Ogrodnik ABC
Ogórki Odmiany

Odmiany ogórków

W polskim rejestrze jest 126 odmian ogórka, z czego 103 polskie. W badaniach COBORU najlepsze dawały o ponad jedną piątą więcej niż wzorzec, najsłabsza nieco ponad połowę.

W skrócie

W badaniach COBORU 2022–2025 najwyżej plonowały 'Bard', 'Kanclerz', 'Aladyn Skierniewicki', 'Parys Skierniewicki', 'Ikar' i 'Starter', o 6–24% powyżej wzorca. Prawie wszystkie nadają się i do konserw, i do kiszenia. Do kiszenia Instytut Ogrodnictwa opisuje też jędrne 'Ikar' i 'Zefir', a na długi sezon 'Ares'.

Krzaki ogórków z owocami
Zdjęcie: Michael Garlick, CC BY-SA 4.0, źródło

Ile odmian ogórka jest w Polsce

Wybór jest ogromny. COBORU w liście opisowej z 2026 roku podaje, że w Krajowym rejestrze jest 126 odmian ogórka (stan na 14 maja 2026 roku). Aż 103 z nich to odmiany polskie, a 23 zagraniczne.

73 odmiany są przeznaczone do uprawy w gruncie, pozostałe pod osłony. Około 94% to mieszańce, czyli odmiany F1.

Dla porównania, we wspólnotowym katalogu odmian Unii Europejskiej jest 1380 odmian ogórka.

Polska hodowla ma długą tradycję. Urszula Kłosińska z Instytutu Ogrodnictwa pisze, że pierwsze polskie mieszańce, na przykład 'Polan' F1, wyhodowano już w latach 70. XX wieku. Były odporne na parcha i wirusa mozaiki ogórka. Instytut w Skierniewicach hoduje ogórki od lat 70. i ma ponad 20 zarejestrowanych odmian.

Ogórki do konserw i do kiszenia

COBORU bada odmiany gruntowe w dwóch grupach.

Do konserw. To ogórki konserwowe, głównie grubobrodawkowe. COBORU ocenia ich plon i przydatność do konserwowania.

Do kiszenia. Te same lub inne odmiany ocenia się osobno pod kątem kwaszenia. COBORU sprawdza też smak i wygląd kiszonych ogórków.

Większość odmian z listy nadaje się do obu celów. Tylko do konserw COBORU przeznacza 'Ares', 'Gaję' i 'Traper'.

Kłosińska pisze też o odmianach typu „3 w 1”: do konserw, do kiszenia i do jedzenia na świeżo. Zwraca uwagę, że ogórki do kiszenia powinny mieć jędrny miąższ bez pustych przestrzeni w środku. Takie owoce dają według niej 'Ikar' F1 i 'Zefir' F1 z Instytutu Ogrodnictwa.

Jak COBORU badało odmiany

Wyniki pochodzą z doświadczeń z lat 2022–2025, w dwóch seriach: 2022–2023 i 2024–2025. W każdej serii badano po 8 odmian do konserw i 8 do kiszenia.

Siew. Nasiona wysiewano zwykle po połowie maja. W 2025 roku siew był opóźniony.

Plon podaje się w procentach wzorca, czyli odmian porównawczych badanych w tym samym doświadczeniu. Wynik 120 oznacza plon o 20% wyższy od wzorca, a wynik 80 o 20% niższy.

Wzorzec w liczbach. W latach 2022–2023 wzorzec dla ogórków konserwowych dał 314 dt/ha plonu handlowego, a w latach 2024–2025 tylko 170 dt/ha. Lata bardzo się różniły, dlatego porównuj odmiany tylko w obrębie jednej serii.

Choroby. COBORU oceniało porażenie przez kanciastą plamistość liści i mączniaka rzekomego, w dwóch terminach, w skali 9-stopniowej.

O terminach siewu przeczytasz w artykule kiedy siać ogórki.

Najwyżej plonujące odmiany: 2022–2023

Kwiaty i liście ogórka
Kwiaty i liście ogórka Zdjęcie: Tony Hisgett from Birmingham UK, CC BY 2.0, źródło

'Bard' z Korei. W konserwach dał 124% plonu handlowego wzorca, w kiszeniu 123%. Wcześnie owocuje. Owoce są ciemnozielone do bardzo ciemnozielonych, bez pasków. COBORU opisuje jego typ kwitnienia jako względnie dwupienny.

