Kiedy sadzić dalie

Dlaczego dalie sadzisz dopiero po przymrozkach

Dalie nie są odporne na mróz. Wieści Rolnicze piszą o tym wprost i dlatego radzą wykopywać karpy jesienią. Wiosną problem jest ten sam: młode pędy nie lubią zimna.

Magdalena Michalak w Muratorze wyjaśnia, że pędy pojawiają się około dwóch tygodni po posadzeniu. Jeśli wtedy przyjdzie przymrozek, może je uszkodzić. Dlatego czekasz, aż ryzyko przymrozków minie.

Kiedy to jest? Według pracy Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach przymrozki w Polsce występują średnio do 20 kwietnia, ale ostatnie zdarzają się jeszcze 25 maja. Ten sam instytut opisuje, że najdłuższy okres zagrożenia przymrozkami po starcie wegetacji ma zachodnia część kraju. Najkrótszy mają pas nadmorski, północny wschód, Podlasie, dolina dolnego Sanu i środkowej Wisły oraz południowe Mazowsze.

Kiedy dokładnie sadzić: co piszą polskie źródła

Polskie źródła zgadzają się co do miesiąca. Jest nim maj. Różnią się szczegółami.

Jak to pogodzić. Oba źródła za najlepszy termin uznają czas po 15 maja. Wieści Rolnicze przypominają, że to dzień „zimnej Zośki”, ostatniej z zimnych ogrodników. Kwiecień traktuj jako wyjątek na bardzo ciepłą wiosnę.

Temperatura gleby. Nasze polskie źródła nie podają, jak ciepła ma być ziemia przy sadzeniu dalii. Kieruj się więc przymrozkami, a nie termometrem w glebie.

Kalendarz dalii na 2027 rok

Marzec i kwiecień. Jeśli chcesz wcześniejszych kwiatów, posadź karpy do doniczek. Murator radzi trzymać je w szklarni, tunelu foliowym albo w umiarkowanie ciepłym pomieszczeniu. Podłoże ma być lekko wilgotne. Gdy pojawią się pędy, daj roślinom światło.

Druga połowa maja. Sadź karpy lub podkiełkowane rośliny do gruntu, po 15 maja.

Lato i jesień. Dalie kwitną aż do jesieni. Wieści Rolnicze podają, że kwitnienie trwa mniej więcej od drugiej połowy lipca do października.

Październik. Po pierwszych przymrozkach wykop karpy i schowaj je na zimę. O tym, jak sadzić i przechowywać mieczyki, które także nie zimują w gruncie, piszemy osobno.

Jak posadzić karpę dalii

Dołek. Murator radzi kopać dołki głębokie na co najmniej 40 cm. Przy wysokich odmianach najpierw wbij palik, a dopiero potem włóż karpę. Tak nie uszkodzisz korzeni.

Głębokość. Murator podaje, że nad karpą ma być 5–10 cm ziemi, a wysokie odmiany sadzi się głębiej. Wieści Rolnicze piszą, że wierzchołek karpy powinien znaleźć się na głębokości około 4–5 cm.

Podlewanie. Świeżo posadzonych karp nie przelewaj. Wieści Rolnicze ostrzegają, że w podmokłej glebie karpy gniją. Więcej wody potrzebują dopiero rosnące rośliny, w suche i upalne dni.

Podpory. Wysokie odmiany wymagają palikowania. Wieści Rolnicze piszą, że bez podpory pędy łamią się i wylegają.

Podkiełkowanie w doniczce: wcześniejsze kwiaty

Podkiełkowane w doniczce karpy szybciej zakwitną w ogrodzie. Murator radzi sadzić je do doniczek w marcu lub kwietniu.

Karpę ułóż tak, żeby zielone pędy wystawały tuż nad powierzchnię podłoża. Doniczkę trzymaj w szklarni, tunelu foliowym albo w umiarkowanie ciepłym pokoju. Podłoże utrzymuj lekko wilgotne. Gdy pojawią się pędy, przestaw doniczkę w jasne miejsce.

Do gruntu przenieś rośliny w drugiej połowie maja, w tym samym terminie co karpy bez podkiełkowania. Nasze polskie źródła nie podają dokładnej temperatury podkiełkowania. Piszą tylko o miejscu umiarkowanie ciepłym.

