Uprawa dyni

Stanowisko i gleba

Poradnik Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin (PSOR) pisze, że do prawidłowego rozwoju dynie potrzebują około 8 godzin słońca dziennie. Gleba powinna być żyzna, próchniczna, ciepła i dobrze trzymać wilgoć. Nie nadaje się gleba mokra, zimna ani suchy piasek.

Metodyka integrowanej produkcji dyni, opracowana przez Instytut Ogrodnictwa i zatwierdzona przez PIORiN, podaje pH 6,0–7,0. Stanowisko ma być słoneczne i osłonięte od wiatru. Na polu jako osłonę metodyka poleca pasy słonecznika, kukurydzy albo zbóż. Jeśli trzeba wapnować, rób to jesienią, ale nie w roku, w którym dajesz obornik.

Nawożenie organiczne. PSOR podaje dawki dla działki: kompost około 5 kg na metr kwadratowy albo obornik około 3 kg na metr kwadratowy. Metodyka PIORiN radzi dawać obornik jesienią przed uprawą, a kompost wiosną. Więcej o kompoście przeczytasz w artykule kompost.

Zmianowanie: po czym sadzić dynię

Metodyka PIORiN pozwala wracać z dynią na to samo miejsce nie częściej niż co 4 lata. Nie sadź dyniowatych po sobie ani po psiankowatych.

PSOR wymienia konkretnie: nie sadź dyni po ogórkach, cukinii, arbuzach, melonach, pomidorach, ziemniakach ani bakłażanach. Dobre przedplony to sałata i rośliny strączkowe.

PSOR podaje też dobrych sąsiadów: kukurydzę, oregano, tymianek, majeranek, fasolę szparagową, bazylię i aksamitki. Unikaj sąsiedztwa ogórków, cukinii, arbuzów, melonów, pomidorów i nagietków.

Rozsada czy siew do gruntu

Rozsada. Metodyka PIORiN i PSOR zgodnie podają siew w drugiej połowie kwietnia i 4–5 tygodni produkcji rozsady. PSOR radzi siać po 2–3 nasiona do doniczek 300–400 ml. Do wschodów trzymaj 22–25 °C, potem obniż do około 19–20 °C. Podlewaj mniej więcej co 3 dni, tak żeby podłoże było lekko wilgotne, nigdy mokre. Dyni nie pikuj, bo ma bardzo delikatne korzenie.

Po wykształceniu 2–3 liści właściwych zostaw w doniczce jedną, najsilniejszą roślinę. Przed wysadzeniem rozsadę hartuj.

Siew do gruntu. Według PSOR siej po 15 maja, nie później niż 30 czerwca, po 2–3 nasiona do dołka na głębokość około 3 cm. Dokładne terminy siewu i sadzenia opisujemy na stronie kiedy siać dynię.

Sadzenie i rozstawa

PSOR radzi sadzić rozsadę po 15 maja, gdy minie ryzyko przymrozków, i nie później niż 30 czerwca. Gleba zimniejsza niż 10 °C hamuje wzrost, a temperatura powietrza poniżej 8 °C jest dla dyni bardzo niebezpieczna. Dołki kop na głębokość około 12 cm i sadź rośliny tak głęboko, jak rosły w doniczce, bez zakopywania łodygi.

Metodyka PIORiN podaje rozstawy dla różnych gatunków:

PSOR radzi trzymać się zaleceń z opakowania nasion i pisze, że odmiany silnie rosnące mogą potrzebować nawet 2 × 1,5 m.

Okrywanie. Biała agrowłóknina chroni młode rośliny przed wiosennymi przymrozkami i według metodyki przyspiesza plon o około 2 tygodnie. Czarna agrowłóknina lub czarna folia ogranicza chwasty i utrzymuje wilgoć oraz ciepło gleby.

Podlewanie

Według metodyki PIORiN dynia potrzebuje w sezonie około 400 mm opadów. W czasie suszy podlewaj co najmniej raz w tygodniu po 20–30 mm, czyli 20–30 litrów na metr kwadratowy. Najważniejsza jest woda w czasie kwitnienia, zawiązywania i wzrostu owoców. Metodyka radzi podlewać rano, około 2 godziny po wschodzie słońca, i uważa nawadnianie kroplowe za bardzo dobre rozwiązanie.