'Kanclerz' z PlantiCo. 119% w konserwach, 114% w kiszeniu. Ma też wysoki plon wczesny: 128% i 121% wzorca. Owoce średniozielone z krótkimi paskami, o tępej nasadzie.

'Starter' z PlantiCo. 109% w konserwach, a w kiszeniu w latach 2024–2025 aż 116%. Kłosińska zalicza go do odmian grubobrodawkowych i nazywa uznaną na rynku marką.

'Ikar'. 106% w kiszeniu w latach 2022–2023 i 110–114% w latach 2024–2025.

'Liberty' z PlantiCo dał wynik na poziomie wzorca, 101–102%.

Na drugim końcu jest 'Wisconsin SMR 58'. Dał tylko 56% plonu handlowego wzorca, zarówno w konserwach, jak i w kiszeniu.

Najwyżej plonujące odmiany: 2024–2025

'Aladyn Skierniewicki' z Instytutu Ogrodnictwa. 119% plonu handlowego wzorca w obu grupach. W kiszeniu miał też wysoki plon wczesny, 127%. Wcześnie owocuje. COBORU przypisuje mu dość dobrą odporność na kanciastą plamistość liści i średnią na mączniaka rzekomego.

'Parys Skierniewicki', również z Instytutu. 116% w konserwach i 118% w kiszeniu. Plon wczesny średni.

'Ikar' dał 110% w konserwach i 114% w kiszeniu, ale plon wczesny niższy: 74–91%.

'Gaja' z Instytutu Ogrodnictwa: 108% w konserwach.

'Aros' ma duży plon wczesny, 119–124%, ale plon handlowy niższy niż wzorzec: 84–85%. Kwitnie dwupiennie.

'Śremski', najstarsza odmiana na liście, zarejestrowana w 1988 roku. W latach 2022–2023 plonował na poziomie wzorca, 99%, ale w latach 2024–2025 w kiszeniu tylko 77%.

Odmiany na długi sezon i chłodny start

Kłosińska opisuje kilka odmian Instytutu Ogrodnictwa z ciekawymi cechami.

'Ares' F1 ma bardzo wysoką odporność na mączniaka rzekomego, długi okres owocowania, do końca września, i znosi suszę. W badaniach COBORU 2022–2023 dał 94% plonu handlowego wzorca, ale plon wczesny tylko 41%. To odmiana na później, nie na pierwsze słoiki.

'Ibis' F1 to według Kłosińskiej pierwsza polska odmiana o wysokiej tolerancji na niską temperaturę podczas wschodów. Pozwala to przyspieszyć termin siewu, a w efekcie zebrać wcześniejszy plon.

'Zefir' F1 daje jędrne owoce do kiszenia. W 2018 roku zdobył konsumencką nagrodę Gardenii.

Odmian 'Ibis' i 'Zefir' COBORU nie badało w opisanych seriach, więc nie mamy dla nich wyników plonu.

Odmiany pszczele i partenokarpiczne

Większość ogórków gruntowych zapylają owady. Odmiany partenokarpiczne zawiązują owoce bez zapylenia. Kłosińska wymienia jako przykład 'Karen' F1 i 'Orfeus' F1 z czeskiej firmy Moravoseed. Pisze też, że PlantiCo hoduje takie odmiany, bo zapewniają wyższe plony w niekorzystnych warunkach pogodowych.

COBORU opisuje inaczej: podaje typ kwitnienia. Jednopienne są 'Kanclerz', 'Liberty' i 'Wisconsin SMR 58'. Względnie dwupienne są 'Bard', 'Aladyn Skierniewicki' i 'Parys Skierniewicki'. 'Aros' kwitnie dwupiennie. Kłosińska dodaje, że odmiany ze Skierniewic mają przewagę kwiatów żeńskich.

Więcej o zapylaniu piszemy w artykule uprawa ogórków.

Choroby: na co zwracać uwagę przy wyborze

Liście ogórka z kanciastymi żółtymi plamami mączniaka rzekomego
Liście ogórka z kanciastymi żółtymi plamami mączniaka rzekomego Zdjęcie: Wee Hong, CC BY-SA 4.0, źródło

Mączniak rzekomy to według Kłosińskiej największe wyzwanie w polowej uprawie ogórka. Hodowcy pracują też nad odpornością na parcha dyniowatych, wirusa mozaiki ogórka, mączniaka prawdziwego i kanciastą plamistość liści.

