Kiedy sadzić grusze

Jesień czy wiosna

Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach i Metodyka Integrowanej Produkcji Gruszek wydana przez PIORiN w 2023 roku podają to samo: sady gruszowe zakłada się jesienią albo wczesną wiosną. Sadzi się drzewka dwuletnie lub dobrze wyrośnięte jednoroczne.

Materiał Ministerstwa Edukacji Narodowej o sadzeniu roślin sadowniczych wyjaśnia różnice między terminami:

Wiosną sadź jak najwcześniej, zanim rozwiną się pąki. Jeśli sadzisz jesienią, a ogrodzenie nie jest pewną ochroną, PIORiN radzi zabezpieczyć drzewka przed zającami, królikami i sarnami repelentami albo osłonkami.

Dokładnych dat ani terminów dla regionów nasze źródła nie podają.

Rejon i stanowisko: grusza lubi ciepło

Metodyka PIORiN pisze, że sady gruszowe powinno się zakładać w ciepłych rejonach kraju. Grusze najlepiej rosną w południowych, południowo-zachodnich i centralnych rejonach Polski.

Według Instytutu Ogrodnictwa idealnym stanowiskiem jest niewielkie wzniesienie osłonięte od północnych wiatrów. Nieckowate zagłębienia terenu i doliny rzek nie nadają się, bo tworzą się tam zastoiska mrozowe. Materiał MEN dodaje, że grusze, czereśnie i brzoskwinie sadzi się w miejscach wzniesionych, najmniej narażonych na przemarznięcie. PIORiN radzi też nie zakładać sadu obok zakładów przemysłowych.

Przymrozki to dla grusz realne ryzyko. Według IUNG-PIB grusze należą do gatunków bardziej odpornych na przymrozki niż morele, brzoskwinie czy czereśnie. Mimo to po przymrozkach z 2–7 maja 2011 roku straty w gruszkach w województwie śląskim wyniosły 75,4%, a w wielkopolskim ponad 70%. IUNG-PIB podaje, że średnia data przymrozku w Polsce to 20 kwietnia, a ostatnie przymrozki występują około 25 maja.

Gleba i przygotowanie

Instytut Ogrodnictwa pisze, że grusze potrzebują gleb żyznych, głębokich, przepuszczalnych i ciepłych, zasobnych w wodę. Najlepsze są gleby gliniaste lub piaszczysto-gliniaste. Na glebach lekkich, piaszczystych i na terenach podmokłych sadu nie zakładaj. Optymalny odczyn to pH 6,2–6,7. Poziomu wody gruntowej nasze źródła dla grusz nie podają.

Przygotowanie gleby według metodyk:

- Przedplon. Nie sadź drzew owocowych po wieloletnich roślinach bobowatych, bo sprzyjają pędrakom i drutowcom. - Sad po sadzie. Wysiej wcześniej gorczycę, która działa fitosanitarnie. Przy zmęczeniu gleby pomaga dodatek materii organicznej. - Uprawa. Instytut radzi głęboką orkę na 25–30 cm z obornikiem, torfem lub kompostem oraz nawozy zielone. Aksamitka pomaga ograniczyć nicienie.

Materiał MEN radzi wymieszać wierzchnią warstwę ziemi z kompostem, torfem lub dobrze przefermentowanym obornikiem. Świeży obornik może spalić korzenie. Jak zrobić własny kompost, piszemy w artykule Jak zrobić kompost.

Podkładka i rozstawa

Metodyka PIORiN podaje, że najpopularniejszą podkładką dla gruszy w Polsce jest siewka gruszy kaukaskiej. Pigwa daje słabszy wzrost i przyspiesza wchodzenie drzew w owocowanie. Ma jednak wady: niezgodność z częścią odmian i nietolerancję wysokiego pH gleby. W szkółkach dominuje pigwa S1.

To rozstawy z sadów towarowych. Materiał MEN podaje ogólnie dla drzew owocowych: na podkładkach karłowych 3,5 m między rzędami, na półkarłowych 4 m, a dla drzew silnie rosnących 5 m.

Drzewka kupuj z certyfikowanych szkółek. PIORiN przypomina, że z materiałem szkółkarskim przenoszą się choroby wirusowe, fitoplazmy i zaraza ogniowa.

Jak posadzić gruszę

Dołek. Materiał MEN podaje dołek o średnicy 50 cm i głębokości 30 cm.

Korzenie. Według PIORiN za długie lub uszkodzone korzenie skróć przed sadzeniem.

Głębokość. Metodyka PIORiN: miejsce szczepienia co najmniej 10 cm nad powierzchnią gleby. Materiał MEN dodaje ogólnie, że szyjka korzeniowa ma być na poziomie gleby.

Podlewanie. Po posadzeniu podlej drzewko, żeby ziemia przylgnęła do korzeni. Według materiału MEN to szczególnie ważne po sadzeniu wiosennym, bo wiosną drzewo szybciej traci wodę.

Cięcie. Obie metodyki: przycinanie drzewek wykonuje się wiosną, niezależnie od terminu sadzenia. Nierozgałęzione okulanty jednopędowe na żyznej, nawadnianej glebie zostawia się bez cięcia. Na słabszej glebie bez nawadniania przytnij mocniej. PIORiN ostrzega, że silne cięcie młodych drzew w pierwszych 2–3 latach opóźnia pełne owocowanie. Technikę cięcia drzewa owocowego pokazujemy na przykładzie jabłoni w artykule Cięcie jabłoni.

Zapylacz: druga odmiana obok

Instytut Ogrodnictwa i PIORiN piszą, że większość odmian gruszy jest obcopylna. Dlatego posadź co najmniej dwie odmiany. Materiał MEN mówi to samo o jabłoniach, gruszach, śliwach i czereśniach.

Uważaj na 'Lukasówkę'. Według obu metodyk spośród grusz uprawianych w Polsce tylko ona jest triploidem, więc nie może zapylać innych odmian.

Jeśli planujesz też jabłonie, zajrzyj na stronę kiedy sadzić jabłonie.