Miejsce i gleba

Dalie lubią słońce, ciepło i osłonę od silnego wiatru. Murator pisze, że półcień znoszą, ale kwitną wtedy słabiej, a w cieniu nie kwitną wcale. Wieści Rolnicze również odradzają sadzenie dalii w cieniu.

Gleba. Murator radzi glebę dobrze uprawioną, przepuszczalną i niezbyt żyzną, o odczynie od obojętnego do lekko zasadowego, pH 7,0–7,2. Wieści Rolnicze polecają glebę średnio żyzną i umiarkowanie przepuszczalną. Do jałowej ziemi dodaj kompost, a ciężką glinę rozluźnij piaskiem. Unikaj miejsc podmokłych.

Popiół. Wieści Rolnicze przypominają, że popiół drzewny podnosi pH. Na glebie zasadowej sypiesz go więc oszczędnie.

Zmianowanie. Murator radzi co roku wybierać nowe miejsce, a na to samo wracać nie częściej niż co 4–5 lat. Wyższe odmiany sadź z tyłu rabaty.

Rozstawa według wysokości odmiany

Odmian dalii jest bardzo dużo. Murator podaje, że mają od 20 do 150 cm wysokości. Dlatego rozstawę dobierasz do wysokości swojej odmiany.

Na małej rabacie wybierz mniejsze odstępy z Muratora. Jeśli miejsca masz dużo, większe odstępy z Wieści Rolniczych dadzą roślinom więcej powietrza.

Pielęgnacja po posadzeniu

Gdy pędy już rosną, podlewaj dalie w suche i gorące dni. Wieści Rolnicze piszą, że wtedy nawet codziennie.

Nawożenie. Wieści Rolnicze radzą nawozić co 4–6 tygodni mieszanką z dużą ilością fosforu i potasu, a z małą ilością azotu.

Podpory. Wysokie pędy przywiązuj do palików, które wbiłeś przed sadzeniem. Przy wietrze ciężkie kwiaty łatwo łamią łodygi.

Jesień: kiedy wykopać karpy

Dlaczego nie spieszyć się. Murator tłumaczy, że krótki dzień pobudza karpy do gromadzenia substancji zapasowych. Dlatego radzi wykopywać dalie dopiero po pierwszych przymrozkach, gdy zetną one liście i łodygi. Tak karpy lepiej przetrwają do wiosny.

Źródła się tu różnią. Wieści Rolnicze radzą po przekwitnięciu przyciąć rośliny na wysokość około 20 cm i wykopać całą karpę przed mrozem, bo dalie nie są na niego odporne. Wspólne jest jedno: karpa nie może zostać w zamarzniętej ziemi.

Jak kopać. Murator radzi przyciąć łodygi 10–20 cm nad karpami. Kop widłami amerykańskimi, a jeśli ich nie masz, szpadlem. Delikatnie strząśnij luźną ziemię.

Suszenie. Karpy osusz w ciepłym, suchym pomieszczeniu, z dala od deszczu.

Jak przechowywać karpy zimą

Wszystkie źródła zgadzają się, że karpy potrzebują miejsca chłodnego, suchego i bez mrozu. Liczby trochę się różnią.

Murator z 2018 roku radzi też trzymać bulwy ozdobne z dala od warzyw i owoców. Wydzielany przez nie etylen szkodzi bulwom.

Zimą kilka razy przejrzyj karpy. Wyrzuć te, które gniją, pleśnieją albo mają plamy.

Gdy źródła się nie zgadzają

Termin sadzenia. Murator radzi sadzić po 15 maja. Wieści Rolnicze dopuszczają okno od drugiej połowy kwietnia, ale też uznają czas po 15 maja za najlepszy.

Głębokość. Murator podaje 5–10 cm ziemi nad karpą, Wieści Rolnicze 4–5 cm nad wierzchołkiem karpy.

Rozstawa. Murator podaje 25–80 cm zależnie od wysokości odmiany, Wieści Rolnicze 50–60 cm, a dla wyższych odmian około 100 cm.

Wykopki. Murator radzi kopać po pierwszych przymrozkach, Wieści Rolnicze przed mrozem. Wybierz moment, gdy przymrozek zetnie liście, ale ziemia jeszcze nie zamarzła.

Temperatura zimą. Murator podaje 3–8 °C, Wieści Rolnicze od 0 do około 10 °C.