W liście COBORU 2026 większość odmian oceniono jako średnio podatne na obie badane choroby. Wyjątkiem jest 'Aladyn Skierniewicki' z dość dobrą odpornością na kanciastą plamistość liści.

Kłosińska podkreśla, że odmiany odporne na kilka chorób pozwalają ograniczyć chemiczną ochronę. Jeśli już musisz chronić rośliny, stosuj tylko środki zarejestrowane w Polsce, zgodnie z etykietą.

Objawy chorób ogórka opisujemy w artykule choroby ogórków.

Ogórek w Polsce i na świecie

Domowe kiszone ogórki z koprem w słoikach
Domowe kiszone ogórki z koprem w słoikach Zdjęcie: Mariuszjbie, CC BY-SA 3.0, źródło

Ogórek to jedno z najstarszych warzyw. Kłosińska pisze, że dzikie formy do dziś rosną u podnóża Himalajów, a większość historyków datuje początek uprawy w Indiach na około 3000 lat p.n.e. Do Europy rozprzestrzenili go Rzymianie. Do Polski trafił już w IX wieku, dzięki handlowi z Bizancjum.

W 2024 roku świat wyprodukował około 95 mln ton ogórków. Polska z 473 tys. ton była na 12. miejscu na świecie i na 2. w Unii Europejskiej. Pod względem plonu z metra, 7,05 kg/m², byliśmy według Kłosińskiej na 3. miejscu na świecie.

Uprawa polowa jednak się kurczy. COBORU podaje, że jej powierzchnia spadła z 9,19 tys. ha w 2017 roku do 5,2 tys. ha w 2024 roku.

Czego szukają hodowcy

Kłosińska wymienia cele, nad którymi pracują dziś hodowcy ogórka polowego. Warto o nich pamiętać, czytając opisy na torebkach z nasionami.

Owoc. Około 95% plonu handlowego, kształt walcowaty, brak goryczy i skórka, która nie żółknie.

Odporność na stres. Tolerancja na chłody, suszę i silne wiatry, a także stabilny i wczesny plon.

Odporność na choroby. Przede wszystkim na mączniaka rzekomego, parcha i wirusa mozaiki ogórka.

Mniej chemii. Część hodowli jest prowadzona z myślą o uprawie ekologicznej i integrowanej.

Kłosińska pisze, że nowe odmiany są przeznaczone zarówno dla towarowych producentów, jak i dla ogrodników amatorów, w tym działkowców.

Jak wybrać odmianę do swojego ogrodu

Na pierwsze słoiki: odmiana z wysokim plonem wczesnym w badaniach COBORU, na przykład 'Kanclerz' albo 'Aladyn Skierniewicki'.

Na chłodny początek sezonu: 'Ibis' F1, który według Instytutu Ogrodnictwa dobrze znosi niską temperaturę podczas wschodów.

Na długi sezon: 'Ares' F1, owocujący według Instytutu do końca września.

Do kiszenia: odmiany oznaczone przez COBORU jako przydatne do kiszenia, a z opisów Instytutu jędrne 'Ikar' i 'Zefir'.

Czego unikać: odmian, które w badaniach dawały wyraźnie mniej niż wzorzec. W latach 2022–2023 był to 'Wisconsin SMR 58' z 56%.

Termin wysiewu i sadzenia znajdziesz w artykule kiedy sadzić ogórki.

Gdy źródła się różnią

'Ares'. Kłosińska opisuje go jako odmianę Instytutu Ogrodnictwa. W liście COBORU jako zachowującego odmianę wpisano firmę P.P.H.U. Ogrodnik.

Zapylanie. Kłosińska dzieli odmiany na pszczele i partenokarpiczne. COBORU w opisach podaje tylko typ kwitnienia (jednopienna, względnie dwupienna, dwupienna) i nie pisze o partenokarpii.

'Ikar'. Kłosińska wymienia go wśród odmian Instytutu Ogrodnictwa. W liście COBORU jako zachowującego odmianę wpisano PNOS Ożarów Mazowiecki.

Wyniki z różnych lat. Wzorzec dał w latach 2022–2023 prawie dwa razy więcej niż w latach 2024–2025. Procenty porównuj więc tylko w ramach jednej serii.

