Choroby róż

Czarna plamistość: wróg numer jeden

Autorzy poradnika sygnalizatora Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach piszą, że czarna plamistość to najczęstsza i najgroźniejsza choroba róż uprawianych w gruncie. W ostatnich latach, wraz z nowymi odmianami, pojawia się także w uprawach pod osłonami.

Grzyb potrzebuje wody. Według poradnika Instytutu Ogrodnictwa zarodniki kiełkują dopiero wtedy, gdy liść jest mokry przez 9–18 godzin. Grzyb rozwija się w 15–27 °C, a upał powyżej 30–33 °C go hamuje. Dlatego najgorsze są ciepłe, deszczowe tygodnie i wieczorne podlewanie po liściach.

Zakażenie może nastąpić już wiosną, zaraz po pojawieniu się pierwszych liści. Instytut radzi oglądać krzewy co 3 dni w czasie wzrostu nowych pędów i co 7 dni w czasie kwitnienia.

Co robić bez chemii: wycinaj i pal silnie porażone pędy, zbieraj opadłe liście, usuwaj chwasty, nie sadź za gęsto i wczesną wiosną przytnij róże nisko.

Odmiany odporne i podatne

Poradnik sygnalizatora ochrony róży gruntowej (Instytut Ogrodnictwa, 2017) podaje odmiany, które w obserwacjach były mniej lub bardziej podatne.

Zwróć uwagę, że ta sama odmiana bywa odporna na jedną chorobę i podatna na inną. 'Kutno' dobrze znosi czarną plamistość, ale łatwo łapie mączniaka rzekomego. 'Motrea' odwrotnie. Wybierając różę, zastanów się, która choroba najczęściej trapi róże w twoim ogrodzie.

Mączniak prawdziwy i rzekomy: jak je odróżnić

Mączniak prawdziwy tworzy biały, mączysty nalot na obu stronach młodych liści, na pędach i działkach kielicha. Zaczyna się od końca maja lub początku czerwca, w czasie pąkowania i kwitnienia słabnie, a w połowie sierpnia wraca, gdy noce stają się chłodne i wilgotne. Sprzyja mu cień i nadmiar azotu.

Mączniak rzekomy wygląda zupełnie inaczej: na najmłodszych liściach pojawiają się jasnożółte, wydłużone plamy ograniczone nerwami, które później czerwienieją. Na spodzie liścia nalot jest ledwo widoczny. Potrzebuje około 18 °C i bardzo wilgotnego powietrza przez około 10 godzin na dobę, dlatego częściej występuje wiosną i późnym latem, gdy jest rosa.

W obu przypadkach wycinaj silnie porażone pędy. Przy mączniaku rzekomym podlewaj wodą skierowaną na glebę, nie na liście.

Rdza i szara pleśń

Rdzę poznasz po drobnych żółtych plamkach na wierzchu liści i pomarańczowych, później ciemnobrązowych skupieniach zarodników pod spodem. Do zakażenia wystarczy, że liście są nieprzerwanie mokre przez 2–4 godziny w temperaturze 18–21 °C. Upał powyżej 27 °C z suchym powietrzem zabija zarodniki letnie w ciągu kilku dni.

Szara pleśń atakuje głównie kwiaty: na płatkach pojawiają się brązowe plamy, które szybko się powiększają, a w wilgoci pokrywają szarym nalotem. Potrzebuje wilgotności powyżej 96%. W czasie kwitnienia oglądaj krzewy co 3–4 dni i wycinaj porażone kwiaty.

Cięcie róż a choroby

Cięcie pomaga, ale też może zaszkodzić. Poradnik Instytutu Ogrodnictwa radzi przy czarnej plamistości i mączniaku rzekomym przyciąć róże nisko wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji.

Z drugiej strony każde cięcie to rana. Grzyb wywołujący zamieranie pędów wnika przez miejsca cięcia i rany po ścinaniu kwiatów. Na pędzie widać brunatną nekrozę, która schodzi od miejsca cięcia w dół. Chory pęd wytnij poniżej nekrozy, tuż nad silnym bocznym pędem, i spal.

Zamieranie pędów łatwo pomylić z werticiliozą. Przy werticiliozie drewno pędu na przekroju jest brązowe.

Szkodniki róż

Mszyca różano-szczeciowa, zwana też różaną, zimuje w postaci jaj na pędach róż. Larwy wylęgają się w drugiej dekadzie kwietnia, kolonie widać na początku czerwca, a w połowie czerwca pojawiają się mszyce uskrzydlone, które przelatują na inne krzewy.

Przędziorek lubi ciepło i suche powietrze. Zacznij oglądać liście co tydzień od połowy maja. Instytut Ogrodnictwa radzi opryskiwać tylko ogniska, a nie cały ogród, i sprawdzić je ponownie po 10 dniach.

Skoczek różany zostawia matowe, szarawe liście, które przedwcześnie opadają. Według portalu Murator larwy pierwszego pokolenia wylęgają się w maju, a jaja zimują pod skórką młodych pędów. Przy niewielkiej liczbie owadów wystarczy zgniatać je na liściach.

Więcej o pielęgnacji róż znajdziesz w dziale o różach.