PSOR dodaje, że ilość wody zależy od pogody. W upał powyżej 30 °C rośliny mogą wymagać podlewania nawet dwa razy dziennie, a w pochmurne dni wystarczy co kilka dni. Lej wodę przy nasadzie pędu, nie na liście.

Ściółka z kompostu, słomy albo skoszonej trawy trzyma owoce z dala od mokrej ziemi, ogranicza mączniaka, chwasty i parowanie wody. Tak pisze PSOR.

Nawożenie

PSOR radzi dokarmiać dynie co 7–14 dni od wysadzenia do połowy sierpnia i nie nawozić samym azotem.

Metodyka PIORiN daje szczegóły dla upraw towarowych. Fosfor daje się w całości przed siewem lub sadzeniem. Azot i potas: 2/3 dawki przed siewem, 1/3 pogłównie, gdy zawiążą się pierwsze owoce. Potas stosuje się w formie siarczanu, bo dynia jest wrażliwa na chlor. Metodyka ostrzega też, że po nadmiarze azotu soczysta tkanka jest chętniej atakowana przez szkodniki.

Ogławianie pędów i liczba owoców

Metodyka PIORiN opisuje dwa cięcia:

- na początku lipca ogław pęd główny nad 5.–6. liściem, - w połowie sierpnia skróć pędy boczne za ostatnim owocem, zostawiając dwa liście.

Na roślinie zostaw 3–4 owoce u odmian wielkoowocowych i 8–10 u drobnoowocowych. PSOR pisze, że zwykle na roślinie rośnie 3–6 owoców, a zbyt wiele owoców może hamować wzrost.

W tunelu metodyka radzi zostawić do 4 owoców na pędzie głównym, pędy boczne ogławiać na 50 cm i wstawić ul z trzmielami lub pszczołami do zapylania.

Zbiór, dosuszanie i przechowywanie

PSOR podaje, że dynia dojrzewa około 13–16 tygodni po posadzeniu. Metodyka PIORiN mówi o okresie wegetacji 90–120 dni, zależnie od odmiany.

Po czym poznać dojrzałą dynię. Skórka twardnieje i często z błyszczącej robi się matowa. Ogonek korkowacieje, brązowieje i może się lekko marszczyć. PSOR dodaje: owoc wydaje głuchy dźwięk po opukaniu, a skórki nie przebijesz paznokciem.

Zbiór. Tnij ostrym nożem, zostawiając ogonek około 8–10 cm. Zbieraj w bezdeszczową pogodę. PSOR ostrzega, że owoce zebrane niedojrzałe szybko więdną, marszczą się i gniją. Metodyka radzi zebrać owoce, zanim temperatura spadnie poniżej 10 °C.

Źródła różnią się co do dosuszania:

Metodyka dodaje, że po około miesiącu w 5 °C pojawiają się uszkodzenia chłodowe. Nie trzymaj dyni obok pomidorów, jabłek i gruszek, bo wydzielają etylen. Układaj owoce w jednej warstwie i regularnie usuwaj te, które pleśnieją lub gniją.

Odmiany

Metodyka PIORiN wymienia odmiany przydatne do integrowanej produkcji:

PSOR wymienia też 'Hokkaido' i 'Karowita Bis' oraz drobne, ozdobne 'Sweet Dumpling' i 'Custard White'.

Gdy źródła się różnią

Głębokość siewu. Metodyka PIORiN w jednym miejscu podaje 2–3 cm, w innym 5–7 cm. PSOR pisze o około 3 cm.

Hartowanie rozsady. Metodyka podaje 5–7 dni. W poradniku PSOR raz jest mowa o około tygodniu, raz o 3–5 dniach.

Dosuszanie. Metodyka zaleca 2–3 tygodnie w 24–27 °C, PSOR około 10 dni na słońcu. Przy dosuszaniu na polu metodyka radzi zacieniać owoce i pilnować, żeby noce były cieplejsze niż 16 °C.

Liczba owoców. Metodyka radzi zostawiać 3–4 owoce u odmian wielkoowocowych, PSOR pisze, że zwykle rośnie ich 3–6.