Odmiany ogórka gruntowego w badaniach COBORU 2022–2025 (plon handlowy w % wzorca)

OdmianaHodowla / pochodzeniePrzeznaczeniePlon handlowy, % wzorcaUwagi
'Bard'KoreaKonserwy, kiszenie123–124 (2022–2023)Wcześnie owocuje, owoce ciemnozielone
'Kanclerz'Polska (PlantiCo)Konserwy, kiszenie114–119 (2022–2023)Wczesna, plon wczesny 121–128%
'Aladyn Skierniewicki'Polska (Instytut Ogrodnictwa)Konserwy, kiszenie119 (2024–2025)Wcześnie owocuje, dość dobra odporność na kanciastą plamistość liści
'Parys Skierniewicki'Polska (Instytut Ogrodnictwa)Konserwy, kiszenie116–118 (2024–2025)Średni plon wczesny
'Ikar'PolskaKonserwy, kiszenie106–114 (2022–2025)Instytut: jędrny owoc bez pustych przestrzeni
'Starter'Polska (PlantiCo)Konserwy, kiszenie109–116 (2022–2025)Owoce brodawkowate
'Gaja'Polska (Instytut Ogrodnictwa)Konserwy108 (2024–2025)
'Solon'TurcjaKonserwy, kiszenie93–107 (2022–2025)Wysoki plon wczesny: 122–146%
'Liberty'Polska (PlantiCo)Konserwy, kiszenie101–102 (2022–2023)
'Śremski'Polska (PlantiCo), w rejestrze od 1988Konserwy, kiszenie77–99 (2022–2025)Najstarsza odmiana na liście
'Julian'Polska (PlantiCo), w rejestrze od 1996Konserwy, kiszenie95 (2022–2023)
'Ares'PolskaKonserwy94 (2022–2023)Plon wczesny tylko 41%; Instytut: długi sezon, wysoka odporność na mączniaka rzekomego
'Wisconsin SMR 58'W rejestrze od 2021Konserwy, kiszenie56 (2022–2023)Najniższy plon w badaniach

Jak to zrobić

  1. Zdecyduj, do czego chcesz ogórki: do konserw, do kiszenia czy do obu.
  2. Wybierz odmianę z polskiego rejestru, najlepiej mieszańcową (F1).
  3. Jeśli chcesz zbierać wcześnie, wybierz odmianę z wysokim plonem wczesnym, na przykład 'Kanclerz' lub 'Aladyn Skierniewicki'.
  4. Jeśli zależy ci na długim sezonie, rozważ 'Ares'.
  5. Na kiszenie szukaj odmian, które dają jędrny owoc bez pustych przestrzeni w środku.
  6. Gdy twoja działka leży w miejscu z porannymi mgłami, wybierz odmianę mniej podatną na mączniaka rzekomego.

Najczęstsze pytania

Jaka odmiana ogórka jest najlepsza do kiszenia?

W badaniach COBORU do kiszenia najwyżej plonowały 'Bard', 'Aladyn Skierniewicki', 'Parys Skierniewicki', 'Kanclerz', 'Starter' i 'Ikar'. Instytut Ogrodnictwa wymienia też 'Zefir' F1 z jędrnym owocem.

Ile jest odmian ogórka w Polsce?

Według COBORU 126 odmian w Krajowym rejestrze (stan na 14 maja 2026 roku), w tym 103 polskie. 73 z nich są do uprawy w gruncie.

Jaka odmiana ogórka owocuje najdłużej?

Instytut Ogrodnictwa opisuje 'Ares' F1 jako odmianę o długim okresie owocowania, do końca września, odporną na mączniaka rzekomego i suszę.

Która odmiana ogórka jest najwcześniejsza?

W badaniach COBORU wysoki plon wczesny miały 'Solon' (do 146% wzorca), 'Kanclerz' (121–128%), 'Aladyn Skierniewicki' (do 127%) i 'Aros' (119–124%), a także 'Śremski' (do 129%) i 'Bard' (do 126%).

Co znaczy F1 przy nazwie ogórka?

To mieszaniec. Według COBORU około 94% odmian ogórka w polskim rejestrze to mieszańce. Instytut Ogrodnictwa pisze, że plonują wyżej i lepiej znoszą stres niż odmiany ustalone.

Źródła

Tę stronę napisaliśmy na podstawie poniższych źródeł.

  1. Lista opisowa odmian roślin warzywnych: Ogórek (M. Litka, K. Hypka-Jarząbkowska, A. Taranczewska), Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU), Słupia Wielka, 2026
  2. Aktualne kierunki w hodowli nowych odmian ogórka do uprawy polowej w Europie i w Polsce (dr Urszula Kłosińska), Instytut Ogrodnictwa-PIB, Skierniewice, 2025