 2026
- Aktualne kierunki w hodowli nowych odmian ogórka do uprawy polowej w Europie i w Polsce (dr Urszula Kłosińska), Instytut Ogrodnictwa-PIB, Skierniewice, 2025